III SA/Wa 3422/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. T. i W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2013 r. oddala skargę Prezydenta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalił E. T. i W. T. - dalej "Skarżący" podatek od nieruchomości na 2013 rok w wysokości 575 zł. W uzasadnieniu wskazał, że do opodatkowania przyjęto lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. oraz udział w lokalu niemieszkalnym (garażu) przy [...] w W. wraz ze stosownymi udziałami w gruncie, tj. budynki mieszkalne o pow. 112,62 m², budynek pozostały (miejsce postojowe) o pow. 57,44 m², grunty pozostałe o pow. 116,73 m². W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucili, że przyjęte w niej stanowisko jakoby garaż powinien być opodatkowany jak budynki pozostałe jest nieprawidłowe. Ponadto wskazali szereg argumentów świadczących, iż garaż powinien być opodatkowane według stawki dla budynków mieszkalnych. Wnieśli o zmianę decyzji dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości w garażu i ustalenie zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem powierzchni oznaczonej w decyzji jako budynek pozostały (garaż) jako budynki mieszkalne, tj. wg stawki określonej dla budynków mieszkalnych. Ponadto podnieśli nieprawidłowe opodatkowanie komórki lokatorskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu dla celów podatkowych podatku od nieruchomości garaż wielostanowiskowy nie stanowi jednej całości z lokalem mieszkalnym, lecz odrębną od tego lokalu nieruchomość, do którego winna znaleźć zastosowanie stawka podatku właściwa dla "budynków pozostałych". Organ odwoławczy powołał się na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) – dalej "u.p.o.l." wskazując, że oprócz budynków, samodzielnym przedmiotem opodatkowania mogą być także części budynków, a więc przede wszystkim lokale, stanowiące odrębne nieruchomości. Stawki podatku od nieruchomości są zróżnicowane w zależności od rodzaju lub przeznaczenia budynku albo jego części. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 5 ust. 1 pkt 2 odrębnie określa maksymalne stawki podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części w zależności od tego, czy mają one charakter mieszkalny, związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też należą do kategorii budynków lub części pozostałych. Ustawa nie wskazuje jednak, co należy rozmieć pod pojęciem budynku (lokalu) mieszkalnego. Obecnie wskazuje się jednak, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.), organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości w zakresie między innymi przedmiotu opodatkowania jest zasadniczo związany zapisem zawartym w ewidencji gruntów i budynków. Nie wyklucza to jednak przeprowadzenia przez właściciela przeciwdowodu i wykazania wadliwości zapisu w ewidencji w trybie art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p.". W przedmiotowej sprawie fakt, że garaż podziemny, którego Skarżący są współwłaścicielami, nie ma charakteru mieszkalnego nie budzi, wątpliwości i wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy posiłkując się treścią art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej stwierdził, że przeznaczenie przedmiotu opodatkowania, od którego uzależnione jest przypisanie mu określonej stawki podatku, należy odnosić odrębnie dla budynków i odrębnie dla części tych budynków, gdy te stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania. Omawiany przepis nie mówi o "częściach budynków mieszkalnych", ale ogólnie o częściach budynków, następnie dopiero dokonując ich podziału w zależności od przeznaczenia. W ocenie organu odwoławczego na gruncie literalnym nie jest właściwe interpretowanie omawianego przepisu w ten sposób, iż przeznaczenie budynku jako całości determinowałoby przyjęcie stawki podatkowej dla poszczególnych, stanowiących odrębne nieruchomości części takiego budynku, bez względu na charakter tych części. Lokale stanowią wyodrębnioną część budynku, jeżeli lokal jest wyodrębniony wyłącznie pod względem fizycznym, podlega zasadniczo opodatkowaniu jako część budynku - podatnikiem w takiej sytuacji jest właściciel budynku. Z kolei, gdy lokal stanowiący odrębną nieruchomość jest samodzielnym, niezwiązanym z budynkiem, przedmiotem podatku od nieruchomości, w takim przypadku podatnikiem jest właściciel lokalu. Do wyodrębnienia lokali może dojść na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), tj. w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie - została bowiem ustanowiona odrębna własność lokalu użytkowego (garażu) oraz nastąpił jej podział w częściach ułamkowych pomiędzy wszystkich współwłaścicieli. Ustawa o własności lokali w art. 2 ust. 2 wskazuje, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Ponadto w myśl ust. 4 do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi". Gdyby garaż został nabyty jako pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego, podlegałby opodatkowaniu według tej samej stawki podatku co lokal mieszkalny. W przedmiotowej sprawie jednak, z uwagi na to że przedmiotem opodatkowania jest garaż wielostanowiskowy z oznaczonymi miejscami postojowymi, taki sposób nabycia z nie mógł mieć miejsca. Do sprzedaży miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych, mieszących się w budynkach mieszkalnych stosowana, jest często odmienna forma sprzedaży. Zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali, w razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali; nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku współwłaścicieli lokali. W praktyce więc dla garażu wielostanowiskowego nie jest zakładana księga wieczysta - nie następuje ustanowienie odrębnej własności lokalu. Osoba nabywająca lokal mieszkalny nabywa związane z tym lokalem prawo do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego, będącego fragmentem powierzchni stanowiącej współwłasność wszystkich mieszkańców budynku. Prawo to jest integralnie związane z prawem własności do lokalu mieszkalnego i nie może stanowić samodzielnego przedmiotu obrotu. W takiej sytuacji przypadająca na danego właściciela lokalu powierzchnia garażu wielostanowiskowego może podlegać opodatkowaniu według tej samej stawki, co lokal mieszkalny. Strona nie nabyła jednak miejsca postojowego w opisany sposób. Ponadto organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., w której stwierdzono, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii opodatkowania komórki lokatorskiej nr 13, to organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo dokonał jej kwalifikacji, jako pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego, na podstawie umowy sporządzonej w dniu 10 czerwca 2010 r. w formie aktu notarialnego, Rep. A nr [...]). Pismem z dnia 14 października 2014 r. Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję zarzucając organowi podatkowemu, że nie odniosło się w ogóle do stawianych przez Skarżących argumentów w zakresie: 1. Powierzchni użytkowej inwestycji; 2. Posiadanych udziałów w inwestycji i klasyfikacji inwestycji; 3. Lokalizacji posiadanych przez Skarżących w inwestycji [...] i [...] lokali; 4. Opodatkowania gruntów, których Skarżący są użytkownikami wieczystymi; 5. Sprawdzenia dokumentów źródłowych jakimi są Pozwolenie na budowę numer [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku, z późniejszymi zmianami oraz Decyzji numer [...] z dnia [...] lutego 2010 roku tj. pozwolenia na użytkowanie, których zapisy nie mają odzwierciedlenia w stanie faktycznym i dokumentacyjnym, o czym informowali Urząd w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie ,,p.p.s.a.’’, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zasadniczy spór w rozpatrywanej sprawie wiąże się z rozstrzygnięciem kwestii, czy stanowiący odrębną własność garaż, będący częścią składową budynku mieszkalnego podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych, jak postrzegają to Skarżący, czy też według stawek właściwych dla tzw. budynków lub ich części pozostałych jak uważa organ. Należy podkreślić, że spór dotyczący zastosowania właściwej stawki podatkowej w stosunku do garaży wielostanowiskowych był przedmiotem uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 27 lutego 2012 r., o sygn. akt II FPS 4/11 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej stwierdzono, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. W rezultacie będzie podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej, np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Dodatkowo w uchwale stwierdzono, iż dla potrzeb kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej - garażu niezbędne jest ustalenie, czy ma on charakter mieszkalny, czy też takiego charakteru nie można mu przypisać. Zgodnie z stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., tj. stawki przewidzianej dla budynków lub ich części pozostałych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oraz biorąc pod uwagę, fakt że Skarżący posiadają udziały w garażu stanowiącym odrębny przedmiot własności co wynika z treści aktów notarialnych z dnia 21 października 2010 r. oraz wypisu z ewidencji gruntów i budynków, Sąd w całości podziela stanowisko zaprezentowane w wyżej wskazanej uchwale II FPS 4/11. W konsekwencji stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż miejsca postojowe (garażowe) podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. jest prawidłowe. Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących przyjętej przez organy podatkowe podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, to zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia (pkt 1), dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (pkt 2). Przyjęte przez organy podatkowe jako podstawa opodatkowania wielkości powierzchni - dla gruntów oraz części budynków odpowiadają stosownym zapisom aktów notarialnych z dnia 10 czerwca 2010 r. (Rep. A nr [...]) oraz z dnia 21 października 2010 (Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...]). Dane te uwzględniono też przy określeniu podstawy opodatkowania udziałów Skarżących w gruncie oraz częściach wspólnych budynków. Natomiast podnoszone przez Skarżących zarówno w toku postępowania podatkowego jak i sądowoadministracyjnego argumenty dotyczące nieprawidłowości co do określonych w aktach notarialnych oraz ewidencjach powierzchni budynków oraz gruntów nie mogły mieć wpływu na przyjętą przez organy podatkowe wysokość podstawy opodatkowania. Dopóki bowiem dane zawarte w powyższych dokumentach nie zostaną zmienione, dopóty organy podatkowe zobowiązane będą uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.