III SA/Wa 3397/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF G. T. (dalej - "Wnioskodawca", "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci (ur. w: [...] r., [...] r. i [...] r.). Wyjaśnił, że ani on, ani jego rodzina nie posiada żadnego majątku podlegającego sprzedaży. Wszystko co posiadali i posiadają zostało zajęte w licznych postępowaniach egzekucyjnych. Wskazał również, że rodzina nie osiąga żadnych dochodów. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") Skarżący został wezwany do: 1) nadesłania zeznań podatkowych Skarżącego i jego żony za 2011 r., 2) wyjaśnienia, czy Skarżący prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą, jeśli tak – udokumentowanie aktualnych przychodów uzyskiwanych z tego tytułu (poprzez nadesłanie np. bilansu za ostatnie półrocze, kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji VAT), jeśli Skarżący nie prowadzi działalności – nadesłanie zaświadczenia o zawieszeniu działalności bądź jej wyrejestrowaniu (wykreśleniu) oraz zaświadczenia o ewentualnym statusie osoby bezrobotnej, 3) wskazanie i udokumentowania wysokości miesięcznych przychodów (dochodów i kosztów) działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę Skarżącego (poprzez nadesłanie np. bilansu za ostatnie półrocze, kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji VAT), 4) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego i jego żony za ostatnie trzy miesiące, 5) przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego i jego rodziny, 6) wskazanie i udokumentowanie innych okoliczności, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi Wnioskodawca nadesłał kopię zeznania podatkowego żony za 2011 r. oraz kopie "odpowiednich stron" z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Mimo wskazania, w piśmie z 9 stycznia 2013 r., że do pisma tego załączono również rachunek z wyciągu bankowego żony Skarżącego, takiego wyciągu de facto wśród nadesłanych dokumentów nie ma. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że od 12 maja 2008 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Na dowód czego nadesłał decyzję z [...] maja 2008 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Wskazał, że nie składał zeznania podatkowego za 2011 r. Skarżący poinformował, że dochód rodziny pochodzi z działalności gospodarczej prowadzonej przez jego żonę i wynosi ok. 2.500 zł miesięcznie. Z kolei miesięczne wydatki wynoszą: 1.000 zł żywność, 300 zł energia elektryczna, 250 zł woda, gaz, podatki od nieruchomości, 100 zł lekarstwa, 200 zł odzież, 100 zł telefon, 250 zł wydatki na szkoły dzieci. Podsumowując Skarżący wskazał, "że na bieżące podstawowe wydatki otrzymuje środki pieniężne od żony. Prowadzi ona działalność gospodarczą, z której nie osiąga żadnego dochodu". Oświadczył również, że nie posiada żadnych oszczędności, dlatego też nie jest w stanie uiścić ewentualnej opłaty. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, że to na Wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Na powyższą ocenę składa się z jednej strony - niepełne i zawierające sprzeczności przedstawienie sytuacji finansowej i majątkowej przez Skarżącego, z drugiej zaś strony - prowadzenie przez żonę Skarżącego działalności gospodarczej, z której uzyskuje ona znaczące dochody. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Skarżący raz utrzymuje, że jego rodzina nie uzyskuje żadnych dochodów (tak: w formularzu i piśmie z 9 stycznia 2013r.) i jednocześnie sam sobie zaprzecza wskazując, że z tytułu prowadzonej działalności jego żona osiąga dochód w wysokości ok. 2.500 zł (w piśmie z 9 stycznia 2013 r.). Jednocześnie z nadesłanych dokumentów tj. zeznania podatkowego i kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że żona Wnioskodawcy osiąga dochody i to na wiele wyższym poziomie niż wskazuje to Skarżący. Ponadto Skarżący przedstawił nierzetelne informacje dotyczące majątku rodziny. W formularzu złożonym do sprawy III SO/Wa 2/13 (wpływ do Sądu 27.12.20012 r.) małżonkowie T. oświadczyli, że żona Wnioskodawcy posiada dom w G. (120 m²) udział 1/3 - zajęte przez komornika, 2 mieszkania po 70 m² w W. , mieszkanie w G. – współwłasność, nieruchomość rolną w G. 1,6 ha. W rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca nie wykazał tych składników majątku, mimo że do miesięcznych wydatków rodziny doliczył podatki od nieruchomości. Niektóre z tych nieruchomości prawdopodobnie stanowią (lub stanowiły) również dodatkowe źródło dochodów rodziny. Jak wynika bowiem z zeznania żony Wnioskodawcy (PIT-36 za 2010 r. - nadesłany tylko do sprawy III SO/Wa 2/13) uzyskała ona dochód tytułu najmu w wysokości ok. 25.000 zł. Okoliczności tej nie można zweryfikować, ponieważ Skarżący w niniejszej sprawie w ogóle nie wykazał tych nieruchomości, a poza tym mimo wezwania, nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych żony, na których ewentualnie odnotowane byłyby lub nie, wpływy z tego tytułu. Odnosząc się z kolei do udokumentowanej sytuacji finansowej rodziny Skarżącego, zauważyć należy, że żona Wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą. Z zeznania podatkowego PIT-36L wynika, że za 2011 r. uzyskała przychód w wysokości 1.369.173,14 zł, wprawdzie jednocześnie poniosła znaczne koszty prowadzonej działalności, co ostatecznie kształtowało roczny dochód na poziomie 26.541,69 zł, niemniej jednak należy pamiętać, że żona Skarżącego prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Istotniejsze jest zatem to, że żona Wnioskodawcy uzyskuje przychody z działalności i kształtują się one na znacznym poziomie. Powyższe potwierdzają również kopie z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. I tak, w październiku 2012 r. żona Wnioskodawcy uzyskała przychód w wysokości 114.000,00 zł, przy kosztach w wysokości 88.057,39 zł, dochód wyniósł więc ok. 26.000 zł; w listopadzie przychód wyniósł 224.500,00 zł, koszty 162.636,05 zł, dochód - ponad 60.000 zł. Narastająco, od początku roku do końca listopada przychód z tytułu prowadzonej działalności wyniósł 1.034.627 zł, koszty 255.170,74 zł, dochód 159.245,26 zł., co daje średni łączny dochód miesięczny na poziomie ok. 23.000 zł a nie 2.500 zł jak wskazywał Skarżący. Tak zobrazowana przez Wnioskodawcę sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.