III SA/Wa 3423/14

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za marzec 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca P. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że w chwili obecnej jest niewypłacalna. Nie posiada bowiem majątku, którego ewentualna sprzedaż pozwoliłaby zaspokoić roszczenia wynikające z zaskarżonej decyzji. Ewentualna sprzedaż środków trwałych doprowadzi natomiast do zaprzestania działalności gospodarczej. W tej sytuacji w październiku 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Wartość wspomnianych środków trwałych Skarżąca określiła na 377.892,48 zł. Podała, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 1.821.608,46 zł. Stan dwóch rachunków bankowych wynosi łącznie ponad 16.000 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie obrotów, zestawienie należności i zobowiązań, wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7, informację VAT-UE. Skarżąca wyjaśniła, że w toczącym się postępowaniu upadłościowym ustanowiony został tymczasowy nadzorca sądowy. Oświadczyła, że nie toczą się wobec niej żadne postępowania egzekucyjne. Wskazała, że wynagrodzenie pełnomocnika nie zostało wypłacone. Źródłem finansowania opłaty od wniosku o ogłoszenie upadłości był przychód uzyskany z tytułu zlecenia na szycie spodni. Wśród okoliczności uzasadniających wniosek Skarżąca wymieniła recesję na rynku usług szwalniczych, problemy z egzekwowaniem należności od kontrahentów, ogłoszenie upadłości przez największego odbiorcę towaru. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13 i przywołana tam literatura). Bez wątpienia Skarżącej do tej kategorii nie można zaliczyć. Jak bowiem wynika z nadesłanych materiałów Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Jej przychody i koszty sięgają milionowych kwot. Przykładowo za 2013 r. przychody wyniosły 2.816.306,34 zł, zaś koszty ich uzyskania 4.162.927,59 zł. Natomiast w 2014 r. przychody ze sprzedaży produktów wyniosły ogółem 1.641.293,52 zł, zaś koszty ich wytworzenia 2.963.407,42 zł (dane na podstawie rachunku zysków i strat). Skalę działalności Skarżącej obrazują także deklaracje VAT-7. Wynika z nich, że w okresie od maja do października 2014 r. dokonała ona dostaw towarów o wartości odpowiednio 104.288 zł, 146.016 zł, 82.254 zł, 102.293 zł, 137.282 zł i 67.255 zł. Powyższe okoliczności nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała – jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi wynoszącego 5.818 zł (jedynego wymaganego na tym etapie kosztu sądowego). W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt wystąpienia w działalności gospodarczej straty. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 sierpnia 2014 r. (II FZ 1161/14) strata ta nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe. Na ocenę możliwości płatniczych Skarżącej nie ma też wpływu okoliczność złożenia przez Skarżącą wniosku o ogłoszenie upadłości. Podkreślić bowiem należy, że sam fakt złożenia takiego wniosku nie przesądza jeszcze o tym, że strona nie ma majątku na pokrycie kosztów postępowania, tym bardziej, iż wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca przesłała wyciągi z jednego tylko rachunku bankowego, podczas gdy w formularzu PPPr ujawniła stan dwóch kont. Okoliczności tej w żaden sposób nie wyjaśniła na późniejszym etapie postępowania, tj. nie wskazała jakoby drugi rachunek został zamknięty. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.