III SA/Wa 342/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2009 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił C. W. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik 2003 r. w kwocie 1.174,00 zł, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. w kwocie 4.447,00 zł i za grudzień 2003 r. w kwocie 6.294,00 zł. Decyzja ta została wysłana za pośrednictwem poczty na adres wskazany przez Skarżącego. Przesyłka wróciła nieodebrana do organu pierwszej instancji. Z koperty wynika, że przesyłka pocztowa została nadana w dniu 16 października 2008 r., następnie w dniu 17 października 2008 r. z uwagi na niemożliwość doręczenia przesyłki, dokonano jej awizowania wskazując adres placówki pocztowej, w której pozostawiono przesyłkę do dyspozycji adresata. Następnie w dniu 25 października 2008 r. dokonano powtórnego awizowania i z uwagi na upływ terminu, z dniem 4 listopada 2008 r. zwrócono przesyłkę do organu podatkowego. W konsekwencji zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej Ordynacja podatkowa, decyzję z dnia [...] października 2008 r. organ uznał za doręczoną w sposób zastępczy z dniem 31 października 2008 r. Termin czternastodniowy na złożenie środka odwoławczego upływał z dniem 14 listopada 2008 r. W dniu 3 grudnia 2008 r. w Urzędzie Skarbowym w P. Skarżący złożył osobiście odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wyjaśnił, iż w dniach od 15 do 23 września 2008 r. przebywał w szpitalu w związku z koniecznością wykonania poważnej operacji. Po operacji stan Skarżącego ulegał powolnej poprawie. Zły stan zdrowia spowodował, że Skarżący nie był w stanie podjąć działań prawnych, a w szczególności odebrać decyzji, zapoznać się z nią i złożyć odwołanie. Wyżej przedstawione argumenty świadczą, w ocenie Skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Potwierdzeniem wskazanych okoliczności faktycznych są karta informacyjna z leczenia szpitalnego obejmująca okres od 15 do 23 września 2008 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 3 listopada 2008 r. i zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 26 listopada 2008 r. do 5 grudnia 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie można uznać, że choroba Skarżącego poświadczona zaświadczeniem lekarskim jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Skarżący miał wiedzę o prowadzonym postępowaniu podatkowym, o czym świadczy m.in. adnotacja sporządzona przez pracownika organu podatkowego o przeprowadzeniu w dniu 25 września 2008 r. rozmowy telefonicznej na okoliczność otrzymania postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego oraz możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, mógł więc spodziewać się decyzji podatkowej. Równocześnie z adnotacji z dnia 13 października 2008 r. wynika, że pracownicy organu podatkowego próbowali osobiście doręczyć korespondencję pod adres zamieszkania podatnika, jednakże w dniach 9 i 10 października 2008 r. nikt nie przebywał pod wskazanymi adresami. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w okresie kiedy zaistniały skutki polegające na: wydaniu decyzji w dniu [...] października 2008 r. i próbach jej doręczenia - prawidłowym awizowaniu przesyłki poleconej w dniach 17 października 2008 r. i 25 października 2008 r.; doręczeniu zastępczym decyzji w dniu 30 października 2008 r. i biegu terminu do wniesienia odwołania do dnia 14 listopada 2008 r., Skarżący nie przebywał w szpitalu jak również nie przedstawił zwolnienia lekarskiego za ten okres, co mogłoby mieć znaczenie dla sprawy w kontekście zdarzeń wskazanych na zaświadczeniu z dnia 3 listopada 2008 r., a zaistniałych po 23 września 2008 r. (po wyjściu ze szpitala). Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że na zwolnieniu lekarskim obejmującym okres od 26 listopada 2008 r. do 5 grudnia 2008 r. zawarto wskazanie, że pacjent może chodzić, co świadczy, że możliwości funkcjonowania Skarżącego nie były tak ograniczone, by nie można było zachować staranności w prowadzeniu własnych spraw (podatnik mógł samodzielnie odebrać korespondencję, mógł też skorzystać z pomocy osób trzecich czy też ustanowić pełnomocnika). Z akt sprawy wynika również, że Skarżący podjął działania by na jego żądanie wydano zaświadczenie z dnia 1 grudnia 2008 r., przy czym nie wykazano konieczności wizyt kontrolnych w Wielkopolskim Centrum Chorób Płuc i Gruźlicy w P., co ma znaczenie, jeśli uwzględnić pkt 2 zaleceń opisanych w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego. Równocześnie z treści notatki z dnia 15 grudnia 2008 r. sporządzonej przez oskarżyciela skarbowego wynika, że w dniu 17 listopada 2008 r. stawił się Skarżący i umówił się na przesłuchanie na dzień 21 listopada 2008 r. Na umówiony dzień podatnik się nie stawił, zaś w dniu 28 listopada 2008 r. złożył ksero zwolnienia lekarskiego za okres od 26 listopada 2008 r. – 5 grudnia 2008 r., a następne od 8 grudnia 2008 r. – 14 grudnia 2008 r. W dniu 15 grudnia 2008 r. pracownik organu próbował umówić się na następne spotkanie, lecz Skarżący nie odebrał telefonu. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając mu naruszenie art. 120 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej – zasady państwa prawa; art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej – zasady zaufania do organów państwa; art. 122 Ordynacji podatkowej - zasady prawdy obiektywnej; art. 162 Ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwą interpretację; art. 228 Ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie wynikła z jego winy, o czym świadczy przebyta operacja powodująca osłabienie organizmu jak również różne powikłania, które pojawiły się jako następstwa pooperacyjne i spowodowały, że Skarżący był pod stałą opieką lekarską. Skarżący nadmienił, iż błędne jest stanowisko organu odnośnie braku dowodów, iż w okresie do złożenia odwołania Skarżący nie mógł dochować terminu do złożenia odwołania. Z przepisów Ordynacji podatkowej o przywróceniu terminu nie wynika, że wnoszący o przywrócenie terminu musi udowodnić brak swojej winny w uchybieniu terminu. Przepisy wymagają jedynie, aby wnoszący o przywrócenie terminu uprawdopodobnił przyczynę uchybienia terminowi oraz brak zawinienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarżone postanowienie nie może się ostać. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do analizy przesłanek których spełnienie jest konieczne do przywrócenia terminu. Przesłanki te wymienia w sposób enumeratywny przepis art.162 o.p. Aby więc możliwym było uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, konieczne jest dopełnienie przez stronę takich czynności jak : - uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi, - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, - dopełnienie czynności, której nie dokonano w terminie. Podkreślenia przy tym wymaga fakt, iż powyższe przesłanki, dla skuteczności wniosku o przywrócenie terminu muszą występować łącznie. Strona wnosząca o przywrócenie terminu jest więc zobowiązana do dokonania w/w czynności. To zaś przekłada się w konsekwencji na to, iż na organie rozpoznającym taki wniosek, ciąży obowiązek sprawdzenia czy strona wypełniła wszelkie wymogi o których mowa w w/powołanym przepisie. Wydając postanowienie, organ jest więc zobowiązany do tego, aby wypowiedzieć się co do wszystkich omawianych przesłanek. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie uczynił zadość w/w obowiązkowi. Nie wypowiedział się bowiem co do tego, czy strona swój wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od ustania przyczyny tego uchybienia. Brak stanowiska organu w tym zakresie sprawia, iż skarżone postanowienie nie poddaje się kontroli sądowej. Nie występuje bowiem możliwość stwierdzenia, czy organ badał w ogóle przedmiotową przesłankę. Brak ten jest zaś na tyle istotny, gdyż jak już w/podniesiono, okoliczność zachowania tego siedmio-dniowego terminu, jest jedną z przesłanek, jakie muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Nadto, wskazać należy, iż stwierdzenie przez organ uchybienia temu siedmio-dniowemu terminowi sprawia, iż nie zachodzi już konieczność merytorycznego badania pozostałych przesłanek o jakich mowa w art.162 o.p. Jeśli bowiem strona spóźniła się z wnioskiem o przywrócenie terminu, odpada konieczność wyjaśniania, czy uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu głównemu terminowi. W tym stanie sprawy, uznając, iż wobec nie zbadania przez organ tego, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia, wypowiadanie się przez organ co do kwestii braku zawinienia w uchybieniu terminowi jest przedwczesne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekła jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 par.1 pkt.1a p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 p.p.s.a.