III SA/Wa 3377/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca M.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podała, iż mieszka z matką, która pobiera emeryturę wynoszącą 1.692 zł. Skarżąca z kolei pracuje na ¼ etatu i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 377,52 zł. Uzyskiwany dochód przeznaczany jest w całości na wydatki, wśród których Skarżąca wymieniła czynsz i wodę (200 zł), prąd (230 zł), kredyt (550 zł), leki (250 zł), i żywność (839,52 zł). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej. Przedłożyła zaświadczenie o wynagrodzeniu, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Z ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a." wynika, że każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 czerwca 2012 r. (II OZ 476/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl) wymóg ten nie stanowi ograniczenia prawa do Sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Przyznanie stronie prawa pomocy jako odstępstwo od powyższej zasady, stanowiące swoistą formę dofinansowania jej z budżetu państwa poprzez zapewnienie bezpłatnego udziału w postępowaniu, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków na pokrycie kosztów tego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na stronie. Wynika to z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym. Także z użytego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Skoro skorzystanie z prawa pomocy wiąże się - jak to już podkreślono wyżej, z wystąpieniem szczególnych okoliczności, to w ocenie referendarza sądowego stwierdzenie ich wystąpienia w niniejszej sprawie nie jest możliwe. Przede wszystkim wątpliwości referendarza sądowego budzi fakt niskiego – w stosunku do zajmowanego stanowiska - wynagradzania Skarżącej. Jakkolwiek z zaświadczenia o zatrudnieniu nie wynika rodzaj wykonywanej przezeń pracy, to jednak referendarzowi sądowemu znany jest fakt sprawowania przez Skarżącą funkcji prezesa zarządu spółki L. sp. z o.o. w C., w której jest zatrudniona. Ustalono to na podstawie Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. W tej sytuacji trudno uwierzyć by z tego tytułu uzyskiwała ona jedynie 377,52 zł netto miesięcznie. Skarżąca nie wskazała jakoby wspomniana spółka borykała się z trudnościami finansowymi. Wobec tego jej wniosek może budzić uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności zawartych w nim oświadczeń. Tymczasem jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie jej oceny. W niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.