III SA/Wa 3320/16

WyrokWSA w Warszawie2017-12-13

Skład orzekający: Piotr Przybysz, Justyna Mazur, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność zabezpieczającą w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego lub przedawnienia zobowiązania podlegającego zabezpieczeniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność zabezpieczającą, uregulowana w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ma charakter subsydiarny i służy do kwestionowania wyłącznie formalnoprawnych aspektów dokonanych czynności egzekucyjnych (zabezpieczających). Nie jest dopuszczalne podnoszenie w tym trybie zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania zabezpieczającego, prawidłowości prowadzenia postępowania, czy też kwestii przedawnienia zobowiązania, gdyż te mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia, w szczególności zarzutów, o których mowa w art. 33 i art. 156 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy prawidłowo ograniczyły się do analizy formalnoprawnych elementów czynności zabezpieczających.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie zabezpieczające majątek T.M. w związku z zaległościami w zryczałtowanym podatku dochodowym, dokonując zajęcia rachunku bankowego i udziałów w spółce. Skarżący złożył skargę na te czynności, zarzucając wadliwe doręczenie zarządzenia zabezpieczenia i zawiadomień o zajęciach (zamiast pełnomocnikowi, doręczono bezpośrednio jemu) oraz kwestionując dopuszczalność podejmowania działań zabezpieczających. Organ nadzoru i Minister Finansów utrzymały w mocy swoje postanowienia, oddalając skargę i wskazując, że skarga na czynności zabezpieczające obejmuje jedynie zarzuty formalnoprawne, a nie merytoryczne dotyczące zasadności zabezpieczenia czy przedawnienia zobowiązania. Skarżący zaskarżył postanowienie Ministra Finansów, podtrzymując zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia, naruszenia art. 7 k.p.a. oraz przedawnienia zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Justyna Mazur, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym") prowadzi postępowanie zabezpieczające w stosunku majątku zobowiązanego – T.M. (zwanego dalej: "Skarżącym") na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 9 lipca 2014r. nr [...] obejmującego zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniami z dnia 9 lipca 2014r. zajęcia wierzytelności Skarżącego z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. oraz udziału przysługującego Skarżącemu w M. Sp. z o. o. z siedzibą w W. Wskazane zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem ww. zarządzenia zabezpieczenia doręczono Skarżącemu w dniu 23 lipca 2014r. Następnie pismem z dnia 6 sierpnia 2014r. Skarżący złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w W. (zwanego dalej: "organem nadzoru") skargę na ww. czynności zabezpieczające dokonane zawiadomieniami z dnia 9 lipca 2014r. W skardze Skarżący zarzucił, że zarządzenie zabezpieczenia i zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających doręczono bezpośrednio jemu, zamiast jego pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Z tego względu zdaniem Skarżącego wskazane zarządzenie zabezpieczenia nie funkcjonuje w obrocie prawnym, zaś zajęć dokonano bezprawnie. Skarżący zarzucił też w skardze wadliwe, z pominięciem jego pełnomocnika, doręczenie decyzji o zabezpieczeniu. Organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] października 2014r. oddalił powyższą skargę, wskazując w uzasadnieniu, że zaskarżonych czynności zabezpieczających dokonano zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a." Skarżący wniósł następnie pismem z dnia 30 października 2014r. zażalenie na powyższe postanowienie organu nadzoru, uzupełnione pismami z dnia 22 kwietnia 2015r. i 4 sierpnia 2015r. W zażaleniu Skarżący zarzucił, iż organ nadzoru wydając zaskarżone postanowienie pominął istotne w sprawie okoliczności oraz zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, tj. dopuszczalności podejmowania jakichkolwiek działań zabezpieczających, przez co naruszono art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.) – zwanej dalej: "k.p.a." Dodatkowo w uzupełnieniu zażalenia Skarżący nawiązał do kwestii dotyczących postępowania podatkowego, wskazując jednocześnie, iż ważność dokonanego zabezpieczenia wygasła z mocy prawa w dniu 9 października 2014r. Minister Finansów po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu nadzoru. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie wydane na podstawie art. 54 w związku z art. 166b u.p.e.a. Minister wyjaśnił, że stosownie do powołanego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (zabezpieczającego). Powołany przepis stanowi ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych (zabezpieczających) w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, jak również nie ocenia się prawidłowości prowadzonego przez wierzyciela postępowania. Minister zauważył też, że rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające), co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego). Organ nadzoru dokonuje zatem oceny czynności egzekucyjnej (zabezpieczającej) badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego (zabezpieczającego), organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka. Minister Finansów opisując przebieg postępowania zabezpieczającego wskazał, że w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym wobec majątku Skarżącego organ egzekucyjny zastosował środki zabezpieczające wymienione w art. 164 § 1 u.p.e.a., tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i zajęcie udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością organ egzekucyjny zastosował, zgodnie z art. 164 § 4 u.p.e.a., tryb postępowania określony w przepisach art. 80 § 1 i § 3 oraz art. 96j § 1 i § 3 u.p.e.a. Minister wskazał też, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego, poprzez przesłanie do Banku [...] S.A. zawiadomienia nr [...] z dnia 9 lipca 2014r. o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności pieniężnej Skarżącego z rachunku bankowego do wysokości zabezpieczonej należności pieniężnej. