III SA/Wa 3412/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-03

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która twierdzi, że nie posiada środków finansowych i majątku, a także nie prowadzi działalności gospodarczej od dwóch lat, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych?
Ratio decidendi
Spółka nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych, mimo wezwania sądu. Nierzetelne wykonanie wezwania, polegające na braku przedstawienia dokumentów takich jak wyciągi z rachunków bankowych czy sprawozdania finansowe, uniemożliwia ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka X. Sp. z o.o. sp.k. złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków finansowych i majątku oraz zaprzestanie działalności gospodarczej. Sąd wezwał spółkę do przedstawienia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka oświadczyła, że dokumenty te zostały przekazane do urzędu kontroli skarbowej i nie posiada ich kopii, a także nie posiada rachunków bankowych ani nie sporządza sprawozdań finansowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

3/3/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 3/3/2017 r. po rozpoznaniu wniosku X. Sp. z o.o. sp.k. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /09/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie X. Sp. z o.o. sp.k., dalej jako "Skarżąca", wnioskiem z 1/12/2016, z 9/01/2017 r. i z 13/2/2017 r. na formularzu PPPr zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że: - nie posiada środków na poczet wpisu od skargi w kwocie 86145 zł; -wnioski wyciągnięte przez organy podatkowe nie są prawdziwe; - jest dużo faktów, których UKS nie uwzględnił; - spółka nie funkcjonuje od dwóch lat; -nie posiada żadnego majątku, ani środków finansowych. W wykonaniu wezwania referendarza sadowego z 12/12/2016 r. (m.in. o zestawienie faktur VAT za sześć miesięcy, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp., zestawienie należności i zobowiązań, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki, wskazania sposobu rozdysponowania majątku spółki, wysokości w której Skarżąca będzie uczestniczyć w kosztach postepowania i in..) – Skarżąca wskazała, że: - wszystkie dokumenty, o których mowa w wezwaniu, zostały przekazane do urzędu kontroli skarbowej; - Spółka nie posiada wyciągów z rachunków bankowych; - Spółka nie posiada majątku; -Skarżąca nie funkcjonuje od 2014 r. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., jednostka organizacyjna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie niespełna 86145 zł., naliczony od wartości przedmiotu sprawy 8614443- zł. Sam spór dotyczy rzetelności deklarowania podstaw w podstaw w podatku VAT i uczestnictwa w "karuzeli podatkowej". Fakt (zarzucany) uczestniczenia w oszustwie podatkowym nie został przesadzony, dlatego referendarz sądowy przyjmuje, ze Skarżąca brała udział w obrocie w rozmiarze wskazanym w zaskarżonej decyzji. Zdaniem referendarza sądowego Skarżąca uchyliła się od przekazania wnioskowanych informacji o jej sytuacji finansowej. W ocenie referendarza sądowego, wnioskowane dokumenty (zestawienia faktur, sprawozdania finansowe, wyciągi z rachunków bankowych, zestawienia ponoszonych kosztów, wysokości wynagrodzenia wypłacanego pracownikom, pełnomocnikowi i in z wezwania z 12/12/2016 r.) zaliczają się do dokumentów powszechnie sporządzanych i archiwizowanych podczas prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym każdy przedsiębiorca powinien wskazane dokumenty posiadać i dysponować nimi w trakcie podejmowania innych działań w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, jak np. w następstwie wnoszenia skargi do Sądu czy wniosku o udzielenie prawa pomocy. Zarazem przekazanie wspomnianych dokumentów do organu administracji nie pozbawia Skarżącej prawa do zwrócenia się z prośbą o wydanie kopii dokumentów. W ocenie referendarza sądowego, to na Skarżącej (przedsiębiorcy) spoczywa taki obowiązek ułożenia sobie czynności, by brać udział w zainicjowanych przez siebie czynnościach postępowania. Wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony, referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń (ogólnikowych) wnioskodawcy. Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku i w trzech formularzach (jeden PPF i dwa – PPPr) jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, jak też budzi wątpliwości, ponieważ ogólnikowe informacje nie zostały potwierdzone jakimikolwiek dokumentami (historia magistra vitae). Oświadczenia Skarżącej są niepełne, ponieważ – z jednej strony – deklaruje brak rachunków bankowych, a z drugiej strony – twierdzi, że nie sporządza (obecnie) sprawozdań finansowych, który to obowiązek spoczywa na niej z mocy prawa, jest zagrożony sankcją i jest podstawowym miarodajnym źródłem informacji o jej sytuacji finansowej. Zdaniem referendarza sądowego, nieposiadanie (obecnie) rachunków bankowych nie uniemożliwia Stronie zwrócenia się do banku o wydanie wyciągów rachunków bankowych za wskazanych w wezwaniu z 12/12/2016 r. okres, ponieważ bank ma obowiązek archiwizowania dokumentacji finansowej klientów przez okres, co najmniej, pięciu lat. Również fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej, jeśli ta działalność nie została zlikwidowana, nie zwalnia Skarżącej z przestrzegania obowiązków sprawozdawczości. W ocenie urzędnika sądowego, nikt nie może odnosić korzyści z nieprzestrzegania przepisów prawa: w niniejszej sprawie – z nieprzestrzegania zasad rachunkowości. Nie da się ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżąca powinna mieć tego świadomość, ponieważ brała udział w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Obowiązek lojalnego działania wiąże nie tylko Sąd/urzędnika sądowego, ale także Skarżącą, która to przecież ubiega się o udzielenie jej prawa pomocy. Podsumowując, nierzetelne wykonanie przez Skarżącą kierowanego do niej wezwania uzasadnia, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczenie jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło