III SA/Wa 3438/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-22
Skład orzekający: Dominik Gajewski, Piotr Przybysz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ nadzoru są związane stanowiskiem wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet po zmianie przepisów PPSA od 15 sierpnia 2015 r. ograniczającej kontrolę sądową nad stanowiskiem wierzyciela?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organ nadzoru (Dyrektor Izby Skarbowej) również nie jest uprawniony do samodzielnej oceny tych zarzutów, jeśli wierzyciel zajął w tej sprawie stanowisko. Zmiana art. 3 § 2 pkt 3 PPSA od 15 sierpnia 2015 r., ograniczająca kontrolę sądową nad stanowiskiem wierzyciela, nie zmienia tej zasady w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podnosiła, że egzekucja była niedopuszczalna, ponieważ zobowiązanie zostało już wykonane, a także kwestionowała wymagalność obowiązku i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organy administracji uznały zarzuty za nieuzasadnione, opierając się na stanowisku wierzyciela (Prezydenta Miasta G.) i organu odwoławczego (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.), zgodnie z którym obowiązek był wymagalny i nie został w całości wykonany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Jak wynika z akt postępowania Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W.(dalej: "Naczelnik US") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O.P.S.A. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2015 r. wystawionego przez Prezydenta Miasta G., którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do lipca 2010 r. w łącznej kwocie 191.792 zł należności głównej, a także odsetki liczone od dnia upływu terminu płatności.
Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z 9 listopada 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B.H.w W.S.A. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w 12 listopada 2015 r., a Spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] listopada 2015 r.
Prezydent Miasta G., pismem z dnia 16 listopada 2015 r. poinformował, iż wpłata Skarżącej dokonana 5 listopada 2015 r. na poczet dochodzonej należności w łącznej kwocie 307.119 zł została rozliczona na należność główną (191.676 zł) i odsetki od zaległości (117.439 zł). Zaległość podatkowa objęta ww. tytułem wykonawczym podlegała ograniczeniu do kwoty 114 zł należności głównej.
Organ egzekucyjny z uzyskanej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pokrył aktualnie dochodzoną kwotę 114 zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, a pozostałą kwotę zwrócił na rachunek bankowy Spółki.
Pismem z 24 listopada 2015 r. Spółka zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6, 8 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2016 r., poz. 599, z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", podnosząc, że egzekucja została podjęta w sytuacji, w której egzekwowane zobowiązanie zostało już wcześniej wykonane przez Spółkę, a zatem była niedopuszczalna, egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku.
Odnośnie zarzutu braku wymagalności dochodzonego obowiązku pełnomocnik wskazał, iż decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydenta Miasta G. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, obowiązek wynikający ze wskazanego w tytule wykonawczym orzeczenia nie był wymagalny.
W związku z czym zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. uznała za uzasadniony.
Pełnomocnik Spółki podniósł również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał, iż zarzut jest uzasadniony podjęciem egzekucji natychmiast po wydaniu postanowienia o nadaniu rygoru tj. bez oczekiwania na dobrowolną zapłatę podatku wynikającego z decyzji z dnia 1 czerwca 2015 r.
Odnośnie zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. pełnomocnik uznał, że błędne oznaczenie, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany.
Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. przy piśmie z 14 grudnia 2015 r. przekazał zarzuty wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Postanowieniem z 28 grudnia 2015 r., Prezydent Miasta G. uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła zażalenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] maja 2016 r., postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, powtarzając w uzasadnieniu argumentację wierzyciela.
W związku z powyższym Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione.
Pismem z 1 lipca 2016 r. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów podniesionych 24 listopada 2014 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W.(dalej: "Dyrektor IS") postanowieniem z [...]sierpnia 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podniósł, że w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 tej ustawy, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, w związku z czym nie bada on ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela.
Organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta G., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. zajął stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanego uznając je w zakresie podjęcia egzekucji wobec nieistniejącego obowiązku, braku wymagalności, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz w zakresie nie spełnienia wymagań określonych dla tytułu wykonawczego w art. 27 ustawy egzekucyjnej za nieuzasadnione. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta G.. W rozstrzygnięciach tych wskazano, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym z dnia 20 października 2015 r. istnieje, jest wymagalny i podlega dochodzeniu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Dochodzony obowiązek wynikał z decyzji z dnia 1 czerwca2015 r., w której Prezydent Miasta G. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. Od przedmiotowej decyzji Spółka wniosła odwołanie. W dniu 14 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) ww. decyzja stała się ostateczna, co oznacza, iż obowiązek podatkowy z niej wynikający stał się wymagalny. Ponadto zgodnie z art. 239b ww. ustawy rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się tylko decyzji nieostatecznej. Wydanie postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w przedmiotowej sprawie jest bezzasadne.
Wierzyciel jak i organ II instancji stwierdził, iż zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku z uwagi na dokonanie całkowitej wpłaty dochodzonego zobowiązania jest nieuzasadniony, bowiem wpłata z dnia 5 listopada 2015 r. nie pokryła w całości obowiązku wynikającego z decyzji określającej podatek od nieruchomości za 2010 r. Organy wskazały również, iż o sposobie zarachowania przedmiotowej kwoty z dnia 5 listopada 2015 r. Spółka została powiadomiona zaskarżonym w dniu 30 listopada .2015 r. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r.
Dyrektor IS wywiódł Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 ustawy egzekucyjnej w przedmiocie nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności dochodzonego obowiązku z uwagi na wykonanie go w całości oraz brak doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności za nieuzasadniony. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska Wierzyciela
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Należy podkreślić, że podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 u.p.e.a., są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej). Brak wymagalności obowiązku nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty.
Organ nadzoru stwierdził, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 października 2015 r. wystawiony przez właściwy organ i obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do lipca 2010 r. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej.
Dyrektor IS wyjaśnił, że wybór środków egzekucyjnych ze względu na stopień ich uciążliwości należy do organu egzekucyjnego, przy czym zobowiązany może wskazać inny środek, który jego zdaniem będzie możliwy do zastosowania. W ocenie organu zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, gdyż zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Organ odnotował przy tym, że Spółka nie wskazała innego skutecznego środka egzekucyjnego.
Odnosząc się do "przeniesienia ciężaru" orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych z wierzyciela na organ egzekucyjny w świetle zmiany przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż organy egzekucyjne działają na podstawie i w granicach określonych u.p.e.a. Dysponentem postępowania egzekucyjnego określonego ww. ustawą jest wierzyciel, natomiast organ egzekucyjny jest jedynie organem wykonawczym. Zgodnie z art. 29 § 1 ww. ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Dyrektor IS stwierdził ponadto, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 34 § 4 mówi o ostatecznym, a nie o prawomocnym stanowisku wierzyciela w rozumieniu art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.).
Ostatecznie organ wywiódł, że zmiana przepisu art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), nie ma wpływu na wydawane przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów.
Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z 13 października 2016 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem, uchylenie postanowienia SKO wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem oraz zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.
Uzasadniając powyższy zarzut, Skarżąca podniosła, że Dyrektor IS błędnie przyjął, iż organ egzekucyjny oraz organ nadzoru są związane stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu SKO. W ocenie Spółki organ nie uwzględnił, że w stanie prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny, w związku z czym powołanie się na postanowienie SKO nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia przez organ egzekucyjny od samodzielnej oceny zarzutów wobec egzekucji ani uzasadnienia dla powielenia przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela. Skarżąca zauważyła, że z 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie Spółki pozostające poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może wiązać organu egzekucyjnego, gdyż oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Skarżąca stwierdziła, że od 15 sierpnia 2015 r. ciężar orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych został przeniesiony z wierzyciela na organ egzekucyjny, a zaniechanie tego obowiązku powoduje, że organ naruszył art. 124 k.p.a.
Spółka stwierdziła, że zasadny pozostaje zarzut wykonania egzekwowanego obowiązku, gdyż Skarżąca przed wszczęciem egzekucji dokonała przelewu zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Odmienne stanowisko organu egzekucyjnego zdaniem Spółki narusza art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Spółka stwierdziła także, że jeśliby przyjąć, iż nawet w nowym stanie prawnym Dyrektor IS był związany stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu SKO z 28 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powinien objąć kontrolą również powielone przez organ nadzoru stanowisko wierzyciela, a w przypadku uznania go za nieprawidłowe, uchylić postanowienia zawierające to stanowisko.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesiony w niej zarzut dotyczący naruszenia art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. jest niezasadny.
W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. A zatem z woli ustawodawcy, w myśl przywołanego przepisu, zarzuty zgłoszone m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, niezależnie od skutków faktycznych dla strony. W niniejszej sprawie nastąpiło związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem SKO w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu. Odnotować bowiem należy, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stanowiska powyższego nie zmienia nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., obowiązująca od 15 sierpnia 2015 r.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione do orzekania w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), dalej: "ustawa nowelizująca", którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Natomiast art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, że wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., nastąpiło to bowiem wraz z wniesieniem skargi w 2016 r., tak więc zastosowanie do niego znajdzie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Przepisy te jednak, jak wskazano, mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nie mają zastosowania w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. Jak wynika z przytoczonego powyżej brzmienia art. 34 § 1 p.e.a., przepis ten nie uległ zmianie, co oznacza, że pomimo zmiany kognicji sądów administracyjnych nie zmieniła się regulacja dotycząca związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. Rację ma zatem Dyrektor IS, że organ egzekucyjny wydający rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, nie był uprawniony do samodzielnego rozpatrzenia wniesionych zarzutów i przedstawienia własnej oceny w wydanym postanowieniu odnośnie zarzutu wniesionego w trybie art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a. W związku z tym zarzut skargi podniesiony w tym zakresie należało uznać za niezasadny.
Rację ma natomiast Skarżąca, podnosząc, że jeśli nawet przyjąć, że w nowym stanie prawnym Dyrektor IS był związany stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu SKO, to rozpatrujący niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powinien objąć kontrolą również powielone przez Dyrektora IS stanowisko wierzyciela. Powyższe wynika choćby z uzasadnienia projektu zmian do p.p.s.a. – w szczególności zmian do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. – obowiązujących od 15 sierpnia 2015 r. Z uzasadnienia tego jednoznaczne wynika, że wymienione w tym przepisie, jako będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1a p.e.a.) oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 2 powołanej ustawy) mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej (postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów).
Kontrolując zatem stanowisko SKO w kwestii zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu podjęcia egzekucji w sytuacji, gdy egzekwowane zobowiązane zostało wcześniej wykonane przez Spółkę oraz podjęcia egzekucji nieistniejącego obowiązku w zakresie odsetek, należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. Przypomnieć należy, że zdaniem Spółki, egzekwowane zobowiązane zostało wcześniej wykonane przez Spółkę, co prowadzi – zdaniem Skarżącej - do niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
SKO wskazało, że decyzją z dnia 1 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta G. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 550.354 zł. Decyzją z dnia [...] października 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok. W dniu 5 listopada 2015 r. Spółka w związku z ostateczną decyzją Kolegium dokonała wpłaty na poczet podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 309.117 zł. Zatem nie jest zasadny zarzut Spółki dotyczący uprzedniego wykonania w całości obowiązku, poddanego egzekucji. Zgodnie z postanowieniem Prezydenta Miasta G. o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2010 rok z dnia 12 stycznia 2016 r. wpłata spowodowała wygaśnięcie w części zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 rok, nie wygasiła zaległości w kwocie 27 zł. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 maja 2016 r. Jak słusznie przyjęło SKO postanowienie o zaliczeniu wpłaty nie ma charakteru prawotwórczego, jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o zaliczeniu wpłaty. W konsekwencji uprawnione było prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty.
Ponadto SKO za chybione uznało zarzuty Spółki oparte o twierdzenie dotyczące braku nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności (zarzut niedopuszczalności egzekucji i zarzut braku wymagalności). W rozpatrywanym przypadku egzekucja dotyczyła obowiązku określonego ostateczną decyzją, a zgodnie z art. 239e O.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Natomiast odnośnie zarzutu niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Kolegium potwierdziło, że zgodnie z tym przepisem tytuł wykonawczy zawierać winien m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Tytuł wykonawczy w oparciu, o który prowadzono egzekucję administracyjną zawierał wymienione elementy.
W tym zakresie SKO wskazało, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby Spółka przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego uregulowała dobrowolnie podatek stanowiący zaległość podatkową wraz z odsetkami. Ponadto SKO odwołało się do uzasadnienia postanowienia stanowiącego stanowisko wierzyciela, aprobując w całości zawarte tam wywody.
Z tych względów Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniu SKO z dnia [...] maja 2016 r., a następnie powtórzone w postanowieniu Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W.z dnia [...] czerwca 2016 r. i zaaprobowane w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej, będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, należało uznać za zasadne. W konsekwencji zarzut zgłoszony przez Skarżącą na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. należało uznać za niezasadny.
Dodatkowo tylko Sąd wskazuje, że odnośnie zasadności zarzutu zgłoszonego w trybie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej należy wskazać, iż organ egzekucyjny, w ramach czynności wstępnych postępowania egzekucyjnego bada dopuszczalność egzekucji, bowiem jej niedopuszczalność oznacza, iż w przypadku danego obowiązku w ogóle nie powinna być wszczęta egzekucja administracyjna. W art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Nieistnienie obowiązku czy też brak wymagalności egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a.) nie może być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wykluczających prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych czy przedmiotowych - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012r. sygn. akt II FSK 2615/1, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut oparty na tej podstawie (pkt 6) mógłby być więc uzasadniony, gdyby np. właściwa była egzekucja sądowa, a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu.
Należy zaakcentować, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 października 2015 r., wystawionego przez właściwy organ, a obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do lipca 2010 r. Obowiązek ten podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a zobowiązany nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego osobę. Dlatego też zdaniem Sądu w zaistniałym stanie faktycznym organy nie naruszyły art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Odnosząc się zaś do zarzutu zbyt uciążliwej egzekucji, tj. zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. należy stwierdzić, że również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadnie wyjaśnił Dyrektor IS, wybór środków egzekucyjnych ze względu na stopień ich uciążliwości należy do organu egzekucyjnego, przy czym zobowiązany może wskazać inny środek, który jego zdaniem będzie możliwy do zastosowania. W niniejszej sprawie egzekucja była prowadzona z rachunku bankowego zobowiązanego, co stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, gdyż zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Spółka nie wskazała innego skutecznego środka egzekucyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło