III SA/Wa 337/16

Dnia 27 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 337/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 337/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu – P.B. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący, uzasadniając konieczność przyznania mu prawa pomocy wyjaśniał, iż jego obecna sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych. Wskazał, że nie ma żadnych źródeł dochodu, a środki na życie i podstawowe utrzymanie dostarczają mu krewni i znajomi. Oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie ma rodziny, stąd tylko jego dochody wpływają na ocenę zdolności do pokrycia kosztów sądowych. Podniósł, że z uwagi na niedochodowość prowadzonego przedsiębiorstwa, zmuszony był zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą i obecnie nie posiada żadnego majątku. Od października do listopada 2015 r. pracował jako osoba zajmująca się segregowaniem dokumentacji biurowej z wynagrodzeniem 150 zł netto. Obecnie pozostaje bez pracy, bez źródeł dochodu i bez majątku. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że w 2016 r. nie osiągnął żadnych dochodów. Nie posiada rachunków bankowych, ani lokat bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. W chwili obecnej nie ma żadnych źródeł utrzymania. W bieżącym utrzymaniu pomagają mu rodzice, od których otrzymuje około 500 zł miesięcznie gotówką. Ponadto Skarżący posiada dwa kredyty bankowe, nie mniej żadnego z nich nie spłaca, gdyż jeden został przejęty przez byłego wspólnika, a drugi spłaca jego matka. Skarżący załączył zeznania podatkowe z których wynika, że w 2014 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z innych źródeł osiągnął przychód w kwocie 1.479.371,25 zł, natomiast w 2015 r z działalności prowadzonej osobiście w kwocie 821,22 zł. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie wyjaśnił, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy powinna należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto w razie zaistnienia wątpliwości referendarz uprawniony jest do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – stosownie do art. 255 P.p.s.a. Referendarz podkreślił przy tym, że wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący przesłał pismo, ograniczające się do ogólnikowych sformułowań, których nie sposób zweryfikować. W sprawie w dalszym ciągu nie wiadomo w jakiej kwocie Skarżący ponosi wydatki na miesięczne utrzymanie, np. żywność bieżące opłaty jak energia elektryczna, gaz czy też woda. Nie przekonały również referendarza sądowego wyjaśnienia Skarżącego dotyczące pomocy otrzymywanej od rodziców. Poza oświadczeniem nie było bowiem dowodu, który potwierdzałby lub uprawdopodabniał ten fakt. Referendarz podkreślił, że nie wiadomo także nic na temat sytuacji majątkowej rodziców Skarżącego. W konsekwencji zdaniem referendarza Skarżący nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja majątkowa i referendarz nie mógł przeprowadzić pełnej analizy posiadanych przez niego środków. W takiej sytuacji Skarżący powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyjęcia, że Skarżący wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W sprzeciwie Skarżący podniósł, iż referendarz nie zakwestionował wyjaśnień w zakresie tego, że Skarżący nie osiąga żadnych dochodów poza pomocą rodziców. W opinii Skarżącego logicznym jest ponadto, że skoro otrzymuje od rodziców miesięcznie 500 zł, to ponosi comiesięczne wydatki na swoje utrzymanie w tej właśnie wysokości. Skarżący podkreślił ponadto, że oddalenie wniosku z uwagi na nieprzedstawienie przez Skarżącego dowodów na okoliczności sytuacji majątkowej jego rodziców, stanowi o naruszeniu art. 252 § 1 P.p.s.a., gdyż z przepisu tego wynika, że wnioskodawca ma obowiązek przedstawić jedynie swoją sytuację majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy powinna należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja majątkowa. W sprawie nie była zatem możliwa rzetelna i pełna analiza zdolności płatniczych Skarżącego. Podkreślenia wymaga przy tym, iż także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z dnia 24 marca 2016 r. W szczególności wskazać należy, iż w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje zarówno kwestia miesięcznych wydatków na utrzymanie Skarżącego jak i kwestia otrzymywanej od rodziców pomocy. Zauważyć należy przy tym, że sam Skarżący nie prezentuje w tym zakresie jednolitego stanowiska – raz wskazując, że środki na życie i podstawowe utrzymanie dostarczają mu krewni i znajomi (tak we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 grudnia 2015 r.), w innych pismach wskazując natomiast, że w bieżącym utrzymaniu pomagają mu rodzice. Powyższe dodatkowo potęguje powstałe w sprawie wątpliwości, co do rzetelności przedstawionej przez Skarżącego sytuacji majątkowej. Tym bardziej, że jeszcze w 2014 r. Skarżący uzyskiwał wysokie przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej – w łącznej kwocie prawie 1.500.000 zł. Wyjaśnić należy ponadto, odnosząc się do argumentacji Skarżącego dotyczącej braku obowiązku przedstawiania sytuacji majątkowej jego rodziców, że argumentacja ta, jakkolwiek nie pozbawiona podstaw i logiki, na gruncie sprawy niniejszej nie może mieć zastosowania. Rzetelne przedstawienie bowiem przez Skarżącego sytuacji majątkowej jego rodziców, którzy według oświadczenia Skarżącego udzielają mu bieżącej pomocy, jest bowiem w istocie niezbędne do prawidłowej i rzetelnej oceny zdolności płatniczych samego Skarżącego. Z powyższych względów skonstatować należy, iż Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.