III SA/Wa 3425/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-26

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika musi wykazać, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania. Samo oświadczenie o braku przychodów i środków nie jest wystarczające, jeśli strona nie przedstawi wymaganych dokumentów finansowych, takich jak zeznanie podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT, wyciągi bankowe czy informacje o posiadanych udziałach i wierzytelnościach/zobowiązaniach. Brak takiego udokumentowania skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, argumentując brak przychodów od 5 lat i roszczenia urzędu skarbowego wynikające z działań osoby trzeciej. Strona określiła stan środków na rachunku, zysk za rok ubiegły i wartość środków trwałych jako "0". Referendarz sądowy wezwał do nadesłania dodatkowych informacji majątkowych, czego strona nie uczyniła.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – A. sp. z o.o. w W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, wskazując, że od 5 lat nie osiąga żadnych przychodów. Wskazała, że roszczenia urzędu skarbowego z tytułu podatku VAT wynikają z przestępczego działania osoby trzeciej. Stan środków na rachunku bankowym, wysokość zysku za rok ubiegły oraz wartość środków trwałych Skarżąca określiła jako "0". Pismem z 25 stycznia 2013 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego, którego jednak nie wykonała. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższych przesłanek spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem okoliczności, na których Skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. Wiąże się to z tym, że Skarżąca nie dostarczyła dokumentów uzupełniających wniosek. Nie przesłała mianowicie zeznania podatkowego, bilansu i rachunku zysków i strat, deklaracji VAT-7, zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r., wyciągów bankowych. Nie udzieliła także informacji na temat posiadanych udziałów w innych jednostkach oraz wierzytelności i zobowiązań. To wszystko sprawia, że referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej strona zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Z tych względów uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło