III SA/Wa 3408/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł Skarżący L. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, iż uiszczenie wpisu jest dla niego zbyt dużym obciążeniem. Ma trudną sytuację materialną i jest chory. Cierpi na [...],[...] i częściową [...]. Nie pracuje i jest na utrzymaniu rodziny. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i teściową. Żona otrzymuje emeryturę w wysokości 930 zł, zaś teściowa 870 zł. Mieszkają w domu jednorodzinnym o powierzchni 160m2, będącym własnością żony. Okazjonalnie pomaga im córka. Wykonując wezwanie Referendarza sądowego Skarżący przesłał pismo z dnia 19 lutego 2009 r., w którym poinformował, że wskutek nie uzyskiwania żadnych dochodów, przez ostatnie dwa lata nie składał zeznań podatkowych, a jego żona i teściowa rozliczne są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący przedłożył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z [...] marca 2008 r. o waloryzacji emerytury, z której wynika, że żona Skarżącego uzyskuje emeryturę w kwocie 933,06 zł netto oraz odcinek przekazu pocztowego, z którego wynika, że teściowa Skarżącego uzyskuje emeryturę z kwocie 854,60 zł netto. Ponadto Skarżący przedłożył, decyzję Prezydenta W. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. – w kwocie 325 zł (kwota ta została rozłożona na cztery raty). Skarżący oświadczył, że ani on ani osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają rachunków bankowych, kont ani lokat, nie korzystali z pomocy społecznej, a źródłem ich utrzymania jest emerytura żony i teściowej. Z kalkulacji kosztów miesięcznego utrzymania, przedstawionej przez Skarżącego wynika, że na utrzymanie Skarżący wraz z rodziną przeznaczają kwotę 540 zł, w tym gaz -115 zl, prąd – 153 zł, woda i kanalizacja – 46 zł, czynsz i podatek 27 zł, lekarstwa dla trzech osób – 180 zł oraz inne – 20 zł. Mając tak przedstawiony stan faktyczny Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. odmówił Skarżącemu zwolnienia go z kosztów sądowych. We wniesionym w terminie sprzeciwie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Referendarza w całości i zwolnienie go od kosztów sądowych. W sprzeciwie wyjaśnił, że kwota, która pozostaje do dyspozycji jego rodziny jest zbyt niska, aby mógł wygospodarować z niej 500 zł wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i rodziny. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż źródłem utrzymania Skarżącego i rodziny jest emerytura żony w kwocie 930 zł i emerytura teściowej w kwocie 870 zł. Środki te muszą wystarczyć na utrzymanie trzech dorosłych osób. Ponadto z oświadczeń złożonych do akt wynika, że Skarżący jest chory i musi ponosić koszty leczenia, co jest dużym obciążeniem dla domowego budżetu. Skarżący nie pracuje i stara się o uzyskanie wcześniejszej emerytury. W bieżącym utrzymaniu pomaga im doraźnie rodzina. W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącego i jego rodziny nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.