III SA/Wa 345/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-05
Skład orzekający: Ewa Radziszewska - Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała znaczące przychody, ale jednocześnie stratę bilansową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo wykazania straty bilansowej z działalności gospodarczej, uzyskiwał znaczne przychody, które czyniły go zdolnym do poniesienia kosztów postępowania. Wskazano, że dla oceny zdolności płatniczych osób prowadzących działalność gospodarczą miarodajny jest przychód, a nie strata bilansowa, która jest jedynie wynikiem księgowym.Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w VAT. Wskazał na niskie dochody z działalności gospodarczej w okresie jesienno-zimowym. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że skarżący uzyskiwał znaczne przychody z działalności gospodarczej, mimo wykazania straty bilansowej za 2012 rok oraz wysokich obrotów w ostatnich miesiącach 2013 roku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy był już wcześniej rozpatrywany negatywnie przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący S.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na fakt, że w okresie jesienno zimowym jego dochody z działalności gospodarczej są bardzo niskie. Skarżący wskazał, że większość dochodów przekazuje na zobowiązania administracyjno – skarbowe, alimenty na córkę oraz na utrzymanie działalności gospodarczej.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, ze Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką (ur. w [...] r.), oraz że nie posiada żadnego majątku. Z prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2.000 zł brutto. Z kwoty tej płaci alimenty na córkę 600 zł, utrzymanie 400 zł oraz wynajęcie lokalu mieszkalnego 500 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżący przedstawił, zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2012 r. Skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód 8.061.987,99 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 8.149.719,90 zł , a strata 87.731,91 zł. z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika natomiast, ze Skarżący w grudniu 2013 r. dokonał dostawy towarów na 465.965 zł oraz nabył towary na 398.644 zł, w listopadzie 2013 r. dokonał dostawy towarów na 633.829 zł oraz nabył towary na 347.131 zł, w październiku 2013 r. dokonał dostawy towarów na 1.346.883 zł oraz nabył towary na 1.204.660 zł, we wrześniu 2013 r. dokonał dostawy towarów na 1.210.384 zł oraz nabył towary na 1.664.641 zł w sierpniu 2013 r. dokonał dostawy towarów na 1.122.902 zł oraz nabył towary na 964.175 zł, w lipcu 2013 r. dokonał dostawy towarów na 1.104.187 zł oraz nabył towary na 1.101.545 zł, w czerwcu 2013 r. dokonał dostawy towarów na 906.602 zł oraz nabył towary na 914.660 zł. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie posiada ani zeznania podatkowego za 2013 r., ani żadnych aktywnych kont bankowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013r. sygn. akt I FZ 2/13 oraz sygn. akt II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013r. sygn. akt II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem.
Zdaniem Sądu, Skarżącego do tej kategorii nie można zaliczyć.
Źródłem utrzymania Skarżącego jest działalność gospodarcza, która – jak sam wskazał – przynosi mały dochód w wysokości 2.000 zł brutto. Tymczasem tak zadeklarowana kwota nie znajduje odzwierciedlenia w nadesłanych materiałach. Przeciwnie wynika z nich, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. I tak za 2012r. przychody wyniosły 8.061.987,99 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 8.149.719,90 zł. Skalę tej działalności obrazuje także zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012r. (k. 27 przy sprawie o sygn. akt III SA/Wa 299/13, w której Skarżący złożył analogiczny wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych). Z ww. zestawienia wynika, że suma przychodów wyniosła 8.061.987,89 zł, zaś suma kosztów 8.081.549,44 zł. Także deklaracje VAT-7 wskazują, że w okresie ostatnich 6 miesięcy wartość zarówno sprzedaży, jak i zakupów sięgała kilku milionów złotych.
W świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje Skarżący, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy.
W świetle uzyskiwania przez Skarżącego ww. znacznych przychodów, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy. Oceny powyższej nie zmienia odnotowana w roku ubiegłym strata z prowadzonej działalności gospodarczej. W orzecznictwie wielokrotnie już bowiem wyjaśniano, że strata jest wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją (por postanowienie NSA z 7 lutego 2012r. sygn. akt I FZ 550/11). Tym samym miarodajną dla oceny zdolności płatniczych osób prowadzących działalność gospodarczą nie jest kategoria dochodu a przychodu.
W rezultacie zestawiając przychody Skarżącego z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, do których zalicza się wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł, nie można uznać, aby nie był on w stanie go uiścić. Skarżący nie podał ponadto wysokości wydatków ponoszonych na żywność, ubrania, leki; nie przedłożył, mimo że był do tego zobowiązany, wyciągów z posiadanych kont bankowych wyjaśniając jedynie, że nie są one aktywne.
Sąd zauważa ponadto, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania. Postanowieniem z 26 kwietnia 2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 2.000 zł.
Powyższe okoliczności nie pozwalają na przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło