III SA/Wa 3454/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – J. T. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie formularz PPF wnioskując w nim o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 47 m2 i utrzymuje się z renty wynoszącej 1009,07 zł. Skarżący wyjaśnił, że po uiszczeniu opłat za czynsz, energię elektryczną i telefon potrzebny mu jako choremu, pozostaje niewiele środków na życie. Do skargi kasacyjnej, wniesionej 27 lipca 2009 r. Skarżący dołączył dokumenty obrazujące wysokość powyższych wydatków, a także kopie przekazów pocztowych wypłacanej mu renty. Przedłożył też zaświadczenie lekarskie opisujące stan jego zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zasadą jest, iż każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy Sąd za zasadne uznał przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedłożonych przez niego dokumentów wynikało, że źródłem utrzymania Skarżącego jest renta w kwocie 1009,97 zł. Rodzaj dochodów Skarżącego, jego wiek i stan zdrowia wskazują, iż niezależnie od wydatków wskazanych wyżej, musi on ponosić koszty leczenia, w tym leków. Prawo pomocy przyznane Skarżącemu postanowieniem referendarza tut. Sądu z dnia 21 stycznia 2009 r. obejmowało wyłącznie zwolnienie od wpisu. Skarżący obowiązany byłby więc ponieść pozostałe koszty postępowania przed sądem I instancji oraz związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu przedstawione przez Skarżącego okoliczności świadczą, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych oraz zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika. Realizacja prawa do sądu, jak wynika z przytoczonych na wstępie przepisów prawa nie może odbywać się kosztem podstawowych wydatków na egzystencję. Sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w najszerszym zakresie. Wykazał on bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.