III SA/Wa 3443/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-19

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykaże trudną sytuację finansową, w tym prowadzone postępowania egzekucyjne i zajęcie majątku, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka jawna, która wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi. Ciężar dowodu w zakresie wykazania tej przesłanki spoczywa na stronie, która musi należycie uzasadnić i udokumentować swoją sytuację finansową.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka wykazała trudną sytuację finansową, w tym prowadzone postępowania egzekucyjne, zajęcie rachunków bankowych, ruchomości i udziałów, a także znaczne zadłużenie wobec banków, dostawców i organów podatkowych. Od kwietnia 2011 r. spółka nie prowadzi działalności gospodarczej generującej przychody.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie 5.543 zł, a odmówiono w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. M., G. M. sp. j. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie 5.543 zł (pięć tysięcy pięćset czterdzieści trzy złote), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca K. R. M., G. M. sp. j., na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na fakt wszczęcia wobec niej postępowań egzekucyjnych, w trakcie których zajęto wierzytelności z rachunków bankowych oraz ruchomości (samochody). Wszczęcie postępowań egzekucyjnych doprowadziło do konieczności zaniechania prowadzonej przez Skarżącą działalności co spowodowało ogromne zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów oraz niezapłaconych wobec kontrahentów zobowiązań. I tak Stacja Paliw w K. (o wartości [...] zł) jest przedmiotem zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego w [...] w kwocie 1.616.665,52 zł. Kredyt ten, na podstawie wezwania banku został postawiony w stan natychmiastowej wykonalności. Z kolei środki transportu zajęte w 2009 r. zostały sprzedane. Kwota uzyskana ze sprzedaży - 32.915 zł została zajęta przez Naczelnika US w M. Zajęcie kont bankowych Skarżącej pozbawiło ją możliwości dokonywania zakupów paliw, a tym samym wszelkich wpływów z ich sprzedaży. Skarżąca podała, że w 2009 r. wysokość zajętych wierzytelności z rachunków bankowych wyniosła 49.560,80 zł. Z kolei w 2010 r. w postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano 42.752,06 zł oraz dodatkowo 11.998,59 zł. Udziały w M. w wysokości 6.802.800 zł zostały także zajęte przez organy egzekucyjne. Skarżąca posiada zadłużenie wobec dostawców w wysokości 3.399.141,69 zł. Spłaca także kredyt w [...] w wysokości 520.231,75 zł. Skarżąca podniosła również, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia wzięcie kredytu (pożyczki) na uiszczenie kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych 928.332,64 zł. Strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 612.566,06 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym w [...] posiada zadłużenie w wysokości 1.616.665,52 zł oraz w [...] zadłużenie w wysokości 520.231,75 zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca dołączyła szereg dokumentów. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca podała zestawienie przychodów i kosztów ich uzyskania za 2011 r. Od maja 2011 r. Skarżąca nie składa deklaracji VAT-7, gdyż dokonała wyrejestrowania jako podatnik VAT. Skarżąca ujawniła wysokość należności i zobowiązań, w tym z tytułu kredytów oraz dostaw. Wyjaśniła, że z uwagi na brak środków nie dokonała w 2011 r. żadnych spłat zobowiązań. Brak wyciągów uzasadniła faktem rozwiązania umów prowadzenia rachunków, spowodowanym z kolei brakiem obrotów oraz nieregulowaniem kosztów prowadzenia tych rachunków. Wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika w wysokości 8.531,94 zł sfinansowano ze środków spółki, zaś opłacone wpisy sądowe ze środków należących do wspólników. Od kwietnia 2011 r. Skarżąca nie prowadzi sprzedaży, która mogłaby generować przychody. Cały majątek zajęty jest przez komorników, co uniemożliwia jego sprzedaż. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 5.543 zł. Dodatkowo na Skarżącej ciąży obowiązek zapłaty wpisu w kwocie 2.000 zł, należnego w sprawie III SA/Wa 311/12. Skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, iż jej sytuacja finansowa jest trudna. Skarżąca jest zadłużona względem banków, dostawców oraz organów podatkowych. Jak oświadczył właściciel z uwagi na brak środków w 2011 r. Skarżąca nie dokonała żadnych spłat zobowiązań. W stosunku do niej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego dokonano zajęcia m. in. udziałów w sp. z o.o., rachunków bankowych, środków transportu, wierzytelności. Od 28 kwietnia 2011 r. Skarżąca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, która mogłaby generować przychody. Od tego czasu nie składa także deklaracji VAT-7. W świetle tych danych uznać należy, iż Skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach prowadzonego przez siebie postępowania sądowego. Stąd zasadne jest zwolnienie jej z obowiązku zapłaty wpisu od skargi – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło