III SA/Wa 3324/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-16

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Ewa Radziszewska-Krupa, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję ustalającą wysokość podatku rolnego za 2010 r., opierając się wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy skarżący podnosił, że przez 54 lata płacił podatek od nieruchomości jako działki budowlanej i nie otrzymał decyzji uchylającej ten podatek?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa procesowego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę przekonywania (art. 124 O.p.), a także zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Organ odwoławczy nie ustalił stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, opierając się na nieaktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących roku podatkowego 2010, a także nie ustosunkował się w sposób należyty do zarzutów skarżącego. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję ustalającą wysokość podatku rolnego za 2010 r. na kwotę 39 zł, argumentując, że przez 54 lata płacił podatek od nieruchomości jako działki budowlanej i nie otrzymał decyzji uchylającej ten podatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków wskazujących na grunty orne. Skarżący w skardze domagał się uchylenia obu decyzji, powołując się na naruszenie praw nabytych i ochronę praw majątkowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2012r., na podstawie art. 6a ust. 4a ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) - dalej "u.p.r." oraz art. 207 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) dalej "O.p.") w związku z art. 6a ust. 6 u.p.r., ustalił R. B. - dalej zwany "Skarżącym" wysokość podatku rolnego za 2010r. w kwocie 39 zł. Prezydent wyjaśnił, że wymiar podatku rolnego ustalono na podstawie danych z Ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...] i [...] z obrębu [...] położonych w W. na terenie [...] przy ul. [...] i, sklasyfikowanych, jako grunty orne. Skarżący w odwołaniu z 8 grudnia 2012r. od ww. decyzji wskazał, że przedmiotowa działka została zakupiona [...] października 1958 r., jako działka budowlana i w związku z powyższym uiszczany był od niej podatek jak od nieruchomości niezabudowanej, a nie rolnej. Ponadto podkreślił, że dysponuje licznymi dowodami, iż niniejsza nieruchomość dotychczas nie była traktowana jak działka rolna m.in. posiada zgodę na budowę domu wraz z warsztatem stolarskim, postanowienie Sądu Powiatowego dla W. Wydział [...] Ksiąg Publicznych w W. z [...] października 1958r. Skarżący zwrócił uwagę, że w planie zagospodarowania przestrzennego dla W., który zostanie zatwierdzony na początku 2013r., przedmiotowa nieruchomość figuruje, jako działka budowlana. Z uwagi na powyższe okoliczności Skarżący nie zgodził się na traktowanie przedmiotowej działki, jako działki rolnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2013r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta W. w całości, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną. Organ w uzasadnieniu powołując się na treść art. 1 u.p.r., art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) - dalej zwana: "P.g.k." oraz art. 7a ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) - dalej zwana "u.p.o.l." stwierdził, że nie jest uprawniony do przyjęcia, przy ustalaniu wymiaru podatku, innej jego podstawy, niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało również, iż odnosi się to także do znajdujących się w tej ewidencji danych dotyczących przedmiotu opodatkowania (w tym zakresie ustalenia tego, czy dany grunt podlega opodatkowaniu, czy też nie). Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołało orzecznictwo (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2006r., sygn. akt II FSK 842/05 oraz z 8 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1066/08). Jednocześnie Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. zwróciło uwagę, że z informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynika, że działki o numerach [...] (o powierzchni 0,2246 ha) i [...] (o powierzchni 0,0070 ha) położone przy ul. [...] na terenie [...] zostały oznaczone jako grunty orne - symbolem "[...] ". Tym samym w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do opodatkowania przedmiotowych działek podatkiem od nieruchomości. Końcowo organ odwoławczy podniósł, że Skarżący nigdy nie występował do właściwego Starosty o zmianę zapisów w ewidencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta. W. , zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie praw nabytych wynikających z płacenia przez 54 lata podatku od przedmiotowej nieruchomości, jako od nieruchomości budowlanej. Skarżący podniósł, iż nieruchomość stanowiąca działki nr [...] i [...] z obrębu [...] od chwili jej nabycia, przez ojca Skarżącego, traktowana była przez Prezydenta. W. , jako działka budowlana, a nie rolna. Ponadto Skarżący powielając argumentację zawartą w odwołaniu powołał się na zasadę ochrony praw nabytych oraz gwarancji ochrony praw majątkowych, w tym prawa własności, które mają zastosowanie do ochrony jego prawa do przedmiotowej nieruchomości, jako działki budowlanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy, a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego, określone w przepisach P.p.s.a. uznał, iż zaskarżona decyzji SKO narusza przepisy prawa procesowego, a w szczególności art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na naruszenie przepisów art. 1 u.p.r. w związku z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania podatkowego i powinna być w szczególny sposób przestrzegana w postępowaniu odwoławczym. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego, zgodnie zez stanem rzeczywistym. Organ podatkowy – w tym także odwoławczy, powinien w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć zastosowanie w sprawie. W dalszej kolejności zobowiązany jest rozważyć, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu wspomnianych faktów. Organ odwoławczy powinien też dysponować niezbitymi dowodami dotyczącymi roku podatkowego, co do którego ustalone zostało zobowiązanie podatkowe Skarżącego, a nie opierać się na dowodach, które powstały w okresie późniejszym – 2 lata później. 3.1. Sąd stwierdza, że Wojewódzkie Sądy Administracyjne wydają wyroki na podstawie akt sprawy, które zostały przedstawione Sądowi przez SKO wraz z odpowiedzią na skargę. W aktach administracyjnych, którymi dysponowało SKO przed wydaniem zaskarżonej decyzji znajdowały się wyłącznie: 1) wydruk z systemu Ewidencji Gruntów, Budynków i Lokali działki [...] o powierzchni użytkowej 0,2246 ha, stanowiącej własność Skarżącego i J.B. ; wydruk ten nie został opatrzony datą, zawiera jedynie podpis "Podinspektor R.D. " (k. 15 akt administracyjnych – czerwony segregator – 1 niebieska teczka ); 2) wydruk z informacji z rejestru gruntów z 27 września 2012r. działki [...] o powierzchni użytkowej 0,0070 ha, stanowiącej własność Skarżącego i J.B. (k. 1 akt administracyjnych – czerwony segregator – 2 niebieska teczka ); 3) wydruk z informacji z rejestru gruntów z 27 września 2012r. działki [...] o powierzchni użytkowej 0,2246 ha, stanowiącej własność Skarżącego i J. B. (k. 2 akt administracyjnych – czerwony segregator – 2 niebieska teczka ); 4) wypis z rejestru gruntów sporządzony na dzień 11 stycznia 2013r. działki [...] , załączony do pisma Prezydenta z 29 stycznia 2013r. (k. 4 z białej teczki akt administracyjnych - bez ponumerowanych kart); 5) wypis z rejestru gruntów sporządzony na dzień 11 stycznia 2013r. działki [...], załączony do pisma Prezydenta z 29 stycznia 2013r. (k. 5 z białej teczki akt administracyjnych - bez ponumerowanych kart). Sąd w związku z tym stwierdza, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji SKO nie dysponowało dokumentami z rejestru gruntów ani na 1 stycznia 2010r. ani na którykolwiek inny dzień 2010r., które pozwalałyby w sposób jednoznaczny stwierdzić, jaki rodzaj gruntu na ww. działkach o nr [...], [...] podlegał opodatkowaniu w 2010r. W związku z tym należało uznać, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji w aktach administracyjnych sprawy nie było aktualnego na 2010r. wypisu z rejestru gruntów, więc niemożliwe było przyjęcie przez SKO, że w 2010r., grunt na ww. działkach o nr [...] i [...] , miał rzeczywiście charakter orny. 4. W ocenie Sądu wyjaśnienie kwestii przedmiotu opodatkowania - charakteru gruntów, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w 2010r., którego dotyczył wymiał podatku - wobec podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, że przez 54 lata płacił on podatek od nieruchomości, nie zaś podatek rolny, którym został w sposób nieuprawniony obciążony oraz, że nie otrzymał decyzji uchylającej decyzję na podatek od nieruchomości, jak również nie akceptuje działań organów, które uznaje za bezprawną zmianę ewidencji gruntów i budynków – stanowiło kluczową kwestię rozpoznawanej sprawy, która powinna zostać w sposób należyty wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym, nie tylko z uwagi na wyżej opisaną zasadę prawdy obiektywnej, ale także ze względu na zasadę przekonywania, która została wyrażona w treści art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 4 O.p. Celem ww. zasady przekonywania jest bowiem doprowadzenie do wykonania przez stronę decyzji administracyjnej bez stosowania środków przymusu. Powoływanie się przez SKO na dowodowy, które nie były aktualne w 2010r. nie może być uznane za wypełnienie w sposób należyty zasady przekonywania. 5. Sąd wskazuje ponadto, że brak ustalenia podstawowej kwestii w sprawie – charakteru, gruntu, który podlega opodatkowaniu w 2010r. oraz oparcie się na informacjach – wypisach z rejestru gruntów załączonych do pisma z 29 stycznia 2013r., które sporządzono na dzień 11 stycznia 2013r. oraz jednoczesne powoływanie się przez SKO na przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k., stanowi oprócz naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z ww. przepisów art. 122 i art. 187 § 1 O.p., również naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w treści art. 121 § 1 O.p. Dane zawarte w ewidencji gruntów powinny istnieć w 2010r. – czyli w roku, w którym opodatkowaniu podlegały nieruchomości stanowiące własność Skarżącego. Ostatni z ww. przepisów – art. 121 O.p. - został ponadto naruszony, ponieważ SKO nie ustosunkowało się w sposób szczegółowy do podnoszonych w odwołaniu zarzutów Skarżącego. 6. Sąd wskazuje, że z uwagi na naruszenie przez SKO wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego, przedwczesne było ustosunkowywanie się do zarzutów materialnoprawnych podniesionych w skardze, w tym do zarzutów naruszenia norm Konstytucji RP. 7. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 134 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO (punkt pierwszy sentencji). Orzeczenie z punktu drugiego sentencji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji SKO ma uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło