III SA/Wa 340/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-16

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie fizycznej, która wykazuje niskie dochody, brak majątku, a jednocześnie jest obciążona znacznymi zaległościami podatkowymi i czynszowymi oraz egzekucją administracyjną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżący, pomimo uzyskiwania niskich dochodów i braku majątku, a także będąc obciążonym znacznymi zaległościami podatkowymi i czynszowymi oraz egzekucją administracyjną, uprawdopodobnił brak możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżący uzasadnił wniosek niskimi dochodami (1.500 zł miesięcznie), brakiem majątku, a także wszczętą egzekucją administracyjną na wysokie kwoty oraz zaległościami czynszowymi. Przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono Skarżącego od uiszczenia wpisu należnego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić Skarżącego od uiszczenia wpisu należnego od skargi UZASADNIENIE: Skarżący R. S. wniósł do Sądu na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, iż nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi. Podniósł, że wskutek wszczęcia egzekucji przez urząd skarbowy na kwotę powyżej 8.000.000 zł oraz powyżej 60.000 zł jest pozbawiony środków na utrzymanie Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz że nie posiada żadnego majątku. Z oświadczenia wynika także, że Skarżący uzyskuje miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie 1.500 zł. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Skarżący przedłożył zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego na kwotę [...] zł oraz na kwotę [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący przedstawił informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy, z której wynika, że Skarżący w 2008 r. uzyskał dochód w kwocie 21.996,80, decyzję Prezydenta W. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej firmy o nazwie "E." Skarżący przedstawił także wyciąg z rachunku depozytowego w banku [...] SA na którym zgromadzona została kwota 4,43 zł. Z przedstawionych natomiast pism Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że Skarżący zobowiązany jest do miesięcznej opłaty czynszowej w kwocie 624 zł, natomiast zaległość z tego tytułu wynosi 3.251,77 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony . Jednocześnie należało mieć na uwadze, że Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł w innej sprawie zawisłej przez tutejszym Sądem. Zatem łączna kwota wpisu w obydwu sprawach wynosi 1.000 zł Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący bowiem uzyskuje bardzo niskie dochody - 1.500 zł miesięcznie, przy czym nie posiada żadnego majątku. Z przedstawionych natomiast dokumentów wynika, że w stosunku do Skarżącego prowadzona jest egzekucja przez urząd skarbowy na kwotę 8.140,418,26 zł oraz na kwotę 68.856,98 zł. Skarżący posiada także zaległości czynszowe na kwotę 3.351,77 zł. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że obecnie nie jest On w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego należnego od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło