III SA/Wa 3397/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł w sprawie ze skargi G.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF G. T. (dalej - "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy nie zakreślając zakresu swego żądania. Z akt sprawy wynika jednak, ze Skarżący wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku (z wyjątkiem działki 0,5 ha zajętej w postępowaniach egzekucyjnych) ani dochodów. Skarżący wyjaśnił, że złożył do Sądu skargę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 19 czerwca 2013 r., sygn. I FZ 255/13 NSA oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2013 r. Skarżący wskazał, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny ponieważ zmieniły się okoliczności sprawy. Skarżący nie zamieszkuje już wspólnie z żoną ani resztą rodziny. Nie tworzy też z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Wskutek braku dochodów Skarżący zamierza zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotny. Skarżący nie posiada żadnego majątku, z którego mógłby uiścić wpis powyżej 10.000 zł. Skarżący stwierdził, że kwotę tę będzie mu trudno zebrać, jednak wszystko na to wskazuje, że uda się ją pożyczyć. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów Skarżący wyjaśnił, że nie posiada zeznań podatkowych za 2012 r. ponieważ nie osiągnął w tym okresie przychodów. Skarżący nie posiada rachunków bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący wyjaśnił, ze obecnie tymczasowo zamieszkuje u siostry, na której utrzymaniu pozostaje. Skarżący stara się uzyskiwać środki pieniężne pracami dorywczymi. Nie posiada zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań publicznoprawnych wobec Skarbu Państwa i nie prowadzi działalności gospodarczej od 2008 r. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że do stycznia 2013 r. współpracował z firmą W. bez wynagrodzenie. Posiadał jedynie ubezpieczenie. Natomiast pełnomocnik Skarżącego adw. B. G. z uwagi na ciężką sytuację Skarżącego prowadzi jego sprawy bez wynagrodzenia. Skarżący przedłożył również oświadczenie siostry A. T. z 7 sierpnia 2013. Z oświadczenia tego wynika, że Skarżący zamieszkuje u siostry i pozostaje na jej utrzymaniu. Z oświadczenia wynika również, że od października Skarżący ma podjąć pracę w A.. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 28.000 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie był już przedmiotem rozpoznania. Postanowieniem z 22 stycznia 2013 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Następnie wskutek wniesionego sprzeciwu postanowieniem z 8 kwietnia 2013 r. WSA w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy, a NSA oddalił zażalenie w sprawie. Rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy wziął pod uwagę argumentację Skarżącego, że zmieniła się jego sytuacja rodzina, a także zakres wniosku. Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącego referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżący z jednej strony twierdzi, że nie ma żadnych dochodów z drugiej jednak strony w sprawach o sygn. III SA/Wa 71/13 i III SA/Wa 3083/12 w dniu 3 lipca 2013 r. uiścił wpisy sądowe od skarg w kwotach 4.093 zł i 4.595 zł. Ponadto z wyjaśnień Skarżącego wynika, że pracuje dorywczo, jednakże nie ujawnił on w jakiej wysokości otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Trudno zatem dokonać zestawienia i porównać czy Skarżący z wynagrodzenia za pracę jest w stanie uiścić wpis sądowy w całości czy też w części, a jeśli mógłby uiścić tylko część wpisu od skargi to w jakiej wysokości. Ponadto z oświadczenia siostry Skarżącego wynika, że od października 2013 r. Skarżący będzie pracował w A. zatem jego sytuacja majątkowa w krótkim czasie ulegnie poprawie. Podniesione okoliczności, przemawiają zatem za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów . Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.