III SA/Wa 3374/08

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie następującym Sędzia WSA Lidia Ciechomska - Florek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata UZASADNIENIE: Skarżący, K. R., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, iż w dniu 18 marca zwrócił się z prośbą do kancelarii adwokackiej o napisanie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Adwokat poinformował Skarżącego, iż napisanie skargi kasacyjnej kosztuje 4.000 zł. Skarżący podniósł, że kwota ta jest kwotą niemożliwą do zapłacenia gdyż nie posiada dochodów. Argumentował, że nieposiadanie środków finansowych nie może pozbawić go prawa do sądu oraz dowodzenia jego niewinności. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką oraz, że nie posiada żadnego majątku oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Pismem z dnia 31 marca 2009 r. Skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości dochodu poniesionej straty swojej matki, z których wynika, że w 2008 r. osiągnęła ona dochód w kwocie 18.750,58 zł, a w 2007 r. dochód w kwocie 18.421,37 zł a jej małżonek dochód w kwocie 17.130,89 zł. Z przedstawionych kserokopii przekazów pocztowych wynika natomiast, że matka Skarżącego uzyskuje emeryturę w kwocie 827,18 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że Skarżący w dniu 20 kwietnia 2009 r. na rachunku bankowym miał zgromadzoną kwotę 51,23 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Podnieść przede wszystkim należy, iż oświadczenia Skarżącego są niespójne a momentami sprzeczne. Skarżący bowiem we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył iż nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast z przedstawionego wyciągu bankowego wynika, że na rachunek bankowy Skarżącego, kilka razy w miesiącu wpływają środki pieniężne. W miesiącu styczniu były to kwoty w łącznej wysokości 1.200 zł, w lutym 1430, w marcu, 1800, natomiast w kwietniu (do połowy miesiąca) 800 zł. Z wyciągu tego wynika również, że Skarżący spłaca pożyczki bankowe oraz kartę kredytową w kwotach o łącznej wysokości: w styczniu – 827 zł, w lutym – 746,68 zł, w marcu 1034,77 zł oraz do połowy kwietnia 654,46 zł. Z wyciągu bankowego wynika również, że skarżący ponosi koszty z tytułu opłat za telewizję cyfrową "n" oraz opłaty za telefon komórkowy. Zatem, stwierdzić należy, iż informacje te wskazują, że Skarżący posiada albo znaczne oszczędności albo źródło dochodów, którego nie wyjawił na potrzeby toczącego się postępowania o przyznanie prawa pomocy Z przedmiotowego wyciągu bankowego wynika również, że Skarżący w dniu 10 marca 2009 r., tytułem zasilenia, wpłacił na konto firmy E. Sp. z.o.o. kwotę 1.200 zł. Dodatkowo tylko należy zaznaczyć, że z informacji zamieszczonych na stronie internetowej [...] wynika, że w Spółce tej, członkiem zarządu jest M. R. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów reprezentacji profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat. Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1 oraz art. 245, a także art. 246 § 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.