III SA/Wa 3306/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. R. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów za 2001 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata K. R. (dalej "Skarżący") zwrócił się na formularzu PPF z 9 listopada 2012r. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu oświadczył, że jest bezrobotny i utracił prawo do zasiłku. Wskazał także, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Utrzymuje się z emerytury żony w wysokości 1871,44 zł. Podał także, że opiekuje się niedołężną matką. Odpowiadając na wezwanie Sądu z 14 listopada 2012r. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z emerytury żony, prac dorywczych (jeśli pozwala mu na to stan zdrowia) oraz z żebractwa. Podał, że nie korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej. W 2011 r. korzystał z zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2010 i 2011 r., wyciągi z rachunków bankowych, rachunki (za gaz, prąd, wywóz nieczystości), oświadczenie prezydenta Miasta W. z 12 kwietnia 2012 r. o udzielonej Skarżącemu bonifikacie od opłaty rocznej za rok 2012 z tytułu użytkowania wieczystego gruntu oraz zaświadczenie z urzędu pracy, iż od 25 października 2010 r. do 14 grudnia 2011 r. pozostawał bezrobotny, natomiast od 24 stycznia 2011 r. do 25 października 2011 r. pobierał zasiłek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu. Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dlatego też zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach, uwzględniając z jednej strony wysokość obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym, z drugiej zaś strony - wysokość środków, którymi ona dysponuje. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 września 2012 r. (I FZ 334/12) zauważył, że w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, podejmowanym na wniosek osoby, w interesie której jest wypełnienie przesłanek przyznania tego prawa. Oznacza to, że wyłączona jest na gruncie omawianej instytucji zasada oficjalności, czyli działania sądu z urzędu, więc to wnioskodawca powinien przekonać sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej oraz ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną. Utrzymuje się z emerytury żony w wysokości 1871,44 zł, prac dorywczych oraz z żebractwa. Skarżący nie wskazał wysokości dochodu, jaki uzyskuje z wykonywanych prac dorywczych, jednakże z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego nr [...] z okresu wrzesień-listopad 2012 r. wynika, że Skarżący otrzymał przelew 27 września 2012 r. z B. S. C. tytułem honorarium za tłumaczenie w wysokości 4 373,75 zł oraz przelew z 18 października 2012 r. z W. S.A. w wysokości 2 275 zł. Dodatkowo na posiadany drugi rachunek bankowy nr [...] Skarżący dokonywał wpłat gotówkowych w kasie banku w dniu 10 września 2012 r. w wysokości 500 zł oraz 8 października 2012 r. w wysokości 150 zł. Z nadesłanych natomiast do tut. Sądu dokumentów w zakresie kosztów (rachunki za gaz, prąd, wywóz nieczystości, telefon, ochrona) wynika, że średnie miesięczne wydatki z ww. tytułu wynoszą ok. 750 zł Skarżący nadesłał do tut. Sądu także zaświadczenie z urzędu pracy z dnia 15 grudnia 2011 r. które potwierdza, że Skarżący pozostawał bezrobotny w 2011 r. i z tego tytułu pobierał zasiłek. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z nadesłanych wyciągów bankowych wynika, że Skarżący w okresie wrzesień-listopad 2012 r. tj. w okresie poprzedzającym złożenie wniosku, z prac dorywczych otrzymał łącznie 6 244,94 zł. Kwota ta przewyższała wskazywane przez niego główne źródło utrzymania jakim jest emerytura żony. Niesprecyzowanie przez Skarżącego wysokości i częstotliwości uzyskiwanych dochodów z prac dorywczych uniemożliwiło Sądowi ocenę jego faktycznej sytuacji finansowej. Biorąc pod uwagę powyższe nie można stwierdzić, że Skarżący spełnił przesłankę przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 §1 pkt 1 postanowiono jak w sentencji.