III SA/Wa 3361/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-08
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Sokołowska, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, uznając, że nie zachodzą przesłanki umorzenia wynikające z ważnego interesu podatnika lub nieściągalności należności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy. Stwierdzono, że mimo strat poniesionych przez przedsiębiorstwo skarżącej, nie zachodziły przesłanki umorzenia określone w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, w szczególności brak było podstaw do uznania, że opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skarżącej lub jej rodziny, a także nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności.Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła o umorzenie odsetek i rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, a następnie rozszerzyła wniosek na całość zobowiązań. Organ rentowy odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki nieściągalności ani ważnego interesu podatnika. Skarżąca zarzuciła organowi nierozważenie należycie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz błędne rozstrzygnięcie w przedmiocie składek na ubezpieczenia społeczne, które jej zdaniem zostały uiszczone. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Sokołowska, asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r., którą to decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Skarżąca, Pani M.P. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie odsetek oraz rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy. We wniosku wskazała, że prowadzi działalność od kwietnia 2002 r. W jej imieniu rozliczenia należności z tytułu składek dokonywało biuro rachunkowe. Z informacji jaką uzyskała Skarżąca od głównej księgowej wynikać miało, że nie była ona zobowiązana do zapłaty składek na ZUS, co sprawiło, że składek tych nie płaciła. Ponadto wskazała, że jej przedsiębiorstwo jest małym przedsiębiorstwem, nie wykazuje dochodu, nie posiada możliwości i środków pieniężnych na pokrycie zobowiązania.
W dniu 7 czerwca 2005r. Skarżąca rozszerzyła swój wniosek na całość zobowiązań finansowych wnosząc o ich umorzenie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek uznając, że nie zachodzi ani przesłanka całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm, dalej "u.s.u.s".) ani przesłanki zawarte w art. 28 ust. 3 a. u.s.u.s.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdzono, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 28 ust 1 i 3 a wyżej cytowanej ustawy, w szczególności nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie z uwagi na ważny interes osoby zainteresowanej.
Wskazano, że chociaż działalność gospodarcza prowadzona przez Skarżącą przynosił straty (przychód wynosił [...] zł, a strata [...] zł), to jednak działalność ta prowadzona jest w dalszym ciągu. Ryzyko jej prowadzenia obciążą płatnika. Dodatkowo wskazano, że Skarżąca nie ma na utrzymaniu rodziny natomiast sama pozostaje na utrzymaniu rodziców.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wskazała, że skarga powinna być uwzględniona, albowiem należności podatkowe powstały na skutek trudności w interpretacji przepisów, na co Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zwrócił Skarżącej uwagi, a teraz żąda zapłaty składek za 3 lata. Skarżąca zarzuca, iż organ dokonując rozstrzygnięcia w jej sprawie nie rozważył w sposób należyty przesłanki umorzenia, jaką jest ważny interes podatnika, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podnosi, iż trudność w interpretacji przepisów, niewłaściwa ich interpretacja przez księgową i wreszcie długotrwałe utrzymywanie przez ZUS, mimo błędnej, takiej sytuacji doprowadziło do tak poważnego zadłużenia.
W dniu 15 lutego 2006 r. Skarżąca wniosła do Sądu dodatkowe pismo, w którym zarzuciła, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, albowiem zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, które w ocenie Skarżącej zostały uiszczone. Na dowód powyższego Skarżąca dołączyła do akt kserokopie dowodów wpłat składek na ubezpieczenia społeczne, które w jej ocenie były płacone regularnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności administracji publicznej dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem jego zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. ( art. 145§1 pkt 1 lit a - c cytowanej ustawy).
Skarga nie jest zasadna.
Przepisy znajdujące zastosowanie w rozpatrywanej sprawie dopuszczały możliwość umorzenia należności z tytułu składek w określonych sytuacjach. Pierwsza ze wspomnianych możliwości umorzenia, wskazana bezpośrednio w treści art. 28 u.s.u.s. wiązała się z przesłankami nieściągalności należności wymienionymi w ust. 3 pkt 1 - 6 tego przepisu, druga wymieniona w ust 3a - dotyczyła jedynie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, jednakże dopuszczała w uzasadnionych przypadkach umorzenie należności pomimo braku całkowitej nieściągalności.
Ustawodawca w przepisie art. 28 ust. 3b, zawierającym delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek odwołał się do pojęcia "ważnego interesu podatnika". Dał wskazówkę dla Ministra, by ten wydając rozporządzenie co szczegółowych zasad umarzania składek, "uwzględnił przesłanki umorzenia, wziął pod uwagę interes społeczny osoby zobowiązanej do płacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych".
Organ rozpatrując sprawę odniósł się do przesłanek skonkretyzowanych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141 , poz. 1365, dalej rozporządzenia MGPiPS), wydanym na podstawie wyżej wskazanego przepisu.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
- gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
- poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W sprawie Skarżącej ani organ I-ej instancji, ani organ II-ej instancji ponownie rozpatrujący sprawę nie stwierdziły okoliczności wymienionych w § 3 ust. 1 wyżej cytowanego Rozporządzenia. Wskazano, że wprawdzie prowadzona przez Skarżącą działalność nie jest dochodowa, albowiem w roku 2004 przyniosła straty, to jednak istnieje nadzieja na poprawę tej sytuacji. Tym bardziej, że Skarżąca nadal kontynuuje działalność gospodarczą. Stwierdzono także, że Skarżąca nie posiada na utrzymaniu dzieci, ani innych osób, a jej pomagają rodzice. A zatem tym bardziej nie znajduje się ona w sytuacji wskazanej w § 3 Rozporządzenia.
Skarżąca zarzuciła także, iż w decyzji organ II-ej instancji wypowiedział się w sprawie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, co do których nie wnioskowała o umorzenie, albowiem płaciła je na bieżąco.
W ocenie Sądu w zakresie tego zarzutu Skarżąca także nie ma racji.
Stwierdzić należy, że we wniosku o umorzenie należności Skarżąca wskazała, że wnosi o umorzenie odsetek od zaległości wynikających z nieopłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy W dniu 7 czerwca 2005 r. rozszerzyła wniosek o "umorzenie całego zobowiązania wraz z odsetkami".
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż należności z tytułu składek dotyczą składek na ubezpieczenia zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i wyliczył kwotę tych należności oraz odsetki. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymując w mocy decyzję organu I-ej instancji także wskazał , iż utrzymuje decyzję w sprawie należności z "tytułu ubezpieczeń" nie wymieniając rodzaju tych składek. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by dotyczyła ona składek innych niż te o których orzekł organ I-ej instancji.
Należy zatem stwierdzić, że decyzja organu I-ej instancji nie wyszła poza ramy postępowania zakreślone decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. i nie dotyczyła umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z tych względów zarzut wskazany przez Skarżącą w piśmie z dnia 15 lutego 2006 r. należy uznać za nietrafny.
Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i jest zgodna z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej "kpa") Organ rozstrzygając co do wniosku prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny prawnej przy uwzględnieniu przesłanek wskazanych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i cytowanego wyżej Rozporządzenia. Przy tym wszystkim nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1370 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło