III SA/Wa 3308/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie podatku od towaru i usług postanowił: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w wysokości 5000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z 15 grudnia 2008r. skarżący K. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - wpisu należnego od skargi. W załączonym do wniosku formularzu PPF podniósł, iż w związku z prowadzonym wobec niego postępowaniem przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. był zmuszony do zamknięcia działalności gospodarczej, czego efektem jest brak pracy oraz dochodów. Wskazał przy tym, że posiada zobowiązania finansowe wobec banku Bank. S.A. oraz Bank. S.A. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwiema małoletnimi córkami A. i N.. Natomiast z żoną A. M. ma ustanowioną rozdzielność majątkową od 10 września 2002r. Podał także, że nie posiada żadnych nieruchomości, jak również majątku ruchomego, oszczędności, dochodów, ani przedmiotów wartościowych. W wykonaniu wezwanie referendarza sądowego z 18 grudnia 2008r. skarżący w piśmie z 31 grudnia 2008r. wskazał, że posiada rachunki bankowe w Bank. S.A. oraz Bank. S.A. Nie posiada kont bankowych poza granicami Polski oraz lokat dewizowych w kraju i zagranicą. Nie korzysta z pomocy społecznej, a od kwietnia 2008r. nie osiągnął żadnego dochodu i od tego czasu utrzymuje się z oszczędności, z których spłacał zaległości wobec kontrahentów i Skarbu Państwa. Wskazał przy tym, iż obecnie wobec niego prowadzona jest egzekucja administracyjna. Skarżący odnosząc się do bieżących wydatków oraz kosztów utrzymania (podatek od nieruchomości, opłata za gaz, energię elektryczną) podał, iż w całości ponosi je jego żona A. M., z uwagi na to, że "dom, w którym mieszka" stanowi jej wyłączną własność. Do ww. pisma skarżący dołączył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w latach podatkowych 2006, 2007, z których wynika, iż w 2006r. osiągnął on dochód w wysokości 114.865,36 zł, a w 2007r. w wysokości 544.708,28zł. Skarżący przedstawił też w formie aktu notarialnego z [...] września 2002r.: umowę o wyłączeniu małżeńskiej wspólności majątkowej, umowę o podział majątku dorobkowego; wezwanie ostateczne do zapłaty [...] zł wystawione przez P. Sp. z.o.o. oraz pisma Bank. S.A. z [...] października 2008r. oraz Bank. S.A. z [...] sierpnia 2008r. Z pism tych wynika, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe M. z siedzibą w miejscowości N., posiada zadłużenie w wysokości [...] zł wobec Bank. S.A. oraz w [...] zł wobec Bank. S.A. Zadłużenie wobec Bank. S.A. skarżący spłaca w miesięcznych ratach po 5.000,00 zł. Referendarz sądowy postanowieniem z 02 lutego 2009r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzając iż nie wystąpiły przesłanki niezbędne do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie na ww. postanowienie skarżący podniósł, iż z uwagi na zobowiązania finansowe oraz zablokowanie kont przez Urząd Skarbowy w P. od 31 grudnia 2008r. nie prowadzi ww. działalności gospodarczej. Od 2 stycznia 2009r. jest zatrudniony na czas nieokreślony w spółce jawnej "O." w W., na stanowisku [...] z wynagrodzeniem 1.276,00 zł brutto miesięcznie. Jako dowód ww. okoliczności Skarżący dołączył decyzję Wójta Gminy S. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z [...] stycznia 2009r. oraz umowę o pracę z 2 stycznia 2009r. oraz wyciąg nr 1 z rachunku bankowego prowadzonego w Bank. S.A. z 3 lutego 2009r. oraz wyciągi nr 1, 10, 11 i 12 z rachunku bankowego prowadzonego w P. S.A. z 13 lutego 2009r. za okres od 1 października 2008r. do 30 stycznia 2009r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), postanowił 5 marca 2009r. z urzędu dołączyć z akt sądowych sprawy o sygn. akt III SA/Wa 31/09 kserokopię pisma skarżącego z 2 lutego 2009r. wraz z załącznikiem w postaci wyciągu nr 105 z rachunku bankowego prowadzonego w Bank. S.A. z 15 października 2009r. oraz wyciągu nr 104 z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank. S.A. z 14 października 2009r. Z wyżej wskazanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na konta skarżącego wpłacane są zarówno przez niego, jak i inne podmioty kwoty sięgające 250.000,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stąd też celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Stosownie natomiast do przepisu art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, stanowiącym przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa i w związku z tym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w przepisie art. 246 P.p.s.a. – przy czym ciężar udowodnienia tych faktów spoczywa na stronie. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym, który skarżący musi ponieść, jest koszt wpisu od skargi w wysokości 18.840,00 zł. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja K. M. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi powyżej 5.000,00 zł. Wskazać przy tym należy, iż Skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania. Mimo, że od 31 grudnia 2008r. nie prowadzi działalności gospodarczej, jest zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku [...], uzyskując z tego tytułu dochód w wysokości 1.276,00 zł brutto miesięcznie. Z przedstawionych przez skarżącego wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych przez Bank. S.A. oraz Bank. S.A. wynika, że od 1 października 2008r. do 30 stycznia 2009r. skarżący otrzymywał wpłaty gotówkowe między innymi od swojej żony A. M. , sięgające nawet 250.000,00 zł, sam również dokonywał wpłat gotówkowych do wysokości 100.000,00 zł. Tym samym nawet ujemne salda końcowe na ww. rachunkach bankowych nie świadczą o tym, że skarżący nie będzie dysponował, choć wpływy na konta nie są regularne, większymi kwotami pieniężnymi, pozwalającymi na poniesienie części wpisu sądowego, który umożliwi rozpoznanie wniesionej do Sądu skargi. Sąd wyjaśnia również, że analiza przedstawionych przez skarżącego zeznań o wysokości osiągniętych dochodów (poniesionych strat) prowadzi do wniosku, że Skarżący stale osiąga dochody: w 2006r. - 114.865,36 zł, natomiast w 2007r. - 544.708,28 zł. Nie ponosi przy tym żadnych wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości, na której zamieszkuje wraz z córkami, gdyż koszty utrzymania domu, ponosi jego żona, która co wynika z akt jest właścicielką nieruchomości. Skarżący, choć wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami, nie wykazał czy z tego tytułu ponosi jakiekolwiek wydatki. W świetle powyższego zasadnym było przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi powyżej 5.000,00 zł. Sąd uznał bowiem, że zapłacenie całej wysokości wpisu sądowego – 18.840 zł, w sytuacji gdy Skarżący posiada zadłużenie wobec Bank. S.A. na dzień 30 stycznia 2009r. wynosi [...] zł, a wobec Bank. S.A. w wysokości [...] zł, które spłaca w miesięcznych ratach po 5.000,00 zł, nie będzie możliwe. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 260 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.