III SA/Wa 3344/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-12
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez stronę wyczerpujących informacji o jej sytuacji finansowej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła wyczerpujących informacji o swojej sytuacji finansowej. Brak takich informacji uniemożliwia ocenę, czy strona nie posiada wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem wstępnym do przyznania pomocy.Stan faktyczny
Spółka A. "T." sp.j. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazała na wysoką wartość przedmiotu zaskarżenia i oczekiwanie na wpłaty od kontrahentów. Referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje dotyczące jej sytuacji finansowej, jednak strona nie odpowiedziała na wezwanie. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 12.12.2014 r po rozpoznaniu wniosku A. "T." sp.j. z siedziba w S. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .09.2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za poszczególne miesiące 2010 r p o s t a n a w i a odmówić stronie przyznania prawa pomocy
A. "T. " sp.j. z siedziba w S. , we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPR z 1.10.2014 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych (rubryka 4, doprecyzowana w rubryce 5). W uzasadnieniu wskazał, ze: - nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu stosunkowego z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia (499144,- zł); - spółka oczekuje na zaległe wpłaty od kontrahentów.
Referendarz sadowy zwrócił się o nadesłanie dodatkowych informacji o sytuacji finansowej strony (nadesłanie deklaracji podatkowych, wyciągi z rachunków bankowych, zestawienie należności i zobowiązań i in niezmiernie istotnych do rozpoznania wniosku danych).
Wezwanie to zostało doręczone, jak wynika z zwrotnego potwierdzenia odbioru zabezpieczonemu w aktach sprawy, uprawnionemu podmiotowi 17.11.2014 r.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Żeby orzec o pomocy stronie, trzeba posiadać informacje o jej kondycji finansowej.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz 270), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Referendarz sądowy z żalem spostrzegł, że z lakonicznych informacji zawartych w formularzu PPPr nie można (zbyt wiele) wnosić o sytuacji finansowej strony, a o sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy – w szczególności. Natomiast wezwanie o przekazanie pogłębionych danych o sytuacji skarżącej pozostało, od 17.11.2014 r, pomimo upływu terminu siedmiu dni i – co istotniejsze – wytężonych czynności Sądu, Poczty i Przekazujących korespondencję - bez odpowiedzi. Skoro po lekturze formularza PPPr wątpliwości i dociekliwość urzędnika sądowego pozostały niezaspokojone nie sposób uznać sytuacji majątkowej strony za wyjaśnioną. Z tego powodu tym bardziej brak odpowiedzi na wezwanie z 14.11.2014 r nie mógł stanowić przejawu wyjaśnienia sytuacji finansowej strony, nawet przy zastosowaniu korzystnej dla strony interpretacji zdarzeń, która był gotów zastosować referendarz sądowy. Należyte przedstawienie kondycji strony jest, jak wskazano, warunkiem wstępnym podjęcia rozważań w celu przyznania jej prawa pomocy.
Przedstawiony powyżej ciąg zdarzeń i splot niekorzystnych (dla strony) okoliczności, na które referendarz sadowy nie ma wpływu, uniemożliwia korzystne rozpoznanie wniosku. Bez odpowiedzi bowiem pozostały pytania: jaki przychód uzyskuje strona, jaki ma stan na rachunku bankowym, czy informacje dotyczące jej a zawarte w internecie są prawdziwe - i wiele, wiele innych.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło