III SA/Wa 3421/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. WSA Marek Kraus, sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. pełnomocnik A. W. – B. S. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012r. ustalającej A. W., dalej jako Skarżąca zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006 r. w wysokości 735.242,00 zł. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 6 sierpnia 2012r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Jako powód uchybienia terminowi wskazał nieotrzymanie awiza o przesyłce, z decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.. Wyjaśnił, że korespondencja przychodząca na jego adres jest wkładana do skrzynki umieszczonej na parkanie na zewnątrz posesji i zdarzają się przypadki, że osoby roznoszące ulotki otwierają "na siłę" skrzynkę i umieszczają w niej ulotki, zatem wielce prawdopodobne jest, że awizo pozostawione przez pracownika Poczty zostało wyrzucone. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika Skarżącej uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, iż okoliczności zgłoszone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie stanowią podstawy do jego uwzględnienia. Organ uznał, iż zaskarżoną decyzję doręczono prawidłowo zgodnie z art. 150 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze. zm. dalej jako O.p.), a wynikający z przepisu art. 223 § 2 O.p. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 sierpnia 2012 r. Zaznaczył, iż podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem zostało złożone przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 30 sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że w rozpatrywanej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazał, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. ustalająca zobowiązanie podatkowe z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów za 2006 r. została, zgodnie z art. 145 § 2 O.p, prawidłowo wysłana ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi w dniu [...] lipca 2012r. Działanie organu pierwszej instancji było zgodne z wolą Strony i treścią jej oświadczenia zawartego w udzielonym pełnomocnictwie. Ponadto zauważył, iż korespondencja kierowana na adres pełnomocnika Skarżącej była przez niego odbierana, a w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie sygnalizował on trudności w zakresie odbioru przesyłek i nie wnosił o zmianę adresu ich doręczania. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż ogólne powoływanie się na możliwość wyrzucenia ze skrzynki pocztowej zawiadomienia o nadejściu przesyłki poleconej przez osoby roznoszące ulotki, nie stanowi podstawy do zastosowania instytucji wynikającej z art. 162 Op. Organ uznał, iż doręczenie zastępcze zaskarżonej decyzji nastąpiło w sposób skuteczny po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym, a twierdzenie pełnomocnika o możliwości wyrzucenia ze skrzynki zawiadomienia o nadejściu przesyłki przez osoby roznoszące ulotki, nie znalazło żadnego potwierdzenia. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że nieodebranie decyzji przez pełnomocnika Skarżącej wynikało wyłącznie z jego zaniedbania, gdyż podejmując się roli reprezentacji Strony winien dołożyć należytej staranności, aby sprostać przyjętym na siebie obowiązkom. Wobec nie wskazania przez Pełnomocnika Strony wiarygodnych przeszkód do złożenia odwołania w terminie określonym w art. 223 § 2 Op, Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek braku dochowania należytej staranności przez Skarżącą. Zdaniem Organu z uwagi na powyższe okoliczności, złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełniał wymagań określonych wart. 162 § 1 i 2 Op, tj. pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił w nim braku swej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca podniosła, iż w art. 162 i 163 O.p. Ustawodawca użył terminu "uprawdopodobni", a nie "udowodni". Fakt, że termin "uprawdopodobni" jest określeniem nieostrym i niejednoznacznym - daje możliwość różnej interpretacji. Zdaniem Skarżącej interpretacja zastosowana w zaskarżonym postanowieniu jest krzywdząca i ma charakter dowolności. Skoro Skarżąca nie posiadała wiedzy o fakcie przesyłki znajdującej się w urzędzie pocztowym - to zgodnie z logiką nie podejmowała "jakichkolwiek działań i nie użyła największego w danych warunkach wysiłku" aby podjąć przesyłkę, o której nie wiedziała. Podkreśliła, iż była żywotnie zainteresowana odbiorem przesyłki, gdyż odbiór decyzji dawał jej możliwość odwołania od decyzji w trybie zwykłym, co prawdopodobnie doprowadziłoby do jej uchylenia, gdyż prowadzone postępowanie kontrolne i podatkowe przez Organ I Instancji charakteryzowało się rażącym naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej