III SA/Wa 3406/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-20

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała znaczące przychody, posiada należności i środki pieniężne na rachunkach bankowych, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, mimo posiadania licznych zobowiązań finansowych?
Ratio decidendi
Spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, pomimo posiadania licznych zobowiązań. Analiza jej sytuacji finansowej, w tym przychodów, należności i środków na rachunkach bankowych, wykazała, że posiada ona środki pozwalające na partycypowanie w kosztach postępowania. Zobowiązania spółki nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wpisem sądowym, a koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą z postępowania podatkowego i zabezpieczenia majątku. Wskazała na zajęcie rachunków bankowych, zabezpieczenie majątku, niespłaconych kontrahentów i groźbę bankructwa. Przedstawiła oświadczenie o majątku, dochodach, stratach, a także dokumenty finansowe za lata 2007-2008 oraz wyciągi bankowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 3406/08 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2009 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z.o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych B. Sp. z o.o– dalej "skarżąca" lub "spółka", wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że wskutek toczącego się postępowania podatkowego spółka znalazła się na krawędzi bankructwa. Organy podatkowe określiły i zabezpieczyły wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi kwotę około [...] zł, w związku z czym spółka złożyła do sądu wniosek o upadłość. Wskazała, że posiadane przez spółkę rachunki bankowe zostały zajęte przez organy skarbowe, a znajdujące się na nich środki zostały zabezpieczone. Zabezpieczony został również cały majątek ruchomy i nieruchomy w związku z czym spółka nie jest w stanie płacić zaległych zobowiązań. Podniosła, że niespłaceni kontrahenci wystąpili na drogę sądową i otrzymali nakazy płatnicze. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wyjaśniła również, że posiada środki trwałe o wartości 317.728,12zł netto w tym grunty o wartości [...] zł., w ostatnim roku obrotowym wykazała stratę w wysokości [...] zł, a na rachunkach bankowych zgromadziła kwotę w łącznej wysokości 90,36 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego WSA w Warszawie skarżąca nadesłała zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty CIT-8 za rok 2007 r. Rachunek zysków i strat za 2007 r. oraz bilans sporządzony za lata 2007 i 2008. Spółka przedłożyła również wykazy z rachunków bankowych za okres od grudnia 2008 r. do stycznia 2009 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 11.078,00 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało również uwzględnić, że skarżąca na poczet wpisu należnego od skargi uiściła kwotę 500 zł. Nadesłany wyciąg bankowy przedstawiający stan na rachunku w P. za okres od 1 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wskazuje, iż w okresie tym na konto Skarżącej wpłynęły kwoty w łącznej wysokości 15.409,26 zł., kwoty te –jak wynika z wyciągu - zostały rozdysponowane na zapłatę różnych należności. Zauważyć należy, że miesięczny wpływ na jedno z kont skarżącej przewyższył wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych. Natomiast fakt, że skarżąca posiada zobowiązania finansowe nie może stanowić okoliczności przesądzającej o przyznaniu prawa pomocy. Koszty sądowe należy bowiem traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że w 2007 roku spółka uzyskała dochód w kwocie [...] zł. Jednocześnie osiągnęła w tym okresie przychód w wysokości 3.890.273,74 zł, poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł. Ponadto bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2008 r. wskazuje, że spółka posiada należności w wysokości 395.441,20 zł, w tym – jak podaje skarżąca – dochodzone na drodze sądowej w kwocie [...] zł.. Z drugiej strony ciążą na niej zobowiązania w wysokości [...] zł, ale obciążające ją zobowiązania nie oznaczają, że nie dysponuje ona kwotą wystarczającą do zapłaty wpisu sądowego. Zgodnie z przedstawionym bilansem, skarżąca zgromadziła również środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 42.318,41 zł. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego uzyskuje z tego tytułu przychody. Skarżąca zatem nie wykazała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu należnego od skargi. Podkreślić należy, że zobowiązania wskazane przez spółkę nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu od skargi, co oznacza, że obowiązek spłaty zobowiązań kontrahentom, nie wyklucza partycypowania spółki w kosztach postępowania. Koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło