III SA/Wa 3361/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-25
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Uchylanie się od przekazania wymaganych dokumentów finansowych i życiowych uniemożliwia sądowi ocenę jego sytuacji materialnej. Ponadto, kwota wpisu od skargi jest znikoma w stosunku do dochodów skarżącego, a z przedłożonych dokumentów nie wynikają żadne wydatki o pierwszeństwie zaspokojenia przed zobowiązaniami wobec sądu.Stan faktyczny
Skarżący R.Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. uchylającą postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skarżący powołał się na miesięczny dochód w wysokości 5 tys. zł, posiadanie na utrzymaniu małoletnich dzieci oraz działki. Odpowiadając na wezwanie sądu do przedłożenia dokumentów finansowych, skarżący nie wykonał go w całości, nie przekazując m.in. wyciągów z rachunków bankowych i kalkulacji kosztów życia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od wpisu od skargi).Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25/1/2016 r. po rozpoznaniu wniosku R.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /10/2015 r Nr [...] [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi (s 2 pisma z 11/1/2016, k 20 akt sądowych) - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadami przyjętymi przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tak odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne, jak obowiązek wykazania przez stronę niemożności wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania.
Skarżący, tj. R.Z. , działający z pomocą profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się, w skardze do WSA z 5.11.2015 r, oraz na formularzu PPF z 8/1/2016 r z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Powołał się na fakt: - dysponowania w gospodarstwie domowym miesięcznym dochodem w wysokości 5 tys. zł z tytułu stosunku pracy; - posiadania na utrzymaniu [...] małoletnich dzieci; - posiadania działki o po 285 m kw.; - nieprowadzenia działalności gosp. od kilku już miesięcy.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 31/12/2015 r - m.in. o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych, zestawienie faktur VAT za ostatnie pół roku prowadzenia działalności gospodarczej, kalkulacji kosztów życia, wskazanie wysokości i źródeł pochodzenia środków na wynagrodzenie pełnomocnika - skarżący przekazał deklaracje podatkowe za 2014 r. Oznacza to, że nie wykonał wezwania Sądu.
Uchylanie się od przekazania informacji, o które skarżący był wzywany w piśmie z 31/12/2015 (m.in. kalkulacji kosztów życia, dokumentów finansowych dotyczących okresu prowadzenia działalności gospodarczej, której efektem jest spór przed Sądem, wyciągów z rachunków bankowych) nie zyskuje, co do zasady – jako okoliczność uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych - aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w postanowieniu z 21/9/2015 r I FZ 343/15. Fakt nieprowadzenie działalności (aktualnie) gospodarczej nie zwalnia strony od przekazania wskazanych w wezwaniu dokumentów finansowych za wskazany okres, kiedy tą działalność prowadziła. Podobny skutek dla ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą badania wniosku o prawo pomocy ma niezłożenie wyciągów z rachunków bankowych, informacji o opłatach za obsługę prawną, Referendarz sądowy ma świadomość możliwej "równoprawności" kosztów i wydatków skarżącego, ale żeby o orzec o tej – możliwej przecież - "równoważności", niezbędne jest przedłożenie precyzyjnego ich zestawienia, co jest z przyczyn podanych wyżej, niemożliwe. Dlatego też niemożliwe jest wydanie przez referendarza sądowego korzystnego dla strony rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy.
Korzystne rozstrzygnięcie o zwolnieniu od wpisu jest też niemożliwe z tego powodu, ze wysokość kwoty wymagalnych kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi (200 zł), jest znikoma częścią posiadanego przez stronę do dyspozycji miesięcznego dochodu (5000 zł), a z treści formularza PPF nie wynikają żadne wydatki korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami względem Sądu.
Referendarz sądowy, wobec niewyjaśnienia sytuacji życiowej przez skarżącego, uwzględniając zarazem standardy postepowania nakreślone przez Naczelny Sąd Administracyjny (sum via et veritas, et vita), działając jako dysponent środków budżetowych, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło