III SA/Wa 3397/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) We wniosku z 15 lipca 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF G.T. (dalej - "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy Skarżący wniósł o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku (z wyjątkiem działki 0,5 ha zajętej w postępowaniach egzekucyjnych) ani dochodów. Skarżący wyjaśnił, że złożył do Sądu skargę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 19 czerwca 2013 r., sygn. I FZ 255/13 NSA oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2013 r. Skarżący wskazał, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny ponieważ zmieniły się okoliczności sprawy. Skarżący nie zamieszkuje już wspólnie z żoną ani resztą rodziny. Nie tworzy też z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Wskutek braku dochodów zamierza zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotny. Skarżący nie posiada żadnego majątku, z którego mógłby uiścić wpis powyżej 10.000 zł. Skarżący stwierdził, że kwotę tę będzie mu trudno zebrać, jednak wszystko na to wskazuje, że uda się ją pożyczyć. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów Skarżący wyjaśnił, że nie posiada zeznań podatkowych za 2012 r. ponieważ nie osiągnął w tym okresie przychodów. Skarżący nie posiada rachunków bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. Wyjaśnił, ze obecnie tymczasowo zamieszkuje u siostry, na której utrzymaniu pozostaje. Stara się uzyskiwać środki pieniężne pracami dorywczymi. Nie posiada zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań publicznoprawnych wobec Skarbu Państwa i nie prowadzi działalności gospodarczej od 2008 r. Ponadto wyjaśnił, że do stycznia 2013 r. współpracował z firmą W. – [...] W.T. bez wynagrodzenia. Posiadał jedynie ubezpieczenie. Natomiast jego pełnomocnik z uwagi na ciężką sytuację Skarżącego prowadzi jego sprawy bez wynagrodzenia. Skarżący przedłożył również oświadczenie siostry A.T. z 7 sierpnia 2013. Z oświadczenia tego wynika, że Skarżący zamieszkuje u siostry i pozostaje na jej utrzymaniu. Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z analizy informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącego wynika, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Podał, że Skarżący z jednej strony twierdzi, że nie ma żadnych dochodów z drugiej jednak strony w sprawach o sygn. III SA/Wa 71/13 i III SA/Wa 3083/12 w dniu 3 lipca 2013 r. uiścił wpisy sądowe od skarg w kwotach 4.093 zł i 4.595 zł. Ponadto Skarżący pomimo podania, iż pracuje dorywczo, nie ujawnił w jakiej wysokości otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Trudno zatem dokonać zestawienia i porównać czy Skarżący z wynagrodzenia za pracę jest w stanie uiścić wpis sądowy w całości czy też w części, a jeśli mógłby uiścić tylko część wpisu od skargi to w jakiej wysokości. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł sprzeciwi w którym podał, że z prac dorywczych tj. koszenie trawników, odmalowanie pokoi, drobne naprawy uzyskiwał niewielkie kwoty, które w części pozwalały odciążyć jego siostrę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził co następuje: Instytucja prawa pomocy uregulowana w przepisach dotyczących postępowania przed sądami administracyjnymi stanowi pomoc państwa przeznaczoną wyłącznie dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł.. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka 13 formularza PPF) jak i uwzględniając wysokość wpisu od skargi tj. 28 571 zł, uznano, że Skarżący wykazał dostatecznie, iż nie jest wstanie uiścić wpisu powyżej 10 000 zł. Za powyższą oceną przemawia fakt, że Skarżący nie uzyskuje stałych dochodów i obecnie pozostaje na utrzymaniu swojej siostry. Dochody jakie uzyskuje pochodzą z prac dorywczych które nie pozwalają na uiszczenie wpisu w pełnej wysokości 28 571 zł. Jedyną kwotą jaką, w ocenie Skarżącego, jest w stanie uiścić jest kwota 10 000 zł. Powyższe potwierdza również fakt, że w dniu 3 lipca 2013 r. Skarżący był w stanie uiścić wpisy sądowe do dwóch spraw zawisłych przez tut. Sądem w łącznej wysokości 8 688 zł. W konsekwencji uznano, że Skarżący spełnia ustawowo określone przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.