zarówno w zakresie obowiązujących procedur jak i uniemożliwiania korzystania z praw strony, zagwarantowanych w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem Skarżącej odmowa przywrócenia terminu do złożenia odwołania nie nastąpiła z przyczyn merytorycznych, a jedynie z faktu, że zarzuty zawarte w treści odwołania od decyzji w sposób jednoznaczny wykazują niekompetencje i brak znajomości Ordynacji Podatkowej Organu I Instancji. Przy takim stanie faktycznym najkorzystniejszym rozstrzygnięciem dla administracji skarbowej była odmowa przywrócenia terminu, gdyż podtrzymanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się ze złożeniem skargi do WSA w Warszawie, czego rezultatem mogłoby być rozstrzygnięcie sporu na korzyść podatnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy spełniona została przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 162 §1 O.p. Stosownie do powołanego wyżej przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art.162 § 2 O.p.) Z przywołanych przepisów wynika, że organ może przywrócić termin, kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy - w orzecznictwie sądowym, przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Przeszkodą w zachowaniu terminu może być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne przez stronę. Na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym strona zleciła prowadzenie swoich praw. Nadto jeśli pełnomocnikiem jest osoba z racji wykonywanego zawodu, posiadanego wykształcenia ( jak w niniejszej sprawie – magister prawa), to osoba ta zobowiązana jest do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowała reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Odnosząc się do treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik wskazał bowiem, że nastąpiło ono ze względu na to, iż wezwania nie znalazł w skrzynce pocztowej. Wyjaśnił, że korespondencja przychodząca na jego adres jest wkładana do skrzynki umieszczonej na zewnątrz posesji i zdarzają się przypadki, że osoby roznoszące ulotki otwierają "na siłę" skrzynkę i umieszczają w niej ulotki. Jest więc prawdopodobne, że awizo pozostawione w skrzynce zostało z niej wyrzucone. Okoliczność ta w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec takiej argumentacji należało stwierdzić, ze winę za taki stan rzeczy ponosi sam pełnomocnik, gdyż nie przeciwdziałał sytuacji, w której osoby obce maja dostęp do jego prywatnej korespondencji ( por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2013r. I FZ 590/12). Pełnomocnik, z racji posiadanego umocowania do reprezentowania Strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia Skarżącej zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, wiedział o toczącym się postępowania, miał także świadomość, że znajduje się ono w fazie końcowej, skoro w dniu 25 czerwca 2012r. odebrał postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji. W związku z powyższym mógł i powinien się liczyć ze skierowaniem do niego korespondencji w postaci decyzji wymiarowej. W ocenie Sądu nie stanowi przesłanki przywrócenia terminu podniesiona we wniosku okoliczność w sytuacji, gdy pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że w jego miejscu zamieszkania istniały problemy z doręczeniem przesyłek listowych przez Pocztę Polską. Korespondencja kierowana na adres pełnomocnika była przez niego odbierana, a w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie sygnalizował on trudności w odbiorze przesyłek i nie wnosił o zmianę adresu ich doręczania. W ocenie Sądu gołosłowne twierdzenie pełnomocnika, że w skrzynce nie było żadnych awiz nie jest w stanie podważyć mocy dowodowej dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Przedstawione przezeń wyjaśnienia, mogące być uznane jedynie za przypuszczenia, na okoliczność zniknięcia obu awiz, przy możliwym "udziale" osób trzecich, świadczyły co najwyżej o lekkomyślnym, a więc zawinionym działaniu pełnomocnika. W związku z powyższym, chociaż Sąd wyraża zrozumienie dla poczucia krzywdy Skarżącej, wywołanego postępowaniem jej pełnomocnika, z obiektywnego punktu widzenia nie mógł stwierdzić okoliczności przemawiających za dochowaniem należytej staranności przez pełnomocnika Skarżącej. Podkreślić należy, że to strona ponosi ryzyko wyboru swojego reprezentanta. Uchybienie terminu z winy pełnomocnika nie stanowi natomiast podstawy do jego przywrócenia (wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r., SA/Sz 1345/95, Temida (CD), Sopot 2002). Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień prawa procesowego i materialnego, mogących mieć wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Dlatego wobec bezzasadności skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.