III SA/Wa 3388/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 21 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia o kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od listopada 2006 r. do września 2007 r. oraz za luty i marzec 2008 r. postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy J. R. , na formularzu PPF z 12 listopada 2012 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że: - jego sytuacja jest trudna; - utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego; - nie posiada żadnych oszczędności; - nie jest w stanie pokryć należności sądowych; - posiada [...] hektarów ziemi rolnej; - miesięczny dochód brutto to kwota 1750 zł. Skarżący, na wezwanie z 20 grudnia 2012 r. o przekazanie odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, szczegółowe oznaczenie źródeł utrzymania i in, skutecznie doręczonego pełnomocnikowi 28 grudnia 2012 r., odpowiedzi nie udzielił. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Skarżący nie dopełnił wnioskowanych przez referendarza sądowego czynności, wynikających z pisma z 20 grudnia 2012 r. (które strona otrzymała 28 grudnia 2012 r.- karta 28), Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, ze jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 639 zł. Do wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącego, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która może zmieniać się. Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi w wysokości 639 zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów w wysokości ok. 1700 zł (rubryka 10 formularza PPF), rodzaj aktywności zarobkowej strony (prowadzenie gospodarstwa rolnego), stan rodzinny strony (jedna osoba w gospodarstwie domowym), referendarz sądowy uznał, że nie zachodzi przesłanka do zwolnienia strony od kosztów sądowych. Już z samych – wyrywkowych – deklaracji strony wynika, ze jest ona w stanie wygospodarować z uzyskiwanych dochodów należna, tytułem kosztów postępowania sadowego, kwotę. Podejmując rozstrzygnięcie referendarz sądowy ma na uwadze wskazówki interpretacyjne, zgodnie z którymi ograniczenie prawa do sądu polega na nałożeniu na stronę obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w wysokości, jaka w świetle okoliczności konkretnej sprawy jest nadmierna (wyrok z dnia 19 czerwca 2001 roku w sprawie Kreuz przeciwko Polsce, skarga nr 28249/95; wyrok z dnia 26 lipca 2005 roku w sprawie Kniat przeciwko Polsce, skarga nr 71731/01). Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący nie przedstawił informacji z których wynikałaby jego sytuacja finansowa umożliwiające korzystną dla skarżącego ocenę zdolności ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W szczególności nie nadesłał – wbrew jednoznacznemu wezwaniu – wyciągu z posiadanych rachunków bankowych. Referendarz sądowy, oceniając tą okoliczność, ma na względzie poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zauważył, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Z tych powodów referendarz sądowy uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak w sentencji.