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał Bank, aby bez zgody tego organu nie dokonywał wypłat z rachunków bankowych do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie zabezpieczonej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Minister odnotował również w tym miejscu, że podstawę dokonania zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunków bankowych stanowiło zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia 9 lipca 2014r. wystawione na Skarżącego przez organ egzekucyjny, którego odpis doręczono mu w dniu 23 lipca 2014r. O zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunków bankowych powiadomiono Skarżącego w dniu 23 lipca 2014r., doręczając mu odpis tego zawiadomienia. Minister zauważył też, że do zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych wykorzystano, zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014r., poz. 655) druk "Zawiadomienie zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem", który odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001r., Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Minister Finansów opisując przebieg postępowania zabezpieczającego zauważył też, że zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością dokonano poprzez przesłanie do [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. zawiadomienia z dnia 9 lipca 2015r. nr [...] o zajęciu zabezpieczającym udziału Skarżącego w ww. Spółce oraz wierzytelności z tego udziału i wezwaniu tej Spółki, aby żadnych należności przypadających Skarżącemu z tytułu zajętego udziału do wysokości zabezpieczonych należności pieniężnych nie uiszczał Skarżącemu, lecz należne kwoty przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Minister odnotował też, że organ egzekucyjny przesłał zawiadomienie z dnia 9 lipca 2014r. nr [...] o zajęciu zabezpieczającym udziału Skarżącego do Sądu Rejonowego dla W. w W., celem dokonania w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału. Natomiast Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem z dnia [...] września 2014r. sygn. akt [...] poinformował organ egzekucyjny o złożeniu do akt rejestrowych Spółki M. sp. z o. o. KRS [...] ww. zawiadomienie o zajęciu udziałów. Minister dodał również, że podstawę dokonania zajęcia zabezpieczającego udziałów Skarżącego w M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. stanowiło zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia 9 lipca 2014r. wystawione na Skarżącego przez organ egzekucyjny. O zajęciu udziału oraz wierzytelności z tego udziału powiadomiono Skarżącego w dniu 23 lipca 2014r. doręczając mu kopię ww. zawiadomienia nr [...]. Do zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wykorzystano, zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, druk "Zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością u dłużnika zajętej wierzytelności będącego spółką", który odpowiada wzorowi określonemu w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Końcowo odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych w sprawie okoliczności, zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, tj. dopuszczalności podejmowania działań zabezpieczających, Minister Finansów wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie potwierdził, aby wydając zaskarżone postanowienie naruszono powołany przepis. Minister zauważył ponownie, że podstawę dokonania zaskarżonych czynności zabezpieczających stanowiło zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia 9 lipca 2014r. wydane na Skarżącego przez organ egzekucyjny. Minister dodał też, że wskazane zarządzenie zabezpieczenia, jak i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i zajęciu udziału w Spółce z o.o. doręczono Skarżącemu, zamiast jego pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, gdyż w wyniku dokonanych czynności zabezpieczających następuje ograniczenie praw majątkowych Skarżącego. Natomiast udział pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu zabezpieczającym ogranicza się do wnoszenia w imieniu Skarżącego - przysługujących mu środków zaskarżenia. Minister odnotował również, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania powołane w uzupełnieniu zażalenia Skarżącego przepisy art. 159 § 1 i § 2 u.p.e.a., gdyż dotyczą one obowiązków o charakterze niepieniężnych. Natomiast przedmiotem prowadzonego w niniejszej postępowania zabezpieczającego są obowiązki o charakterze pieniężnym. Skarżący zaskarżył następnie powyższe postanowienie Ministra Finansów wnosząc skargę w piśmie z dnia 29 września 2016r., w której zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1) art. 166b u.p.e.a., poprzez jego jednoznacznie niewłaściwą interpretację przejawiającą się w przyjęciu konieczności stosowania do oceny stanu faktycznego sprawy wprost przepisów Działu I u.p.e.a., podczas gdy wskazany przepis wprost określa, że Dział I u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio, 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie w sprawie i pominięcie przy rozważaniach w sprawie całokształtu materiału dowodowego, w tym zaoferowanego przez Skarżącego, w szczególności zaś stwierdzonych w toku postępowania karnego, prowadzonego w odniesieniu do organu podatkowego (wierzyciela), rażących nieprawidłowości procedowania w sprawie wobec Skarżącego, 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich wadliwe zastosowanie w sprawie i oddalenie wniesionego środka zaskarżenia, podczas gdy, w świetle materiału dowodowego i przedstawionych w toku sprawy dokumentów (w tym prawomocnych orzeczeń sądowych), zastosowanie winien znaleźć co najmniej przepis art. 138 § 2 k.p.a., z mocy którego skarżone postanowienie organu nadzoru winno zostać uchylone. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł w swojej skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący opisując okoliczności prowadzonego wobec niego postępowania podatkowego, zakwestionował istnienie obowiązku objętego zarządzeniem zabezpieczenia z dnia 9 lipca 2014r. nr [...]. Zdaniem Skarżącego, należność pieniężna będąca przedmiotem prowadzonego wobec niego postępowania zabezpieczającego uległa przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012r., co w konsekwencji powoduje, iż nie istnieje przedmiot zabezpieczenia. Natomiast organy podatkowe nadal przyjmują możliwość stosowania w niniejszej sprawie art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 z późn. zm.) - zwanej dalej: "O.p.", normującego warunki stosowania zabezpieczeń w postępowaniu podatkowym. Pomijają jednak w całości fakt, że zobowiązanie, które próbują zabezpieczyć, uległo przedawnieniu. Minister Finansów i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia była skarga na czynności zabezpieczające w postaci zabezpieczających zajęć wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcia udziału Skarżącego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, dokonane zawiadomieniami z dnia 9 lipca 2014r. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazano, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Kognicja organów w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., jest zatem ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14). Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skarga na czynności egzekucyjne jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Postępowanie to ma charakter komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). W ramach środka zaskarżenia, jakim jest skarga, nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne i nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga z art. 54 u.p.e.a. uznawana jest za środek o charakterze ultima ratio - służy on wtedy, gdy zobowiązany nie dysponuje żadnym innym środkiem obrony swoich praw. Zasada ta w pełni odnosi się do skargi na czynność zabezpieczającą, opartej na przepisie tym samym, co skarga na czynność egzekucyjną, tj. art. 54 u.p.e.a. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazywał na to, że należność pieniężna będąca przedmiotem prowadzonego postępowania zabezpieczającego uległa przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012r., co w konsekwencji powoduje, iż nie istnieje przedmiot zabezpieczenia. Zarzucił również, że decyzja zabezpieczeniowa została wadliwie doręczona, ponieważ nie doręczono jej pełnomocnikowi Skarżącego, ale bezpośrednio Skarżącemu. Wskazał, że prawidłowość czynności zabezpieczenia nie powinna być rozpatrywana przy ograniczaniu się do litery art. 54 u.p.e.a. Przepis ten, zdaniem Skarżącego, powinien być stosowany odpowiednio do skarg na czynności zabezpieczenia, a zatem nie powinny być stosowane zawarte w tym przepisie ograniczenia dotyczące zakresu okoliczności uzasadniających uwzględnienie skargi. Zdaniem Sądu kwestia prawidłowości wydania zarządzenia zabezpieczającego, w tym też istnienia (nieprzedawnienia) zobowiązania podatkowego podlegającego zabezpieczeniu, nie może podlegać analizie w postanowieniu dotyczącym skargi na czynność zabezpieczającą. Stanowić ona może bowiem podstawę wniesienia zarzutów. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a. zarządzenie zabezpieczenia zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów. Jeżeli nawet przyjąć za Skarżącym, że art. 54 u.p.e.a. powinien być stosowany odpowiednio do skarg na czynności zabezpieczenia, to nie można podzielić poglądu Skarżącego, że stałoby się wówczas dopuszczalne rozpatrywanie w ramach skargi na czynności zabezpieczające takich kwestii, które mogą być podniesione w zarzutach. Tak więc kwestie te nie mogły być przedmiotem dokonywania ustaleń i oceny w prowadzonym przez organ postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na czynności zabezpieczające. Organy nie naruszyły zatem art. 166b u.p.e.a., jak również nie naruszyły art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. ograniczając się do ustalenia kwestii dotyczących formalnoprawnych elementów czynności zabezpieczających. Jak wyżej wskazano, w ramach skargi na czynności zabezpieczające dopuszczalne jest mianowicie podnoszenie takich kwestii, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności zabezpieczających, podnoszone zarzuty nie mogą natomiast dotyczyć tych ewentualnych wadliwości postępowania zabezpieczającego, którym poświęcone są inne przepisy u.p.e.a. i które to wadliwości mogą być zwalczane przy pomocy innych środków prawnych. Tak więc w niniejszej sprawie Skarżący mógł kwestionować prawidłowość czynności polegającej na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcia udziału Skarżącego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, dokonanych zawiadomieniami z dnia 9 lipca 2014r. Skarżący nie mógł w trybie skargi kwestionować prawidłowości zarządzenia zabezpieczającego ani tym bardziej prawidłowości decyzji zabezpieczeniowej. Organy słusznie uznały wniesioną skargę za niezasadną. Organ dokonał analizy prawidłowości dokonanego zajęcia i wykazał, że zajęcie rachunku bankowego oraz zajęcie udziału w spółce odbyły się zgodnie z przepisami u.p.e.a. i znajdują podstawę w wydanym zarządzeniu zabezpieczenia. Skoro brak było podstaw do uwzględnienia skargi, to organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez oddalenie wniesionego środka zaskarżenia Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Wszystkie zarzuty postawione w skardze zostały uznane przez Sąd za niezasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło