III SA/Wa 343/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący A. G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż od 2014 r. jest bezrobotny. Z powodu licznych schorzeń żaden lekarz orzecznik nie chce dopuścić go do pracy. Wyjaśnił, że po odejściu z pracy i otrzymaniu odprawy spłacił dwa kredyty na sumę prawie 200.000 zł. Dodał, że pozostałe oszczędności wydał na alimenty (700 zł) oraz bieżące opłaty i życie. Aktualnie oszczędności tych już nie posiada. Skarżący ujawnił, że toczy się postępowanie sądowe w sprawie o przyznanie renty. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z ojcem. Ich jedynym źródłem utrzymania jest emerytura ojca, wynosząca 2.250 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie wypłacił dotychczas żadnego wynagrodzenia pełnomocnikowi. Kwotę tego wynagrodzenia ustalono na 123 zł. Przedłożył podpisany formularz PPF, zeznania podatkowe, dokumenty dotyczące zarejestrowania Skarżącego jako osoby bezrobotnej, dokumenty potwierdzające wysokość emerytury ojca, dokumenty obrazujące wydatki, dokumenty potwierdzające spłatę kredytów, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, wyciągi bankowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oceniając jego wniosek z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący od 1 lipca 2014 r. pozostaje bez pracy. Zamieszkuje wraz z ojcem, który pobiera emeryturę wynoszącą 2.268,30 zł. W lipcu 2014 r. Skarżący otrzymał odprawę w kwocie ponad 265.325 zł oraz zwrot ubezpieczenia na sumę ponad 25.913 zł. Z kwot tych ponad 190.807 zł przeznaczył na spłatę kredytów. Jak sam oświadczył pozostałe oszczędności wydatkował na alimenty, koszty utrzymania mieszkania (czynsz, energia elektryczna, gaz) oraz "na życie", w efekcie oszczędności tych obecnie już nie posiada. Istotnie analiza operacji na rachunkach bankowych potwierdza, że w okresie tym Skarżący regulował m. in. alimenty, rachunki za telefon, gaz, energię elektryczną, czynsz. Nie sposób jednak nie zauważyć, iż z rachunków tych dokonywał również wypłat w bankomatach na kwoty znacznie przewyższające kwoty bieżących opłat. Przykładowo w jednym tylko dniu (29 sierpnia 2014 r.) z jednego tylko rachunku ([...] ) dokonano wypłat na łączną kwotę 5.500 zł. W ciągu najbliższych dni (2-13 września 2014 r.) wypłacono z niego kolejne 4.550 zł. W swoich wyjaśnieniach Skarżący nie wskazał na żadne nadzwyczajne wydatki, które uzasadniałyby takie wypłaty. W efekcie trudno jest zweryfikować jego oświadczenie, iż "obecnie nie posiada żadnych oszczędności". Tym bardziej, że analiza wyciągów prowadzi do wniosku, iż ze wspomnianego wyżej rachunku w [...] Skarżący przelewał także środki na rachunek w [...] S.A. o numerze [...] , którego historii jednak nie przedstawił. Nie sposób też nie zauważyć, że aktualnie również wpływają na rachunek Skarżącego kwoty, których źródeł pochodzenia nie ujawnił. Z tych względów referendarz sądowy nie dopatrzył się uzasadnionych powodów do przerzucenia na współobywateli ciężaru kosztów sądowych związanych z zainicjowanym przez Skarżącego postępowaniem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.