III SA/Wa 3336/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na pismo Wójta Gminy Z. z dnia ... lipca 2006 r. nr ... w przedmiocie: podatku rolnego postanawia: odrzucić skargę Pismem z ... września 2006 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zatytułowaną "POZEW o ustalenie i zwrot nadpłaty w podatku". W uzasadnieniu skargi strona wniosła o ustalenie, iż w wyniku podziału nieruchomości o numerze ... znajdującej się w obrębie wsi Z., decyzją Wójta Gminy z ... grudnia 2003 r. nr ..., na własność gminy przeszły działki o numerach ... oraz ... (wydzielone pod drogi). W opinii strony Wójt Gminy Z. nie akceptuje takiego stanu rzeczy i odmawia zwrotu zaistniałej w związku z tym nadpłaty podatku rolnego. Ze względu na fakt, iż w skardze skarżący nie wskazał daty ani numeru żadnego aktu administracyjnego oraz nie zaznaczył, iż skarży bezczynność organu, zarządzeniem sędziego sprawozdawcy został wezwany do uzupełnienia ww. braku skargi. Pismem z ... listopada 2006 r. skarżący wyjaśnił, iż jego skarga dotyczy pism Wójta Gminy Z. z ... kwietnia 2005 r. nr ..., z dnia ... marca 2006 r. nr ... oraz z dnia ... lipca 2006 r. nr ... W związku z faktem, iż ww. pisma stanowią odpowiedzi organu kierowane do strony w związku z kolejnymi pismami dotyczącymi tej samej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżonym aktem jest ostatnie z powyższych pism, tj. pismo z ... lipca 2006 r. nr ... Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd uznał, iż zaskarżone pismo Wójta Gminy Z. nie stanowi ani decyzji, ani postanowienia o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a. ze względu na brak wszystkich wymienionych w art. 210 oraz art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) elementów tych aktów prawnych. Przedmiotowe pismo nie stanowi również aktów wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 5-6 P.p.s.a. W sprawie należało natomiast rozważyć, czy przedmiotowe pismo stanowi wymieniony w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że ze względu na użyte w P.p.s.a. kryteria, trudno dokładnie scharakteryzować kategorię działań administracji określoną w pkt 4 art. 3 § 2 P.p.s.a. Z całą pewnością można jednak powiedzieć, że są to akty lub czynności, które: a) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a.; c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 22-23). Wyżej wymienione cechy "aktów i czynności", aby uznać za dopuszczalne badanie ich legalności przez sądy administracyjne, muszą występować łącznie. Brak którejkolwiek z nich wyklucza kognicję sądów administracyjnych. Sąd stwierdził, że o ile zaskarżone pismo spełnia kryteria wymienione w pkt a) - c), to nie dotyczy ono uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Należy zauważyć, że powyższe kryterium dopuszczalności skargi na akt lub czynność zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny. Użyte w tym przepisie sformułowanie "dotyczy" nie może być rozumiane jako dopuszczenie również pośredniego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonymi w przepisach prawnych. Pogląd ten aprobowany jest przez przedstawicieli nauki i praktyków (zob. T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 81; M. Jaśkowska, Wybrane zagadnienia właściwości sądów administracyjnych, w: Materiały na Konferencję sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, masz. pow., s. 20). Innymi słowy, aby dana czynność lub akt, mogła być badana co do zgodności z prawem powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Kontrola sądów administracyjnych wobec kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 4 uzależniona jest od istnienia ścisłego związku między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (zob. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 60-61). W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył pismo Wójta Gminy Z. podtrzymujące stanowisko wyrażone w poprzednich pismach kierowanych do strony, informujące o braku możliwości dokonania korekty podatku rolnego oraz kwestionujące pogląd skarżącego odnośnie własności nieruchomości wydzielonych pod drogi. W ocenie Sądu kwestionowane pismo Wójta Gminy Z. nie rodzi po stronie skarżącego żadnych konkretnych i bezpośrednich obowiązków ani nie przyznaje mu uprawnień. Pismo to należy traktować jedynie jako pismo informacyjne przesłane do strony jako odpowiedź na wysuwane w stosunku do organu zarzuty. Nie może być więc ono uznane, zgodnie z wyrażonymi wcześniej poglądami, za akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W związku z powyższym, uznawszy, iż zaskarżone pismo Wójta Gminy Z. nie stanowi żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. aktów podlegających zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.