III SA/Wa 3318/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. w K. (dawniej C. sp. z o.o.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. w K. (dawniej C. sp. z o.o.) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenie wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - D. sp. z o.o. w K. (dawniej C. sp. z o.o.) - dalej "Skarżąca" lub "Spółka", na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. Podniosła, że w 2010 r. w wyniku powodzi poniosła straty – zniszczeniu uległy towary oraz rzeczowy majątek trwały. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wyciągi bankowe, rachunek zysków i strat, bilans, zeznania podatkowe, deklaracje VAT, zestawienie należności i zobowiązań. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka pismem z dnia 6 lutego 2012 r. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu stwierdziła, że wobec utraty mocy zaskarżonego postanowienia wnosi o przyznanie prawa pomocy, przez zwolnienie Skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Nie ulega wątpliwości, iż każdy, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych, a także powinien być przygotowany na poniesienie wydatków związanych z prowadzeniem procesu sądowego. Wykładnia językowa art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że to wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie ma żadnych środków lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na podkreślenie zasługuje także to, iż Sąd nie jest zobligowany do prowadzenia odrębnego postępowania mającego na celu ustalenie faktycznych możliwości finansowych Skarżącej. To na Skarżącej spoczywa ciężar dowodzenia, iż nie jest w stanie ponieść należnych, ustawowych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego. W niniejszej sprawie Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Rozpoznając niniejszy wniosek należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku oraz złożonych oświadczeniach i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej Spółki oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż okolicznością uzasadniającą przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Spółki. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza przedłożonych przez Skarżącą dokumentów przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego na obecnym etapie (wpis od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 671 zł). Sąd wziął pod uwagę fakt, że z nadesłanych materiałów wynika, iż skala prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej jest znaczna – jej przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot. Przykładowo za 2010 r. przychody wyniosły 25.438.458,31 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 25.713.115,91 zł. Skalę tej działalności obrazują także bieżące deklaracje VAT. W listopadzie 2011 r. wartość dokonanych przez Skarżącą dostaw towarów i usług wyniosła łącznie 226.185 zł, zaś zakupów 214.933 zł. Podobnie wartości te wyglądały w miesiącach czerwiec-wrzesień 2011 r. Natomiast w październiku 2011 r. sprzedaż wyniosła 1.529.144 zł. Trudno zatem w ocenie Sądu przyjąć, że Spółka – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Zwłaszcza, że na obecnym etapie jedynym takim kosztem jest wpis od skargi w kwocie 671 zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie może mieć decydującego znaczenia odnotowany w 2010 r. ujemny wynik działalności gospodarczej, czy też strata powstała w wyniku powodzi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.