III SA/Wa 3457/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do lipca oraz od września do listopada 2008 r. postanawia: umorzyć zawieszone postępowanie sądowe S. s.c. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do lipca oraz od września do listopada 2008 r. W dniu 9 czerwca 2017 r. na rozprawie pełnomocnik Skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na śmierć J. S. oraz złożył do akt sprawy poświadczony za zgodność z oryginałem odpis skróconego aktu zgonu J. S. W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia 9 czerwca 2017 r. Sąd zawiesił postępowanie. Pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik Skarżącej poinformował, że umowa spółki według brzmienia na dzień 14 grudnia 2015r. (data zgonu wspólnika) nie przewidywała wstąpienia do spółki spadkobierców zmarłego wspólnika oraz nadesłał uwierzytelnioną kserokopię tejże umowy wraz z aneksami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd umarza zawieszone postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny. Przepis ten normuje sposób zakończenia postępowania sądowego w przypadku utraty zdolności sądowej strony. Umorzenie zawieszonego postępowania na podstawie powołanego przepisu możliwe jest w przypadku braku następcy prawnego strony. Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Na wstępie należy wyjaśnić, że w podatku od towarów i usług (którego dotyczy zaskarżona decyzja) status podatnika przysługuje spółce cywilnej, a nie jej wspólnikom, o czym stanowi art. 15 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 poz. 1221 ze zm.). W przypadku śmierci jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej następuje utrata jej bytu prawnego i podmiotowości na gruncie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Umowa spółki może zawierać postanowienia, na mocy których spadkobiercy wspólnika wchodzą w jego miejsce, jednak nie ma to postaci dziedziczenia. W takiej sytuacji spółka nie kończy swego bytu prawnego, tylko trwa nadal. W spółce mającej tylko dwóch wspólników, bez powyższego postanowienia w treści umowy, śmierć wspólnika powoduje rozwiązanie spółki. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Znajdująca się w aktach sądowych umowa spółki cywilnej (k. 141-144), będącej stroną skarżącą w niniejszym postępowaniu, nie przewiduje wstąpienia do spółki spadkobierców wspólnika. Należy również zauważyć, że przepisy prawa podatkowego, co do zasady, nie przewidują następstwa prawnego w przypadku rozwiązania spółki cywilnej. W szczególności, nie są nimi wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej, zaliczani do kręgu "osób trzecich" i odpowiadający za jej zobowiązania w szczególnym trybie, przewidzianym w przepisie art. 115 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 206/98, LEX nr 57967 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 412/07, LEX nr 334285). Nie ma wątpliwości, że adresatem zaskarżonej decyzji i jednocześnie stroną skarżącą w niniejszym postępowaniu jest spółka cywilna. Wobec powyższego, śmierć jednego z wspólników dwuosobowej spółki cywilnej – J. S., należało uznać w sferze skutków prawnych za równoznaczną z ustaniem bytu prawnego skarżącej spółki, co w konsekwencji spowodowało, że przestała istnieć strona postępowania sądowego, jakie zainicjowane zostało złożeniem skargi w sprawie. Ze wskazanych powodów, Sąd, działając na podstawie art. 130 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.