III SA/Wa 3394/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant L.W., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi I.P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność organu egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. oddalające skargę I.P. na czynność organu egzekucyjnego - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących karę porządkową i opłatę skarbową wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., doręczonych skarżącej w dniu [...] czerwca 2005 r., zaś zawiadomieniem z dnia [...]maja 2005 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Pismem z dnia 7 czerwca 2005 r. skarżąca wniosła skargę na dokonaną czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu skargi wskazała, że dokonane zajęcie jest bezskuteczne, z uwagi na fakt, że wydano w jej sprawie postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2005 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, umorzone postępowanie egzekucyjne nie może być dalej prowadzone. Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalił skargę skarżącej wskazując, że w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego zaległości objęte tytułami wykonawczymi były wymagalne a czynności egzekucyjne były dokonane zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.e.a.". Odnośnie podniesionego przez skarżącą zarzutu bezskuteczności prowadzonego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2003 r. nr [...] i [...] obejmujących należności z tytułu opłaty skarbowej oraz grzywny oraz uchylił dokonane czynności. Powodem tego rozstrzygnięcia było wystawienie tytułów wykonawczych niezgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. przez Urząd Skarbowy W., a nie Naczelnika tego Urzędu Skarbowego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej ponowne wystawienie tytułów wykonawczych dotyczących wskazanych należności - tym razem przez uprawniony do tego organ i przekazanie ich do realizacji przez właściwy organ egzekucyjny, a następnie dokonanie na ich podstawie zajęcia rachunku bankowego skarżącej nastąpiło zgodnie z prawem. Minister Finansów nie podzielił argumentacji zawartej we wniesionym przez skarżąca zażaleniu - tożsamej z uzasadnieniem przedstawionym w skardze na czynność egzekucyjną. Wyjaśnił, że pomimo umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych ze względu na błędy formalne nie doszło do umorzenia należności objętej tymi tytułami - wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2001 r. Wierzyciel posiadał uprawnienia do wystawienia nowych tytułów wykonawczych, w celu ponownego wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Minister Finansów wyjaśnił również, że wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności Urzędu Skarbowego W. zamiast Naczelnika Urzędu Skarbowego W. jako wystawcy tytułów wykonawczych nie dyskwalifikuje tego dokumentu. Z tytułów wykonawczych, zdaniem organu, wynika bowiem jednoznacznie, że to Naczelnik Urzędu Skarbowego jest wierzycielem należności objętej tytułami. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o "utrzymanie w mocy umorzenia postępowania egzekucyjnego wydanego w dniu [...] marca 2005 r.", względnie o uchylenie rozstrzygnięć Dyrektora Izby Skarbowej w W. i Ministra Finansów oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi Skarbowemu W.. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że organy egzekucyjne nie rozpoznały dokumentów złożonych przez stronę skarżącą, a dotyczących podstawy naliczenia opłaty skarbowej. Skarżąca wyjaśniła, że do ustalenia opłaty Urząd Skarbowy powinien był przyjąć powierzchnię zakupionego przez nią domu położonego przy ul. [...] w wysokości 222,6 m2. Zdaniem skarżącej, ze względu na upływ czasu oraz zmianę wysokości opłaty skarbowej krzywdzące byłoby dla niej ponoszenie kosztów. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o "umorzenie odsetek i zmniejszenie opłaty wg obowiązujących przepisów". Odpowiadając na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Wzruszenie aktu na podstawie przepisów art. 145 § 1 P.p.s.a. wiąże się z uchyleniem kontrolowanego aktu z powodów wskazanych w pkt 1 lit a-c tego przepisu albo - w myśl § 1 pkt 2 cyt. przepisu - stwierdzeniem jego nieważności w związku z zaistnieniem jednej z przesłanek określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Odnosząc się - w kontekście przywołanych przepisów - do zawartego w konkluzji skargi wniosku o "umorzenie odsetek w całości i zmniejszenie opłaty wg obowiązujących przepisów" wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest władny do wydawania tego typu rozstrzygnięć. Kwestie dotyczące przyznania uprawnień lub nałożenia obowiązków wynikających z prawa materialnego należą do kompetencji właściwego organu administracji. Sąd administracyjny może jedynie, stwierdzając naruszenie prawa przy wydaniu przez organ administracji aktu, uchylić go lub we wskazanych przypadkach stwierdzić jego nieważność. Takie rozstrzygnięcie skutkuje jednak zawsze przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy również wskazać na przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przepis ten ma istotne znaczenie bowiem lektura skargi wskazuje, że skarżąca nie podnosi w niej argumentów odnoszących się do czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Kwestionuje natomiast sposób ustalenia wysokości opłaty skarbowej, której to należności dotyczy prowadzone postępowanie egzekucyjne. Należy zatem wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów Sąd był władny dokonać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego w granicach określonej sprawy - dotyczącej wniesionej skargi na czynność egzekucyjną, a nie zarzutów skarżącej odnoszących się do prawidłowości ustalenia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczące nałożenia obowiązku zapłaty opłaty skarbowej w nieprawidłowej - w ocenie skarżącej - wysokości - mogłyby podlegać badaniu jedynie w toku postępowania ze skargi na decyzję określającą wysokość tej opłaty. Należy również zauważyć, że wobec wszczęcia postępowanie egzekucyjnego jeśli skarżąca kwestionowałaby istnienie, wymagalność lub wysokość dochodzonej należności po doręczeniu jej odpisu tytułów wykonawczych była uprawniona do wniesienia w terminie 7 dni zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 - 4 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że w treści tytułów wykonawczych doręczonych skarżącej znalazło się stosowne pouczenie w tej kwestii. Jest to o tyle istotne, że skarga na czynności organu egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga ta może dotyczyć samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 827/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1503/03 - opublikowane w programie LEX Omega). Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Należy przy tym zauważyć, że poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast pozostaną, jak w rozpatrywanej sprawie, próby wzruszania rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania. W związku z powyższym organ nadzoru nad organem egzekucyjnym - w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w W. miał obowiązek ocenić dokonaną czynność, której dotyczyła wniesiona skarga, pod kątem jej zgodności z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy podzielić argumentację wyrażoną w postanowieniu tego organu, jak i w wydanym w II instancji postanowieniu Ministra Finansów, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dokonana w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] maja 2005 r., w ocenie Sądu, była zgodna z przepisami Rozdziału 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś odpis zawiadomienia o dokonanym zajęciu z dnia [...] maja 2005 r. doręczono skarżącej zgodnie z art. 80 § 3 u.p.e.a. wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Odnosząc się zaś do argumentacji podniesionej w skardze na tak dokonaną czynność egzekucyjną należy wyjaśnić, że skarżąca błędnie zakłada, że wcześniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego wykluczyło jego ponowne wszczęcie i prowadzenie. Postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2003 r. zapadło z powodów formalnych tj. błędnego określenia w treści tytułów wykonawczych wystawcy tych tytułów. W tej sytuacji obowiązkiem wierzyciela należności objętej tymi tytułami - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. było ponowne wystawienie prawidłowych tytułów wykonawczych i skierowanie ich do organu egzekucyjnego. Należności w postaci zaległości z tytułu opłaty skarbowej oraz nieuiszczonej kary pieniężnej były bowiem wymagalne i z tego względu mogły być dochodzone na drodze postępowania egzekucyjnego. Skutek, na który wskazała skarżąca mogło by osiągnąć dopiero umorzenie lub przedawnienie wskazanych należności, to zaś w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Z tych względów zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w W. jak i Minister Finansów zasadnie uznali, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej przez skarżąca skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w postaci zajęcia wierzytelności rachunku bankowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.