III SA/Wa 3348/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-03
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Alojzy Skrodzki, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej może uwzględnić skargę podatnika w trybie autokontroli po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a w konsekwencji, czy postępowanie sądowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. W takiej sytuacji sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA. Skoro organ uwzględnił skargę, skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg K. Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Kontrowersje budziło ustalenie zobowiązania po upływie terminu przedawnienia. WSA pierwotnie oddalił skargi, ale NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Przed rozprawą Dyrektor Izby Celnej uwzględnił skargi, uchylając własne decyzje i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji oraz umarzając postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz K. Sp. z o.o. kwotę 18.620 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skarg K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr: [...], [...], [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr: [...], [...], [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 18.620 zł (słownie: tysięcy sześćset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Celnej w W. sześcioma decyzjami z dnia [...] i [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...], [...] i [...] grudnia 2005 r. określające spółce – K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów.
Powodem ich wydania było obniżenie wartości celnej importowanych towarów skutkujące zmniejszeniem podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji jego określeniem w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Przedmiotem kontrowersji było m. in. czy możliwe jest wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia, w sytuacji, gdy zobowiązanie wygasło wcześniej, na skutek jego zapłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając – wyrokiem z 3 grudnia 2008 r. - skargi na ww. decyzje stwierdził, że skoro zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstało z mocy prawa i zostało zapłacone w wysokości większej niż należna, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.), zobowiązania to wygasło w całości z chwilą zapłaty. Nie mogło więc ponownie wygasnąć wskutek przedawnienia. Tym samym wydanie zaskarżonych decyzji, określających wysokość zobowiązania w mniejszej wysokości niż zapłacona, po upływie 5 lat od powstania zobowiązania podatkowego nie stanowiło naruszenia art. 70 § 1 O.p.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem i wyrokiem z 17 listopada 2010 r. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że po upływie okresu przedawnienia, organ – wbrew interesowi prawnemu podatnika – nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota zapłacona. Przedawnienie zobowiązania skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w W. przed terminem rozprawy wyznaczonym na 3 marca 2011 r. sześcioma decyzjami z [...] stycznia 2011 r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), uwzględnił w całości skargi Skarżącej i zgodnie z żądaniem uchylił własne decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowania w sprawach. Zgodnie z kserokopiami zwrotnych potwierdzeń odbioru nadesłanych przez organ, ww. decyzje zostały doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 24 stycznia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił wydając decyzje z [...] stycznia 2011 r. Z chwilą ich doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestał więc istnieć przedmiot skarg, jakim były decyzje z [...] i [...] czerwca 2008 r.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej.
Wobec powyższego postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe podlega w niniejszej sprawie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji.
Uwzględnienie skargi przez organ zasadnym czyni też orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do kosztów tych zalicza się uiszczone wpisy od skarg (4.119 zł), wynagrodzenie doradcy podatkowego (14.400 zł) i inne udokumentowane wydatki pełnomocnika (opłata skarbowa od pełnomocnictwa). O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło