III SA/Wa 3294/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-30

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien uwzględniać zarówno aktualną sytuację materialną strony, jak i ciążące na niej obowiązki, w tym przyszłe zobowiązania?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od wpisu od skargi, jest uzasadnione, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek ten powinien być badany z uwzględnieniem nie tylko aktualnej sytuacji finansowej, ale także ciążących obowiązków, w tym przyszłych zobowiązań, które mogą wpłynąć na możliwość poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący G.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, problemy z opłaceniem czynszu i mediów, a także na pomoc rodziny. Referendarz sądowy, badając wniosek, wziął pod uwagę wcześniejsze postanowienie w sprawie prawa pomocy oraz aktualną sytuację materialną i życiową skarżącego, a także ciążące na nim obowiązki.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł; 2. Odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30/12/2016 r po rozpoznaniu wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /8/2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł; 2. Odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; Skarżący G.S. , na urzędowym formularzu PPF zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu formularza i w wykonaniu wezwania referendarza sądowego powołał się na wydane względem niego postanowienie w zakresie prawa pomocy (w grudniu 2016 r.), zadeklarował brak zmiany w sytuacji materialnej i wskazał, że: - nie uiszczał czynszu za mieszkanie w którym mieszka, wskutek czego groziła mu eksmisja; - w uregulowaniu zaległości czynszowej pomogła mu mama; - zawarł ugodę z administracją, na podstawie której zobowiązał się dokonać spłaty zaległości czynszowej, poprzez jednorazową wpłatę; - uregulował należność za gaz, ale nadal jest on wyłączny, gdyż nie stać go na jego ponowne podłączenie; - ma uregulowaną należność za energię elektryczną, zaś koszt zakupu lekarstw pokrywa mu córka. Ponadto pracodawca Skarżącego zapewnia mu wyżywienie (lunch), opłaca telefon i bilet miesięczny. Skarżący załączył do pisma orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy i powołał się na złożone w sprawie o sygn.. III SA/Wa 1112/15 dokumenty. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Referendarz sądowy odstąpił od badania sytuacji majątkowej, finansowej i życiowej strony Skarżącej, ponieważ została ona przedstawiona nie tylko w treści formularza PPF, ale także w treści akt administracyjnych sprawy oraz – co najistotniejsze – zbadana w wydanym 8 grudnia 2016 r. postanowieniu. Podejmując tą decyzję urzędnik sądowy ma na względzie okoliczności powstania zaległości podatkowej w sprawie, treść decyzji obu instancji jak też pismo Skarżącego z 22/12/2016 r. oraz oświadczenie o stanie majątkowym (30/11/2016 r.- formularz PPF), zaświadczenie o wysokości pobieranego wynagrodzenia oraz załączone odcinki opłat. Zdaniem referendarza sądowego, czuwającego nad zagwarantowaniem Skarżącemu pełni dostępu do Sądu i zabezpieczenia jego interesów w badanej obecnie sprawie stan majątkowy wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w części, tj. w takim zakresie, jaki jest niezbędny do zapewnienia mu prawa do rzetelnego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Zważywszy, że z wymaganej kwoty wpisu od skargi Strona uiściła już 100 zł, zwolnienie dotyczy pozostałej kwoty, tj. 400 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy Strony powinien być bowiem badany z uwzględnieniem nie tylko aktualnej sytuacji finansowej strony, ale także z uwzględnieniem ciążących – również aktualnie – na Stronie obowiązków. Nie wszystkie bowiem przyszłe elementy stanu majątkowego Strony, który – co do zasady zmienia się - są znane w momencie rozpoznawania wniosku o prawo pomocy (non omnes omnia possumus). Z tych powodów referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło