III SA/Wa 3336/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o.o. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr F. Sp. z o.o. w B. (dalej: "skarżąca", "spółka") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu wniosku, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z wniesieniem wpisu. Wskazała, że jej konta bankowe zostały zajęte w związku z prowadzoną egzekucją i nie posiada nawet środków na wypłatę w terminie wynagrodzeń pracowniczych. W celu wypłaty wynagrodzeń bank prowadzi kumulację środków na ich realizację i środki posiadane w dniu 30 września 2008 roku gromadzone były na wypłatę tych wynagrodzeń. Spółka nie posiada również środków na prowadzenie bieżącej produkcji, tak aby zapewnić jej ciągłość. Dodała, że w dniu 30 września 2008 r. strata spółki wynosiła około [...] złotych. Nie wypłaciła odpraw pieniężnych z tytułu zwolnień z pracy oraz nagród jubileuszowych wynikających z nakazu Państwowej Inspekcji Pracy w łącznej wysokości około [...] złotych. Przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest produkcja wyrobów [...]. Wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Skarżąca posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a według bilansu za ostatni rok obrotowy skarżąca poniosła stratę ([...] zł). Wskazała również, że posiada rachunki bankowe w pięciu bankach oraz poinformowała o stanie środków na tych rachunkach w dniu 30 września 2008 roku. Wykonując wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżąca nadesłała kopie zeznania podatkowego CIT-8 za 2007 rok oraz kopie deklaracji podatkowych VAT-7 za okres od sierpnia 2008 r. do grudnia 2008 r. Spółka wyjaśniła, że nie składa deklaracji CIT-2, a zeznania CIT-8, bilansu i rachunku wyników za 2008 rok jeszcze nie posiada. Przedstawiła również zestawienie środków trwałych na dzień 1 stycznia 2007 r. i 1 stycznia 2009 r., sprawozdanie F-01 za pierwsze półrocze 2008 r. oraz informację o zastosowanych wobec niej środkach egzekucyjnych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 200 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Spółka zajmuje się produkcją wyrobów [...]. Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych argumentowała, że znajduje się trudnej sytuacji, co jest również odzwierciedleniem ogólnego kryzysu. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za 2007 r. wynika, że spółka wykazała stratę podatkową w wysokości [...] zł. Zauważyć jednak należy, że spółka uzyskała przychody w kwocie [...] zł oraz poniosła koszty w celu ich uzyskania w wysokości [...] zł. Przedstawione dane wskazują, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, a wydatki z tytułu kosztów oznaczają, że Spółka dysponowała środkami na ich ponoszenie. Przedstawione deklaracje VAT-7 za okres od sierpnia 2008 roku do grudnia 2008 roku wskazują natomiast, że skarżąca w powołanym okresie wykazywała sprzedaż (np. w grudniu 2008 r. w wysokości [...] zł) oraz realizowała w tym okresie zakupy (w grudniu 2008 r. – [...] zł). Skarżąca wyjaśniła, że w momencie przedstawiania informacji nie posiadała jeszcze zeznania podatkowego CIT-8, bilansu i rachunku wyników za 2008 rok. Przedstawiła jedynie sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe ([...]) za pierwsze półrocze 2008 roku, z którego wynika, że spółka kontynuowała prowadzenie działalności: osiągała przychody i ponosiła koszty jej prowadzenia. Załączona informacja o środkach trwałych wskazuje, że skarżąca posiada znaczny majątek. Składają się na niego grunty, budynki (również tereny rekreacyjne, obiekt rekreacyjny, boisko), maszyny, urządzenia, samochody, sprzęt komputerowy. Według bilansu za 2007 rok, spółka posiadała aktywa trwałe o wartości [...] zł, a w sprawozdaniu [...] za pierwsze półrocze 2008 roku wykazała aktywa trwałe o wartości [...] zł. Spółka zaznaczyła, że posiadane środki pieniężne przeznacza przede wszystkim na wypłatę wynagrodzeń. Na formularzu PPPr wskazała stan środków pieniężnych w dniu 30 września 2008 r. (np. rachunek w Banku [...]– [...] zł, rachunek w Banku [...] – [...] zł). Stwierdzić jednak należy, że spółka nie przedstawiła wyciągów bankowych, o które została poproszona w wezwaniu z 20 stycznia 2009 r. a więc jej oświadczenie nie może zostać zweryfikowane. Niezależnie od powyższego, pamiętać należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca kontynuuje działalność gospodarczą i posiada majątek. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami, co wynika zarówno z posiadanego majątku jak i przeprowadzanych transakcji handlowych. Podkreślenia wymaga, że realizowane obroty spółki, wielkość posiadanego przez nią majątku jest nieproporcjonalna do wysokości wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 złotych. Istotne jest również, że skarżąca uzyskała zawieszenie egzekucji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz podpisała układy ratalne spłaty zobowiązań wobec niektórych wierzycieli prywatnych, a więc uzyskała możliwość poprawy sytuacji finansowej. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.