III SA/Wa 3434/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżącą – F. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka od ponad czterech lat nie uzyskała zwrotu nadwyżki podatku VAT. Przedłużająca się kontrola spowodowała, że spółka nie mogła regulować swoich zobowiązań. Skarżąca nie posiada wolnych środków na rachunku i w kasie. Na początku 2015 roku wyprzedała majątek w celu uregulowania zaległych zobowiązań. Wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu to 611.616,67 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: wyjaśnienia, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, nadesłania zeznań podatkowych spółki oraz sprawozdania finansowego za 2015 r., udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, poprzez nadesłanie ostatniego sprawozdania finansowego (lub innych dokumentów dot. 2016r., z których wynikać będzie wysokość uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów, a także majątek ruchomy i nieruchomy spółki), nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uniemożliwią spółce uiszczenia wpisu, z uwzględnieniem ewentualnych dopłat wspólników. W odpowiedzi spółka poinformowała, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada żadnego majątku, ani środków finansowych. Majątek spółki został sprzedany na pokrycie długów. Aktualnie właścicielami spółki są inne podmioty, gdyż poprzedni właściciele byli zmuszeni sprzedać udziały, aby pokryć kolejne zobowiązania spółki. Do pisma załączono jedynie wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że w dniu [...] listopada 2016 r. dokonano spłaty tytułu egzekucyjnego w wysokości [...] zł. Aktualnie saldo na rachunku wynosi – 50 zł. Wbrew informacji zawartej w piśmie z 9 stycznia 2017 r. nie załączono do niego, ani zeznania podatkowego spółki i sprawozdania finansowego za 2015 r., ani rachunku zysków i strat za 2016 r., ani też żadnych innych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i majątku spółki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, skarżącą (poza wyciągiem z rachunku bankowego) nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przede wszystkim, skarżąca nie nadesłała zeznań podatkowych, sprawozdania finansowego za 2015 r., oraz dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, a zwłaszcza – uzyskiwanych przychodów (lub ich braku). Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami zawartymi w formularzu i piśmie z 9 stycznia 2017 r., nie ma żadnej wiedzy na temat sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały udokumentowane. Spółka podnosi, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie wskazała natomiast, czy zawiesiła prowadzoną działalność, czy tylko nie świadczy usług (sprzedaży towarów). W KRS na dzień 9 stycznia 2017 r. nie ma informacji o likwidacji bądź upadłości spółki. Ponadto, nie wiadomo, skąd spółka uzyskała środki na spłatę tytułu egzekucyjnego w wysokości [...] zł, skoro, jak twierdzi, nie prowadzi działalności, a majątek wyprzedała w 2015 r. W ocenie referendarza sądowego, brak rzetelnych informacji o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.