III SA/Wa 3301/11
WyrokWSA w Warszawie2012-10-19
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i ustalić wyższą kwotę podatku od nieruchomości, naruszając tym samym zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zakaz reformationis in peius, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i ustalając wyższą kwotę podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy nie może zwiększyć obciążenia skarżącego w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. W przypadku stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w niższej wysokości niż wynika z przepisów, organ odwoławczy powinien zwrócić sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2011. Prezydent W. ustalił podatek na kwotę 276 zł. M. S. odwołał się, zarzucając zawyżoną stawkę za garaż wielostanowiskowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej powierzchni gruntu, dodając pominiętą pozycję i w konsekwencji ustalając podatek na kwotę 281 zł. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących stawek podatku za garaż, powołując się na orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. Stwierdzono, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
III SA/Wa 3301/11
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].02.2011 Prezydent W. ustalił wysokość podatku od nieruchomości M. S. za rok 2011 na kwotę 276 zł. Na kwotę tę złożyły się stawki podatku od budynków mieszkalnych A- 51,20 m2, gruntów pozostałych F- 18,40 m2 i 29,56 m2 oraz garażu wielostanowiskowego G- 31,46 m2.
W odwołaniu od decyzji M. S. zarzucił zastosowanie zawyżonej stawki za garaż wielostanowiskowy; stawka ta jest o 1000% większa niż w latach 2005-2008.
Decyzją z dnia [...] października 2011 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powierzchni przyjętej do opodatkowania, poprzez ustalenie do opodatkowania pominiętej w decyzji pozycji F- grunty pozostałe o powierzchni 11,31 m2. W konsekwencji ustaliło podatek od nieruchomości M. S. na kwotę 281 zł; w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Na uzasadnienie Kolegium podało, że organ I instancji pominął wykazaną i ustaloną w toku prowadzonego postępowania podatkowego powierzchnię gruntów pozostałych F- 11,31 m2. W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych- zdaniem SKO- strona prawidłowo wykazała powierzchnię gruntu, więc dla ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2009 i 2010 przyjęto powierzchnię wskazaną w tej informacji. Z akt sprawy nie wynika, aby w tym zakresie nastąpiła zmiana, co skutkuje ustaleniem przez Kolegium wysokości podatku od nieruchomości w sposób odmienny niż uczynił to organ I instancji. Ponadto Kolegium odniosło się do zarzutu odwołania, dotyczącego wysokości stawki podatku za garaże wielostanowiskowe. W tym zakresie powołało się na orzecznictwo Sądów Administracyjnych, w myśl którego garaż wielostanowiskowy jako odrębny przedmiot własności nie może podlegać opodatkowaniu stawką, przewidzianą dla budynków mieszkalnych ani ich części, gdyż nie sposób zaliczyć go do obiektów tego rodzaju zarówno z funkcjonalnego jak i z prawnego punktu widzenia. Dlatego wniosek strony o zastosowanie do garażu stawki opodatkowania jak dla lokalu mieszkalnego nie może mieć zastosowania.
W skardze na decyzję M. S. wniósł o jej uchylenie w zakresie określenia stawek od podatku od nieruchomości za garaż wielostanowiskowy oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zarzucił zastosowanie odmiennej stawki podatku od nieruchomości dla garażu niż dla lokalu mieszkalnego, podczas gdy w wyroku NSA z dnia 12.10.2011 w sprawie II FSK 733/10 -zdaniem skarżacego- wskazano, iż jeśli garaż znajduje się w budynku mieszkalnym, powinien być opodatkowany taką samą stawką jak mieszkania, a nie jak lokale użytkowe. Garaż dopełnia funkcję mieszkalną lokalu i powinien być opodatkowany stawką niższą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych, niż w niej podniesione.
Przepis art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jednolity D.U. 2012, poz.749) zawiera zakaz reformationis in peius czyli orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Sąd nie stwierdził, aby w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki negatywne zastosowania zakazu reformationis in peius.
Natomiast Sąd nie ma wątpliwości, że organ II instancji orzekł na niekorzyść strony skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ II instancji uchyliło w części zaskarżoną decyzję organu I instancji i ustaliło stawkę podatku na kwotę wyższą, niż wynikająca z decyzji organu I instancji.
Zgodnie z treścią wyroku WSA w Gliwicach z dnia 03.11.2010 w sprawie I SA/Gi 698/10, pojęcie orzekania "na niekorzyść strony" należy interpretować wyłącznie w znaczeniu materialnym. Obowiązki i uprawnienia podatników, wynikające z decyzji podatkowych, w ostatecznym rachunku są wyrażone kwotowo. Decyzja organu odwoławczego nie może zwiększyć obciążenia skarżącego w stosunku do tego, jakie wynikało z decyzji organu I instancji.
Istota zakazu reformations in peius polega na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującego się. Określenie obowiązku podatkowego na kwotę wyższą, niż to miało miejsce w decyzji organu I instancji, stanowi naruszenie zakazu.
Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziwszy, że w zestawieniu nieruchomości nie ujęto jakiejś pozycji, powinno było zastosować przepis art. 230 § 1 ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone lub określone w wysokości niższej albo kwota zwrotu podatku została określona w wysokości wyższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego, lub że określono stratę w wysokości wyższej od poniesionej, zwraca sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji.
W konsekwencji SKO powinno było uchylić decyzje organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
Podkreślenia wymaga, że Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji porównało stan nieruchomości skarżącego z lat poprzednich tj. roku 2009 i 2010 stwierdzając, że "z akt sprawy nie wynika, aby w tym zakresie nastąpiła jakaś zmiana". Nie mając zatem pewności, czy nie doszło np. do zbycia części nieruchomości należących do skarżącego, Kolegium na podstawie wykazów z lat poprzednich przyjęło do wymiaru podatku powierzchnię większą, niż wynikająca z akt sprawy. W konsekwencji wyliczyło na nowo wymiar podatku i zastosowało zwiększoną jego stawkę. Sytuacja, w której podatnik po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji obciążony zostaje przez organ II instancji podatkiem wyższym, stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło