III SA/Wa 3327/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. - W skardze spółka "D[...]" sp. z o.o. w W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów postępowania, powołując się na fakt zawieszenia działalności gospodarczej. Wskazała, że aktualnie nie posiada żadnych środków finansowych. Przygotowywany jest program restrukturyzacji i rozwoju działalności wydawniczej. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego Spółka przesłała formularz PPPr, w uzasadnieniu którego wyjaśniła, że trudno jest przewidzieć kiedy pozyska środki z czynności windykacyjnych. Podała stan środków na rachunkach bankowych. W dołączonym do formularza piśmie z 17 grudnia 2008 r. Spółka poinformowała, że w 2008 r. nie zastosowano wobec niej żadnych środków egzekucyjnych związanych z zadłużeniem z tytułu zobowiązań podatkowych. Jedyny spór toczy się w związku ze współpracą z nieistniejącą firmą P. Spółka przedłożyła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za okres styczeń-październik 2008 r., rachunek zysków i strat za lata 2006-2007, dokumenty potwierdzające stan rachunków bankowych, wykaz należności i zobowiązań, protokół ze zgromadzenia wspólników spółki dotyczący zawieszenia działalności na okres 2 lat począwszy od 1 stycznia 2009 roku. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 4 lutego 2009 r. Spółka wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała, że nie ma w chwili obecnej realnej możliwości poniesienia kosztów sądowych ze względu na brak środków finansowych i ujemne dochody za 2008 rok. Spółka wyjaśniła, że na dzień 31 grudnia 2008 r. przychody za miniony rok wyniosły 38.031,39 zł, a koszty własne 120.335,58 złotych. Na dzień 1 stycznia 2009 r. zanotowano w Spółce całkowity brak środków finansowych, a środki Spółka uzyska dopiero pod koniec I kwartału 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - dalej powoływanej jako "p.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa. Na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Uznaniu Sądu zaś ustawodawca pozostawił ocenę przytoczonych przez nią okoliczności. Wskazać przy tym należy, że o ile w przypadku osób fizycznych wykazanie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w całości albo części powoduje konieczność przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy), to w przypadki osób prawnych, wykazanie powyższych okoliczności powoduje, że prawo pomocy może być przyznane (§ 2 pkt 1 i 2 tego przepisu) - a zatem nawet ich wykazanie nie zobowiązuje Sądu do bezwzględnego przyznania prawa pomocy. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony możliwościami ich poniesienia. Przystępując do oceny wniosku złożonego przez Spółkę, Sąd zauważa, że na obecnym etapie postępowania rozpoznanie sprawy jest zależne od uiszczenia wpisu w kwocie 4.807 złotych. Dodatkowo wskazać trzeba, że w toczącej się przed tutejszym Sądem sprawie o sygn. akt III SA/Wa 97/09 na Spółce ciąży obowiązek uiszczenia wpisu w kwocie 2.000 złotych (przy czym w sprawie tej także złożony został wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych). Należy więc rozważyć, czy kondycja finansowa strony skarżącej umożliwia uiszczenie wpisu od skargi we wskazanej wysokości, jak również czy Spółka będzie w stanie ponieść ewentualne dalsze koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem, uwzględniając również obowiązek poniesienia kosztów sądowych w sprawie III SA/Wa 97/09. Zdaniem Sądu przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy we wskazanym zakresie nie zachodzą. Wskazać bowiem należy, że jakkolwiek z przedstawionej dokumentacji wynika, iż Spółka znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, to w latach ubiegłych prowadziła ona działalność w znacznych rozmiarach (w 2006 roku przychody osiągnęły 2.814.083,61 złotych). Ponadto w okresie od stycznia do października 2008 r. (a zatem w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniesienie skargi) sprzedaż Spółki kształtowała się na poziomie 33.945 złotych, zaś wartość zakupów wyniosła 5.347 złotych, co – w ocenie Sądu - umożliwiało zabezpieczenie w tym okresie środków na poniesienie kosztów sądowych należnych przy wniesieniu skargi. Wskazać, również należy, że w toku postępowania Spółka wzywana była przez Referendarza sądowego do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 4 miesiące. W odpowiedzi na to wezwanie Spółka nie nadesłała wyciągów sporządzonych przez banki w których posiada rachunki, a jedynie sporządzone we własnym zakresie wydruki, podpisane przez Głównego księgowego i Prezesa Zarządu. Są to zatem oświadczenia samej Spółki, a nie dokumenty pochodzące od niezależnej instytucji. W ocenie Sądu nie można zatem uznać, że bezsprzecznie i jednoznacznie potwierdzają one brak środków na rachunkach. Za taką oceną przemawia również okoliczność, że w złożonym formularzu PPPr z dnia 17 grudnia 2008 r. Spółka zadeklarowała salda dodatnie na posiadanych rachunkach. Z tego względu oświadczenia Spółki należało uznać w powyższym zakresie za sprzeczne. Odnosząc się nadesłanego protokołu ze zgromadzenia Wspólników z uchwałą w przedmiocie zawieszenia działalności Spółki z dniem 1 stycznia 2009 r. wyjaśnić należy, że pomimo zawieszenia działalności Spółki, ma ona cały czas wymagalne należności w znacznej wysokości (1.534.351 złotych na dzień 30 listopada 2008 r.) i odzyskanie nawet niewielkiej ich części pozwoli na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji.