III SA/Wa 3416/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-19

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca znaczące zadłużenie, prowadzone postępowania egzekucyjne i ograniczone dochody, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się znacznymi zobowiązaniami, prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi i wypowiedzianymi umowami kredytowymi, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej i uzyskiwanie dochodów, sąd odmówił przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie, uznając, że skarżący ma możliwość częściowego partycypowania w kosztach sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący W. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na znaczne zadłużenie, wypowiedziane umowy kredytowe, prowadzone postępowania egzekucyjne oraz ograniczone dochody z działalności gospodarczej. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i określenia wysokości zobowiązania podatkowego, różnicy oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług za wskazane okresy 2005, 2006 i 2007 roku postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący W. W. w odpowiedzi na wezwanie od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.000 zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z tej opłaty, ze względu na trudną sytuację materialną. W załączonym oświadczeniu, do swojego majątku zaliczył dom mieszkalny o pow. 260 m² na działce o pow. 1.900 m² - obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 200.000 CHF, mieszkanie hipoteczne o pow. 40 m² - obciążone kredytem w wysokości 23.000 CHF. Wskazał, że osiąga dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. 3.000 zł miesięcznie. Jako miesięczne koszty utrzymania wskazał: 800 zł - utrzymanie domu i mieszkania, 500 zł - leczenie ([...] ), 700 zł - rata kredytowa za mieszkanie. Zobowiązania Skarżącego to: ok. 20.000 zł - wypowiedziane umowy na karty kredytowe, ok. 200.000 zł CHF - wypowiedziana umowa kredytu hipotecznego, wystawione bankowe tytuły wykonawcze z klauzulami wykonalności, ok. 57.000 zł - tytuły wykonawcze US w P., ok. 170.000 zł - tytuły wykonawcze ZUS, ok. 17.000 zł - tytuły wykonawcze US w P. , ok. 22.000 zł - tytuł wykonawczy SR dla W. . Do wniosku Skarżący załączył dokumenty potwierdzające prowadzone postępowania egzekucyjne. Pismem z 16 stycznia 2013 r. Skarżący został wezwany do złożenia wniosku na formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca wyjaśnił, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W związku z jego licznymi zobowiązaniami konto bankowe jego firmy zostało zablokowane przez Urząd Skarbowy w P. i ZUS, z kolei komornik sądowy prowadzi postępowanie licytacyjne jego domu. Skarżący powtórzył swoje oświadczenia dotyczące wysokości ciążących na nim zobowiązań, posiadanego majątku oraz uzyskiwanych dochodów. Wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca ponownie nadesłał dokumenty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego, kopie z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za grudzień 2012 r., zeznanie podatkowe za 2011 r. oraz formularz obliczeniowy zaliczki na podatek dochodowy za grudzień 2012 r. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.000 zł. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że jego sytuacja majątkowa jest trudna. W stosunku do Wnioskodawcy prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne. Banki wypowiedziały Skarżącemu umowy kredytowe, a jego rachunek bankowy został zablokowany. Ponadto prowadzone jest postępowanie licytacyjne domu Skarżącego. Jego zobowiązania wynoszą ok. 300.00 zł plus ok. 200.000 CHF. W związku z powyższym, wskazać należy, że sytuacja majątkowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 200 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżący, mimo prowadzonych w stosunku do niego postępowań egzekucyjnych w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje dochody. W konsekwencji ma możliwość chociażby częściowego partycypowania w kosztach wszczętego postępowania - w rozpoznawanej sprawie w wysokości 200 zł. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło