III SA/Wa 3325/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do grudnia 2013 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana "Skarżącą"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 3 października 2016 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do grudnia 2013 r. W powyższej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci znaczącego obniżenia jej płynności finansowej, co może doprowadzić do jej niewypłacalności i w efekcie do konieczności zgłoszenia wniosku o upadłość. Skarżąca zwróciła uwagę, że działa w branży tworzyw sztucznych nieprzerwanie od [...] lat. Zaznaczyła, iż wypracowała sobie dobrą renomę na rynku i relacje z klientami polegające na wzajemnym zaufaniu i wsparciu finansowym polegającym na udzieleniu klientom 60 dniowego kredytu kupieckiego zabezpieczonego polisami ubezpieczeniowymi i faktoringiem. W jej historii bankructwa odbiorców tworzyw zdarzały się kilkakrotnie i firma ponosiła duże koszty windykacyjne i straty, gdyż polisy ubezpieczeniowe niejednokrotnie nie były wypłacane w pełnej wartości należnych jej wierzytelności. Ponadto podniosła, że z uwagi na wysoką konkurencyjność rynku, powszechnie stosowane przedpłaty do jej dostawców, wydłużone terminy zapłaty od odbiorców, powodują, że zmuszona jest do korzystania z usług faktoringowych i banków oferujących kredyt obrotowy. Według Skarżącej zapłata spornego zobowiązania spowoduje spadek jej kapitałów własnych o wartość wynikającą z decyzji czyli o kwotę przekraczającą 3.100.000 zł co z kolei wpłynie negatywnie na odbiór firmy przez instytucje finansowe. Tym samym przewidywany spadek kapitału własnego spowoduje, że wskaźnik zadłużenia obrazujący stosunek kapitału własnego do sumy bilansowej wyniesienie 30%, a właśnie taki poziom jest uznawany za ryzykowny w tego typu działalności. Zdaniem Skarżącej taka sytuacja doprowadzi do problemów z finansowaniem w bankach, jego zmniejszeniem lub brakiem możliwości przedłużenia finansowania. W przypadku pogorszenia terminów płatności oferowanych przez dostawców np. o połowę, wartość dodatkowego zapotrzebowania Spółki na kapitał wyniesie około [...] zł, co przekracza jej możliwości finansowe i może doprowadzić do braku możliwości regulowania terminowo zobowiązań, a w konsekwencji do niewypłacalności i nawet upadłości firmy. Zdaniem Skarżącej spadek jej kapitałów będący skutkiem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. będzie miał również konsekwencje wynikające bezpośrednio z umów faktoringu i umów kredytowych. W przypadku zapłaty zobowiązań w tak znaczącej wysokości bądź wszczęcia egzekucji zmuszona będzie do poinformowania o tej okoliczności faktora. Zwracając uwagę, iż po zapłacie zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami kapitały spadną do wartości ok. 6.730.629,23 zł za wątpliwe uznała, aby faktor wyraził zgodę na obniżenie kapitałów, co skutkowałoby pogorszeniem jej zabezpieczenia w przypadku braku płatności kontrahentów zgłoszonych do faktoringu. Powyższe wiąże się z brakiem przedłużenia umowy faktoringu na okres następny lub w najlepszej sytuacji znaczące pogorszenie warunków cenowych przy jednoczesnym obniżeniu limitu faktoringowego. W przekonaniu Skarżącej w sytuacji znaczącego pogorszenia się sytuacji finansowej Skarżącej umowa faktoringu odwrotnego zostałaby natychmiastowo wypowiedziana, powodując konieczność spłaty 5.267.989,75 zł co przekracza możliwości finansowe Spółki i spowodowałoby jej natychmiastową niewypłacalność. Skarżąca wskazując na posiadany kredyt w rachunku bieżącym w zakresie finansowania obrotowego podniosła, że zapłata dodatkowego podatku zostanie potraktowana przez bank jako niedotrzymanie warunków umowy kredytowej. Tym samym Skarżąca może zostać pozbawiona finansowania obrotowego, które wg stanu bieżącego wynosi 5.100.000 zł, a tak wysoka kwota zobowiązania kredytowego nie będzie mogła zostać przez nią uregulowana, gdyż przekracza jej roczne zyski. Spółka za niemożliwe uznała uzyskanie szybszego spływu należności lub skrócenie terminów płatności klientom. Jej zdaniem wypowiedzenie finansowania doprowadziłoby w krótkim okresie do jej niewypłacalności. Reasumując Spółka wskazała, że korzystanie z instytucji finansowych zapewni jej stabilny dostęp do środków na regulowanie zobowiązań za dostarczane towary i pozwala czekać na zapłatę wierzytelności. Tym samym pozbawienie jej finansowania zewnętrznego w znaczący sposób wpłynie na rozmiar prowadzonej działalności o ile będzie w stanie utrzymać się na rynku biorąc pod uwagę konieczność spłaty instytucji ją finansujących i spłaty zobowiązań handlowych. Zdaniem Spółki utrata finansowania zewnętrznego spowoduje trudności w odbudowaniu wiarygodności finansowej wśród instytucji finansowych, a co najmniej pogorszenie warunków możliwości korzystania z finansowania. Do wniosku Skarżąca załączyła bilans rachunków zysków i strat na dzień 30 czerwca 2016 r., tekst umowy faktoringowej nr [...] zawartej z Bankiem [...] S.A. z [...] lipca 2013 r., umowa faktoringu odwrotnego nr [...] z [...] maja 2013 r., aneks do umowy faktoringu odwrotnego nr [...] z [...] maja 2016 r., umowa o kredyt w rachunku bieżącym nr [...] z [...] maja 2013 r. wraz z aneksem z [...] maja 2013 r. Spółka wnioskując o przyspieszenie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zwróciła uwagę, że niezwłoczne jego rozpatrzenie pozwoli jej uniknąć poniesienia niepowetowanej szkody, również o charakterze materialnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że argumenty i okoliczności podane przez Skarżącą na uzasadnienie jej wniosku poparte załączoną dokumentacją pozwalają uznać, że zachodzą przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazują one na ryzyko wystąpienia w majątku Skarżącej uszczerbku przekraczającego w swych rozmiarach zwykłe następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, tj. pozwalające uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie Sądu Skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane w uzasadnieniu wniosku następstwa. Z analizy dokumentacji załączonej do wniosku wynika, że potencjalna konieczność zapłaty należności wynikającej z zaskarżonej decyzji mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia, w tym do pozbawiona środków na finansowanie bieżącej działalności w przypadku wypowiedzenia umów z bankami, co niewątpliwie wiązałoby się z utratą jej płynności finansowej, a w konsekwencji mogłoby skutkować zaprzestaniem prowadzenia działalności. Reasumując stwierdzić należy, że zaistniałe okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla Skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Tym samym w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez pod kątem zgodności z prawem. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.