III SA/Wa 3417/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-22
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Marek Krawczak, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją wydaną w trybie wznowienia postępowania, na podstawie przesłanki ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów) jest niedopuszczalne, jeśli dotyczy ono postępowania, które samo w sobie zostało zakończone w trybie nadzwyczajnym (np. postępowania wznowieniowego). Instytucja wznowienia postępowania ma na celu weryfikację decyzji wymiarowej, a nie decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym. Wniosek o wznowienie postępowania może dotyczyć jedynie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w zwykłym trybie.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na ujawnienie nowych dowodów. Organ podatkowy (Minister Finansów) odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wskazane dowody nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że wniosek o wznowienie postępowania nie mógł dotyczyć decyzji wydanej w trybie wznowienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. Stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. M. i T. M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. M. i T. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. M. i T. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z akt niniejszej sprawy wyłania się następujący przebieg dotychczasowego postępowania:
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] grudnia 1995 r., którą określono T. M. i M.M. (dalej j "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. w wysokości 125 999, 60 zł (po denominacji).
Skarga na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 16/97.
Wniosek Skarżących o wznowienie postępowania sądowego w ww. sprawie o sygn. akt I SA/Ka 16/97 został oddalony wyrokiem NSA z dnia 25 lipca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 2745/00.
Skarżący w dniu 5 grudnia 2000 r. wnieśli, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, o wznowienie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 1992 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] marca 2001 r. odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia [...] listopada 1996 r.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2001 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w K., po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżących, decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia [...] listopada 1996 r.
Minister Finansów, po rozpoznaniu odwołania Skarżących, decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] listopada 2001 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III SA 2858/01, oddalił skargę Skarżących na ww. decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2002 r., a następnie wyrokiem z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt FSK 104/04 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 1 października 2003 r. sygn. akt III SA 2858/01.
Skarżący w dniu 11 grudnia 2006 r. wnieśli, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2002 r.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r., a następnie, po rozpoznaniu odwołania Skarżących, decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1189/07, oddalił skargę Skarżących na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2007 r.
Skarżący w dniu dnia 23 kwietnia 2012 r. wnieśli, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Finansów z dnia [...] maja 2007 r. Pismem z dnia 7 maja 2012 r., w odpowiedzi na wezwanie Organu z dnia [...] kwietnia 2012 r., Skarżący uzupełnili ww. wniosek.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2007 r. W jego ocenie wymienione i załączone do wniosku z dnia 23 kwietnia 2012 r. dokumenty nie stanowiły przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co skutkowało brakiem konieczności zmiany decyzji z dnia [...] maja 2007 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji Ministra Finansów Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że skarżone przez nich decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Zarzucili naruszenie art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej, poprzez niepoddanie ocenie dokumentów źródłowych, a tym samym wadliwe ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. Organ podtrzymał stanowisko, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2007 r. nie wystąpiła wskazana przez Skarżących przesłanka do wznowienia postępowania, określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Według Ministra twierdzenia Skarżących, zawarte w odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., nie znajdowały uzasadnienia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wskazane zaś przez Skarżących dokumenty były znane Organom i nie mogły być utożsamiane z nowymi okolicznościami faktycznymi w sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r., zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż zgłoszone przez Skarżących protokoły z odbioru i przekazania obiektów do użytku nie stanowią nowych i istotnych dla sprawy dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Skarżących okoliczność wykazywana przez nich w niniejszej sprawie, za pomocą nowych dowodów, jest na tyle istotna, że niweczy wszystkie wydane do tej pory decyzje.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, ale z zupełnie innego względu, niż w niej wskazane.
Jak wynika z akt podatkowych, Skarżący zwrócili się o wznowienie postępowania wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2012 r. (k. 140). Wniosek ten dotyczył "...postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Finansów (...) z dnia [...] maja 2007 r.". Minister wezwał Skarżących do sprecyzowania swojego żądania (wezwanie z dnia 30 kwietnia 2012 r., k. 141), i choć wezwanie to zostało sformułowane w kontekście wyrażenia jednoznacznego oświadczenia, czy przedmiotem żądania jest wznowienie postępowania, czy też stwierdzenie nieważności decyzji, to jednak w odpowiedzi na to wezwanie Skarżący wyraźnie oświadczyli, że przedmiotem ich żądania jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2007 r. Przesłanką wznowienia było – według Skarżących – ujawnienie nowych faktów i dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Przypomnieć wobec tego należy, że decyzja Ministra Finansów z [...] maja 2007 r. utrzymywała w mocy decyzję tego Organu z [...] lutego 2007 r. odmawiającą, po wznowieniu, uchylenia decyzji z [...] kwietnia 2002 r. Decyzje z [...] maja 2007 r. oraz z [...] lutego 2007 r. wydane więc zostały w postępowaniu wznowieniowym.
Decyzja Ministra z [...] kwietnia 2002 r. utrzymywała w mocy decyzję Izby Skarbowej w K. z [...] listopada 2001 r., odmawiającą uchylenia, po wznowieniu, decyzji z [...] listopada 1996 r. Decyzje z [...] kwietnia 2002 r. oraz z dnia [...] listopada 2001 r. były więc także wydane w postępowaniu wznowieniowym.
Decyzją wydaną w postępowaniu zwykłym była natomiast decyzja z [...] listopada 1996 r., która utrzymywała w mocy poprzedzającą decyzję wydaną w zwykłym postępowaniu podatkowym, tj. decyzję Urzędu Skarbowego w J. z [...] grudnia 1995 r.
Zgodnie z art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przypomnieć i podkreślić w tym miejscu należy, że Skarżący powołali się na tę przesłankę wznowienia. Wobec tego Sąd wskazuje, że ich wniosek o wznowienie z dnia 23 kwietnia 2012 r. nie mógł – z powodów prawnych – dotyczyć postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2007 r., gdyż w tym wznowieniowym postępowaniu nadzwyczajnym nie zbierano dowodów, lecz Minister jedynie ograniczył się do oceny, czy istotnie, jak Skarżący twierdzili w piśmie z dnia 30 września 2006 r. (t. II akt podatkowych, karty nieponumerowane), pojawiły się nowe okoliczności i nowe dowody. Na podstawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji nie jest możliwe wznowienie postępowania wznowieniowego. Wznowieniu podlega postępowanie zakończone wymiarową decyzją ostateczną, na co wskazuje cel instytucji wznowienia (zweryfikowanie wadliwej decyzji), i co wynika także z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji – skoro bowiem przedawnienie zobowiązania jest przeszkodą dla uchylenia decyzji, to przedawnienie to musi być odnoszone do decyzji wymiarowej, a nie wznowieniowej. Wniosek Skarżących z dnia 23 kwietnia 2012 r. mógł więc dotyczyć postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 1996 r. Skoro zaś dotyczył decyzji z [...] maja 2007 r., to konieczna była odmowa wznowienia, tj., zastosowanie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej.
W dalszym postępowaniu Organ uwzględni ten pogląd Sądu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Odnośnie do wstrzymania wykonania decyzji podstawą wyroku był art. 152, zaś odnośnie do kosztów postępowania – art. 200 tej ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło