III SA/Wa 3300/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącym – D. G. i M. G. wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 24 grudnia 2013 r. w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dalej "O.p." Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. D. G. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., wskazując, że nigdy nie otrzymała decyzji, a dowiedziała się o niej od męża M. G. nie wcześniej niż 14 kwietnia 2014 r. Również Skarżący – M. G. pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że nigdy nie otrzymał decyzji, a doręczenie nigdy nie nastąpiło. Skarżący nie otrzymał nigdy zawiadomienia, awizo ani informacji o decyzji czy jej doręczeniu. W miejscu zamieszkania strony miały miejsce problemy z doręczaniem listów. Problemy dotyczyły doręczania listów i zabezpieczenia skrzynek pocztowych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwołał się do art. 162 § 1 O.p. i podkreślił, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, tj.: 1) uchybienie terminowi, 2) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi, 3) złożenie podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 4) jednoczesne dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany (np. złożenie odwołania). Dyrektor wskazał, że przedmiotowa decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2013 r. z powodu niemożności doręczenia w miejscu zamieszkania, dokonywanego przez pracowników organu podatkowego, została złożona na okres 14 dni w Urzędzie [...] W., o czym zawiadomiono adresatów dwukrotnie - w dniu 10 grudnia 2013 r. i w dniu 18 grudnia 2013 r.. Z powodu niepodjęcia przesyłek w terminie, uznano je za doręczone z dniem 24 grudnia 2013 r. Organ podkreślił, że pismem z dnia 30 maja 2014 r. wezwał Skarżących do złożenia szczegółowych wyjaśnień i przedłożenia dowodów na powoływane przez nich okoliczności, w szczególności w zakresie dokonanych zgłoszeń o problemach z doręczaniem korespondencji do skrzynki pocztowej Skarżących. D. G. nie podjęła pisma, natomiast pełnomocnik Skarżącego – M. G. pismem z dnia 19 czerwca 2014 r. wyjaśnił, że problem z doręczaniem listów i zabezpieczeniem skrzynek pocztowych polegał na tym, że podatnik nie otrzymywał informacji (awizo) o doręczanych do niego listach. Powyższe problemy były zgłaszane w urzędzie pocztowym zarówno osobom prowadzącym obsługę bieżącą w budynku poczty, jak i kontrolerowi pocztowemu. Do pisma nie załączono dowodów wskazujących na zaistnienie wskazywanych okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. wezwał L. C. - Administratora Wspólnoty Z. do złożenia pisemnych wyjaśnień w omawianym zakresie. Pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. L. C. poinformowała, że do administracji wspólnoty mieszkaniowej nie wpłynęły dotychczas żadne pisma w sprawie uszkodzonych skrzynek pocztowych w budynku przy ul. [...]. Jednakże zaznaczyła, że z jej informacji wynika, iż typ skrzynek pocztowych zamontowanych w budynku można łatwo otworzyć bez klucza. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się także do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o przekazanie pisemnych wyjaśnień, czy w toku czynności pozostawiania w skrzynce odbiorczej Skarżących zawiadomień o pozostawieniu pisma (decyzji) w Urzędzie Miasta wystąpiły problemy z pozostawieniem zawiadomień lub jakiekolwiek okoliczności wskazujące, że odbiorcza skrzynka pocztowa adresatów była uszkodzona lub niezabezpieczona. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. poinformował, że w toku czynności pozostawiania zawiadomień nie stwierdzono żadnych uszkodzeń skrzynki pocztowej oznaczonej nr 1, należącej do Skarżących. Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że pismo (decyzja) zostało złożone w Urzędzie [...] W., zaś zawiadomienie o tym fakcie zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej Skarżących. W ocenie Dyrektora fakty te zostały prawidłowo wykazane i świadczą o spełnieniu przesłanek z art. 150 O.p. Natomiast okoliczności przedstawione przez Skarżących we wnioskach o przywrócenie terminu są niewiarygodne, nie przedłożono na nie żadnych dowodów. Bez znaczenia jest okoliczność, że konstrukcja skrzynek umożliwia wyciągnięcie ich zawartości bez użycia zamka, oraz, że materiał, z którego są wykonane, jest na tyle plastyczny, że umożliwia