III SA/Wa 3418/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w W. o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2015 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3418/16. B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten Spółka uzasadniła, wskazując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że obecnie pasywa znacznie przewyższają aktywa Spółki, a bilans z ostatniego roku wskazuje stratę 240 007,93 zł. W ocenie Skarżącej utrata płynności finansowej uniemożliwia jej wystąpienie do instytucji czy banków o udzielenie kredytu. Spółka wskazała również, że w pierwszej kolejności zobowiązana jest do pokrywania bieżących należności, zatem niemożliwe jest pokrycie kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, a wartość środków trwałych wynosi 1 786 940,89 zł. Spółka wskazała też, że na posiadanych rachunkach bankowych nie posiada środków. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych, deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, ewidencję środków trwałych, bilans i rachunek zysków i strat za 2014 i 2015 r. Wyjaśniła także, że na sporządzenie bilansu za 2016 r. ma czas do 31 marca 2017 r. Wskazała, że posiadane nieruchomości są obciążone hipoteką. Ponadto Spółka spłaca kredyty hipoteczne w łącznej kwocie 6 500 zł. Postanowieniem z 13 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wydatki o charakterze cywilnoprawnym związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, w tym kosztami sądowymi oraz wskazując, że Spółka nie wykazała aktualnej sytuacji finansowej, w tym przychodu osiągniętego w 2016 r., co uniemożliwia ocenę jej zdolności płatniczych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka złożyła sprzeciw, w którym ponownie powołała się na poniesioną stratę, wysokość kapitału zakładowego oraz trudnych do upłynnienia środków trwałych, brak środków na posiadanych rachunkach bankowych, a także fakt spłacania kredytów hipotecznych na łączną kwotę 6 500 zł i zaleganie ze spłatą ponad 8 rat kredytów. Skarżąca ponownie wyjaśniła, że na sporządzenie bilansu za 2016 r. ma czas do 31 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego. W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że Spółka nie przedstawiła okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy. Wątpliwości co do sytuacji materialnej stanowią przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżąca wykonała wezwanie referendarza, nie wykazując przychodu osiągniętego w 2016 r., tj. informacji niezbędnych do ustalenia możliwości płatniczych Spółki. Ponadto referendarz prawidłowo wywiódł, że wydatki o charakterze cywilnoprawnym nie korzystają z pierwszeństwa przed wydatkami publicznoprawnymi, do których niewątpliwie zaliczyć należy koszty sądowe. Z tych względów, referendarz sądowy słusznie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające przyznanie Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Należy zatem uznać, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym, naraziła się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Nie wykazała bowiem w sposób wiarygodny, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.