III SA/Wa 3327/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-19

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która zawiesiła działalność gospodarczą, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy spółka wykazała przychody w poprzednich latach i w okresie poprzedzającym złożenie wniosku, mimo zawieszenia działalności, nie można uznać, że obiektywnie nie miała możliwości zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na zawieszenie działalności gospodarczej i brak środków finansowych. Spółka przedstawiła dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej, w tym zeznania podatkowe i deklaracje VAT za poprzednie lata oraz okres bieżący. Referendarz sądowy, analizując przedstawione dane, uznał, że spółka miała możliwość zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. W skardze Skarżąca spółka D. sp. z o.o. w W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów postępowania, powołując się na fakt zawieszenia działalności gospodarczej. Wskazała że aktualnie nie posiada żadnych środków finansowych. Przygotowywany jest program restrukturyzacji i rozwoju działalności [...]. 2. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała formularz PPPr, w którym wyjaśniła, że trudno jest przewidzieć kiedy pozyska środki z czynności windykacyjnych. Podała stan środków na rachunkach bankowych. W dołączonym do formularza piśmie z 17 grudnia 2008 r. Skarżąca poinformowała, że w 2008 r. nie zastosowano wobec niej żadnych środków egzekucyjnych związanych z zadłużeniem z tytułu zobowiązań podatkowych. Jedyny spór toczy się w związku ze współpracą z nieistniejącą firmą P.. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za okres styczeń-październik 2008 r., rachunek zysków i strat za lata 2006-2007, wyciągi z rachunków bankowych, wykaz należności i zobowiązań, protokół ze zgromadzenia wspólników spółki dotyczący zawieszenia działalności na okres 2 lat począwszy od 1 stycznia 2009 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 5. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynymi kosztami sądowymi, do uiszczenia których jest ona zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 4.807 zł i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać wniosek Skarżącej. 6. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Mimo bowiem, iż Skarżąca – jak wynika z nadesłanej uchwały – zawiesiła z dniem 1 stycznia 2009 r. działalność handlową, to jednak nie była pozbawiona środków finansowych. W latach 2006-2007 Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości odpowiednio [...] zł (koszty: [...] zł) i [...] zł (koszty: [...] zł). Z deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń-październik 2008 r. wynika natomiast, że w okresie tym sprzedaż kształtowała się na poziomie [...] zł, zaś wartość zakupów wyniosła [...] zł. 7. W świetle tych danych uprawniona jest teza, iż Skarżąca miała możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego, w tym na opłacenie wpisu od skargi. W 2008 r. uzyskała ona bowiem przychody ze sprzedaży i mogła tak posiadanymi środkami swobodnie gospodarować. Nie jest zaś rzeczą referendarza sądowego ocena sposobu, w jaki Skarżąca to uczyniła. Wyłącznie do niej należy decyzja na jaki cel środki te przeznaczyła. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. 8. Na marginesie referendarz sądowy zauważa, że wykazany w formularzu PPPr stan środków na trzech, należących do Skarżącej, rachunkach bankowych nie znajduje odzwierciedlenia w przedstawionych tabulogramach. W tabulogramach tych wartość obrotów od sierpnia do listopada 2008 r. wyniosła "[...]", podczas gdy w formularzu podano że stan kont (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wyniósł odpowiednio [...] (Wn – bank P.), [...] (Ma – bank P.), [...] (Wn – B.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło