III SA/Wa 3373/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąc G. S. wniosła na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że aktualnie jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. W 2010 r. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje na utrzymaniu synów. Nie posiada oszczędności. Do swojego majątku zaliczyła dom o pow. 250 m² (1/3 - współwłasność w częściach ułamkowych) oraz nieruchomość rolną o pow. 10 ha. Do wniosku załączyła zeznanie podatkowe PIT-36L za 2011 r. oraz decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Pismem z 19 grudnia 2012 r. Skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawczyni wyjaśniła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jej synowie partycypują w kosztach utrzymania domu, ponieważ są jego współwłaścicielami. Na potwierdzenie przychodów osiąganych przez R. Sp. jawna załączyła wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Jednocześnie wyjaśniła, że kwota 73.000 zł, która została uwzględniona w przychodach w marcu i maju 2012 r. dotyczy sprzedaży składników majątku firmy, które były zaliczone do środków trwałych. Dodatkowym źródłem dochodu Skarżącej jest część dotacji z ARiMR, którą Skarżąca otrzymała w październiku 2012 r. w wysokości 1.197 zł. Odnosząc się do wysokości ponoszonych wydatków wskazała, że jej miesięczne wydatki związane z higieną osobistą wynoszą 20 zł, a koszty wyżywienia 300 zł. Wyjaśniła, że zakupu odzieży nie dokonywała, nie posiada samochodu, nie opłaciła faktur za energię elektryczną oraz gaz. Posiada zaległości w opłacaniu składek ZUS oraz podatku od nieruchomości. W miarę możliwości dokonuje spłaty kredytów bankowych. Do pisma Skarżąca załączyła również wyciąg ze swojego rachunku bankowego oraz wyciąg z rachunku bankowego R. Sp. jawna, w której posiada udziały. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 875 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że równolegle Skarżąca wniosła skargi w dwóch kolejnych sprawach tj. III SA/Wa 3372/12 i III SA/Wa 3374/12, w których wpisy wynoszą odpowiednio 1.100 zł i 852 zł. W związku z powyższym, oceniając zdolności płatnicze Skarżącej należy brać pod uwagę generalną kwotę, którą obowiązana jest uiścić tj. kwotę 2.827 zł. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, że prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe. W listopadzie 2011 r. Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w zakresie [...]. Aktualnie posiada 40 % udziałów w R. Spółka jawna. Z nadesłanego wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że Spółka ta osiągnęła w 2012 r. przychód w wysokości 149.365,60 zł (koszty 101.472,47 zł, dochód 47.893,13 zł), przy czym za październik, listopad i grudzień Spółka nie wygenerowała żadnych przychodów. Z analizy wyciągu z rachunku bankowego Skarżącej wynika z kolei, że spłaca ona ciążące na niej kredyty bankowe (w dniu 5 listopada 2012 r. dokonano spłat w wysokości 625,91 zł oraz 374,01 zł, z kolei 8 października 2012 r. - w wysokości 3.752,83 zł, 776,21 zł oraz 48,57 zł). Ponadto, 9 października 2012 r. dokonano realizacji zajęcia egzekucyjnego z rachunku bankowego Skarżącej na kwotę 3.037,81 zł. Dodatkowo, z oświadczeń Wnioskodawczyni wynika, że nie posiada ona żadnych oszczędności, zalega ze składkami ZUS oraz wpłatami z tytułu podatku od nieruchomości. W związku z powyższym, wskazać należy, że sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 200 zł. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że Skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia jej z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżąca jest udziałowcem w Spółce, która osiągnęła za 2012 r. przychód w wysokości ok. 150.000 zł. Ponadto, jak sama oświadczyła, korzysta z pomocy finansowej synów, którzy są współwłaścicielami jej domu oraz pozostałymi udziałowcami w Spółce. Wnioskodawczyni uzyskała w październiku 2012 r. dodatkowy dochód z tytułu dopłat od ARiMR w wysokości 1.197 zł. Ponadto, operacje na jej rachunku bankowym (np. wpływ w dniu 24 października 2012 r. kwoty 10.800 zł) świadczą o tym, że dysponuje ona środkami finansowymi, które umożliwiają jej chociażby częściowe partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania - w rozpoznawanej sprawie w wysokości 200 zł. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.