odkształcenie przy użyciu prostego narzędzia. Dyrektor uznał, że Skarżący mając świadomość, że skrzynka odbiorcza nie spełnia jej funkcji i akceptując taki stan, nie mogą kwestionować skuteczności dokonanych doręczeń. W konsekwencji zdaniem organu w warunkach niniejszej sprawy doręczenie "zastępcze", było doręczeniem skutecznym. Od daty tak dokonanego doręczenia w dniu 24 grudnia 2013 r. biegł czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 7 stycznia 2014 r., zaś Skarżący nie wnieśli w tym okresie odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej Skarżący nie uprawdopodobnili przy tym braku winy w uchybieniu terminowi, co czyni ich wniosek nieskutecznym. Zdaniem organu brak było zatem podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W skardze Skarżący M. G. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) dokonanie błędów w ustaleniu stanu faktycznego, wynikających z braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięcia doświadczenia życiowego, a w szczególności przez dowolne przyjęcie, że dokonano doręczenia zastępczego przesyłki (listu poleconego), podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że dochodziło do otwierania skrzynki pocztowej Skarżących; 2) pominięcie, że skrzynki nie zabezpieczają dostatecznie korespondencji i bezpodstawne obciążenie tą okolicznością Skarżących; 3) całkowite i dowolne pominięcie zeznań M. G. i D. G. potwierdzających, że nie otrzymali oni korespondencji ani awiz jej dotyczących. Skarżący wskazał, że nie mógł bezpośrednio udowodnić, że nie otrzymał przesyłki (awiza), skoro jednak nie otrzymał w ogóle informacji o przesyłce, do doręczenia nie doszło. Zatem nie mógł rozpocząć się bieg terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 162 § 1 O.p., przez jego niezastosowanie, polegające na odmowie przywrócenia terminu, podczas gdy termin do wniesienia odwołania należało przywrócić. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Nie budzi wątpliwości sądu, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2013 r. z powodu niemożności doręczenia w miejscu zamieszkania Skarżącego (dokonywanego przez pracowników organu podatkowego), została złożona na okres 14 dni w Urzędzie [...] W., o czym zawiadomiono adresata dwukrotnie - w dniu 10 grudnia 2013 r. i w dniu 18 grudnia 2013 r. Niepodjęcie przesyłek w terminie skutkowało uznaniem je za doręczone z dniem 24 grudnia 2013 r. Po złożeniu przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. organ pismem z dnia 30 maja 2014 r. wezwał go do złożenia szczegółowych wyjaśnień i przedłożenia dowodów na wskazywane okoliczności, w szczególności w zakresie dokonanych zgłoszeń o problemach z doręczaniem korespondencji do skrzynki pocztowej Skarżących. D. G. nie podjęła pisma, natomiast pełnomocnik Skarżącego – M. G. pismem z dnia 19 czerwca 2014 r. wyjaśnił, że problem z doręczaniem listów i zabezpieczeniem skrzynek pocztowych polegał na tym, że podatnik nie otrzymywał informacji (awizo) o doręczanych do niego listach. Powyższe problemy były zgłaszane w urzędzie pocztowym zarówno osobom prowadzącym obsługę bieżącą w budynku poczty, jak i kontrolerowi pocztowemu. Do pisma nie załączono dowodów wskazujących na zaistnienie wskazywanych okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. wezwał L. C. - Administratora Wspólnoty Z. do złożenia pisemnych wyjaśnień w omawianym zakresie. Pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. L. C. poinformowała, że do administracji wspólnoty mieszkaniowej nie wpłynęły dotychczas żadne pisma w sprawie uszkodzonych skrzynek pocztowych w budynku przy ul. [...]. Jednakże typ skrzynek pocztowych zamontowanych w budynku można łatwo otworzyć bez klucza. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się także do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o przekazanie pisemnych wyjaśnień, czy w toku czynności pozostawiania w skrzynce odbiorczej Skarżących zawiadomień o pozostawieniu pisma (decyzji) w Urzędzie Miasta wystąpiły problemy z pozostawieniem zawiadomień lub jakiekolwiek okoliczności wskazujące, że odbiorcza skrzynka pocztowa adresatów była uszkodzona lub niezabezpieczona. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. poinformował, że w toku czynności pozostawiania zawiadomień, nie stwierdzono żadnych uszkodzeń skrzynki pocztowej oznaczonej nr 1, należącej do Skarżących. Sąd podziela konkluzję Dyrektora Izby Skarbowej, iż z materiału dowodowego wynika, że pismo (decyzja) zostało złożone w Urzędzie [...] W., zaś zawiadomienie o tym fakcie zostało umieszczone w skrzynce odbiorczej Skarżących. Fakty te zostały prawidłowo przez Dyrektora wykazane i świadczą o spełnieniu przesłanek z art. 150 O.p. Natomiast okoliczności przedstawione przez Skarżących we wnioskach o przywrócenie terminu były niewiarygodne. Na wskazywane okoliczności nie przedłożono żadnych dowodów, oprócz własnych, gołosłownych twierdzeń adresatów decyzji. Zdaniem Sądu, bez znaczenia jest okoliczność, że konstrukcja skrzynek umożliwia wyciągnięcie ich zawartości bez użycia zamka, a dodatkowo materiał jest na tyle plastyczny, że umożliwia odkształcenie przy użyciu prostego narzędzia. Jeżeli Skarżący mieli świadomość, że skrzynka odbiorcza nie spełnia jej funkcji, powinni byli złożyć odpowiednie informacje do Wspólnoty Mieszkaniowej i/lub Poczty Polskiej. Brak jakichkolwiek działań, zmierzających do wyeliminowania wadliwych (zdaniem Skarżącego) skrzynek na listy oznacza akceptację przez niego takiego stanu i niemożność kwestionowania skuteczności dokonanych doręczeń. Sąd podziela stanowisko organu, że w warunkach niniejszej sprawy doręczenie "zastępcze", było doręczeniem skutecznym. Od daty tak dokonanego doręczenia w dniu 24 grudnia 2013 r. biegł czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 7 stycznia 2014 r., zaś Skarżący nie wniósł w tym okresie odwołania. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, co czyni jego wniosek nieskutecznym. Rację ma zatem organ twierdząc, że brak było zatem podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Stanowisko organu znajduje oparcie w poglądach orzecznictwa i doktryny na temat przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym miejscu wart przywołania jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 08.09.2015, I FZ 247/15, (orzecznictwo.nsa.gov.pl), w którym podkreślono, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Za brakiem winy w uchybieniu terminu mógłby przemawiać brak doręczenia wynikający np. z kradzieży korespondencji, jednakże fakt ten musiałby zostać przynajmniej uprawdopodobniony. Organy przeprowadziły postępowanie poprzez zapoznanie się z oświadczeniem przewodniczącej Wspólnoty Mieszkaniowej, zarządzającej blokiem, w którym mieszka Skarżący. Nie potwierdziła ona zgłaszania faktów kradzieży ani dewastacji skrzynek pocztowych, a jedynie przyznała, że skrzynki są skonstruowane w sposób umożliwiający wyjmowanie poczty bez ich otwierania. Zatem twierdzenia Skarżącego co do przyczyn uchybienia terminowi nie zostały uprawdopodobnione, są gołosłowne i niczym nie poparte. Gdyby bowiem rzeczywiście Skarżący należycie dbał o swoje interesy, w razie zauważenia wadliwości skrzynek pocztowych, powinien zawiadomić odpowiedni podmiot, wzywając go do wymiany, rekonstrukcji lub innego zabezpieczenia skrzynek pocztowych. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, aby Skarżący poczynił w tym przedmiocie jakiekolwiek działania. Zatem Skarżący nie dołożył staranności, która mogłaby przemawiać za uznaniem braku jego winy w niedotrzymaniu terminu. Wskazane okoliczności i przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi świadczą o co najmniej lekkim niedbalstwie Skarżącego. Dopuszczenie się zaś przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw, w świetle powołanych na wstępie uwag, wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skarżący nie może oczekiwać, że jego brak staranności i nadzoru nad korespondencją zostanie naprawiony przez Sąd poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi. Sąd nie stwierdza zaistnienia żadnych wad ani uchybień podczas gromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Pominięcie zeznań Skarżącego ani jego żony nie miało miejsca, organ wziął je bowiem pod uwagę i na ich podstawie ustalał, czy mają one oparcie w faktach. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia przewodniczącej Wspólnoty oraz pracowników Urzędu Skarbowego jasno wskazuje, że twierdzenia Skarżącego są gołosłowne i niczym nie poparte. Odmówienie im wiary przez organ było zatem uzasadnione i trafne. Mając na uwadze powyższej poczynione rozważania Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.