III SA/Wa 3460/15
WyrokWSA w Warszawie2017-01-25
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Katarzyna Owsiak, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny podjął wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia majątku spółki i czy umorzenie postępowania egzekucyjnego było zasadne, co stanowi przesłankę do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny podjął wszelkie niezbędne czynności w celu ustalenia majątku spółki, w tym zajęcie rachunku bankowego, poszukiwanie pojazdów i nieruchomości, a także sprzedaż ruchomości. Mimo tych działań, egzekucja okazała się bezskuteczna, co potwierdza postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, sąd uznał, że przesłanka bezskuteczności egzekucji, warunkująca odpowiedzialność członka zarządu, została spełniona, a tym samym oddalił skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki (M.V.) wraz ze spółką za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2011 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia postępowania, zebrania materiału dowodowego i oceny dowodów, a także bezskuteczność egzekucji. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. V. reprezentowany przez kuratora adwokata J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2011 r. oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] marca 2015r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności M.J.V., dalej jako Skarżący prezesa zarządu G. Sp. z o.o. wraz ze Spółką, za zaległości podatkowe G. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. w kwocie [...] zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł oraz w podatku od towarów i usług za lipiec 2011r. w kwocie [...] zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Skarżący reprezentowany przez kuratora złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi [...] Skarbowego w W..
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 - dalej: O.p.) polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na niewyczerpujące zebranie i analizę materiału dowodowego,
- art. 187 § 1 O.p. polegające na jego niezastosowaniu oraz nie zebraniu w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzeniu całości materiału dowodowego,
- art. 191 O.p. poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię, polegające na orzekaniu w oparciu o wybrane fragmenty materiału dowodowego i przekroczeniu swobodnej oceny dowodów.
W uzasadnieniu odwołania kurator podniósł, że organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję nie dopełnił obowiązku zebrania całego materiału dowodowego w sprawie. Organ oceniając sytuację materialną Spółki wskazał, że nastąpiło pogorszenie tej sytuacji, powołując się na zalecane w nauce ekonomii optimum, nie wyjaśniając jakimi wskaźnikami kierował się przy ocenie sytuacji ekonomicznej Spółki. W ocenie kuratora Skarżącego powoływanie się przez organ wyłącznie na naukę ekonomii nie powinno stanowić podstawy do oceny sytuacji ekonomicznej Spółki. Wskazała, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego ma kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa materialnego podatkowego, stwierdzając jednocześnie, że na tle przedmiotowej sprawy organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Zaznaczył, że konsekwencją braku zebrania całości materiału dowodowego i orzekania w oparciu o wybrane fragmenty materiału dowodowego jest naruszenie zasady działania organów w sposób budzący zaufanie. Kurator podniósł, że uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela.
Kurator Skarżącego zarzuciła, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy przekroczył również zasadę swobodnej oceny dowodów, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści. Podnosi, że swobodną ocenę dowodów wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a zatem przy podjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czego w sprawie zabrakło.
Kurator Skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2015 r. podtrzymała stanowisko zawarte w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2015r. podnosząc, że nie zgadza się z zaskarżona decyzją organu podatkowego ani z uzasadnieniem arkusza odwoławczego. Zarzuciła, iż organ podatkowy ograniczył się do oceny sytuacji ekonomicznej G. Sp. z o.o. wskazując jedynie, że nastąpiło pogorszenie sytuacji ekonomicznej. Według kuratora Skarżącego organ podatkowy powołując się na zalecane w nauce ekonomii optimum nie dopełnił obowiązku zebrania całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Podniosła, że organ nie wyjaśnił, jakimi wskaźnikami i dlaczego kierował się przy ocenie sytuacji ekonomicznej spółki. Według Kuratora powoływanie się w decyzji wyłącznie na naukę ekonomii nie powinno stanowić podstawy do oceny sytuacji ekonomicznej spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż G. Sp. z o.o. złożyła deklarację podatkową w podatku od towarów i usług VAT-7 za czerwiec 2011r. (wpływ do urzędu w dniu [...].07.2011r.) i korektę deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011r. (wpływ do urzędu w dniu [...].08.2011r.), w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. G. Sp. z o.o. złożyła również deklarację podatkową w podatku od towarów i usług VAT-7 za lipiec 2011r. (wpływ do urzędu w dniu [...].08.2011r.), w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. G. Sp. z o.o. za miesiące czerwiec i lipiec 2011r. nie dopełniła obowiązku wpłaty podatku od towarów i usług na konto właściwego urzędu skarbowego.
Organ podniósł, iż w związku z faktem, iż G. Sp. z o.o. nie uregulowała zobowiązań w podatku od towarów i usług wynikających ze złożonych deklaracji za czerwiec i lipiec 2011r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec G. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (obejmującego zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2011r.), nr [...] (obejmującego zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011r.), nr [...] (obejmującego zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2011r.).
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, iż Organ egzekucyjny [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził również postępowanie egzekucyjne do majątku G. Sp. z o.o., w związku z zaległościami z tytułu odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące: [...]/2010 r. (tytuł wykonawczy nr [...]), [...]/2010 r. (tytuł wykonawczy nr [...]), a także w związku z zaległościami z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. (tytuł wykonawczy nr [...]). W zakresie zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2011r., za który zaskarżoną decyzją przeniesiono odpowiedzialność na członka zarządu spółki kapitałowej, wszczęcia postępowania egzekucyjnego dokonano na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].08.2011r. nr [...]. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu [...].09.2011r. tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz odpisu zawiadomienia z dnia [...].08.2011r. nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w R. S.A. - stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zakresie zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2011r., za który zaskarżoną decyzją przeniesiono odpowiedzialność na członka zarządu spółki kapitałowej, wszczęcia postępowania egzekucyjnego dokonano na podstawie tytułu wykonawczego z dnia z dnia [...].09.2011r. nr [...]. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu [...].09.2011r. tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz odpisu zawiadomienia z dnia [...].09.2011r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w R. S.A. - stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ podatkowy spełnił wymóg zawarty w przepisie art. 108 § 2 pkt 3 O.p. tj. wszczęcia postępowania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w wyniku przeprowadzenia egzekucji administracyjnej wobec G. Sp. z o.o. na należność główną z tytułu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011r. zaliczono kwotę [...] zł, z tytułu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2011r. zaliczono kwotę [...] zł, z tytułu odsetek od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za [...] /2010 r. zaliczono kwotę [...] zł. W związku z tym, że wyczerpane zostały dostępne środki prawne, których celem była realizacja roszczenia podatkowego w stosunku do dłużnika podatkowego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...].03.2012r. n na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji z majątku G. Sp. z o.o. Powyższe w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wskazuje, iż prowadzona egzekucja z majątku ww. Spółki jest bezskuteczna.
Organ zaznaczył, iż w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że Skarżący w terminie płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych pozostawał prezesem zarządu G. Sp. z o.o. Okoliczność pełnienia funkcji prezesa zarządu przez Pana
M. J. V., jedynego członka zarządu, odzwierciedla znajdujący się w aktach sprawy odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...].01.2013r., KRS nr [...], z którego wynika, iż Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu G. Sp. z o.o. w dacie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych - wpis nr [...] z dnia [...].03.2005r. Skarżący na funkcję prezesa zarządu G. Sp. z o.o. powołany został na podstawie § 24 aktu notarialnego /akt założycielski Spółki/ rep. A nr [...] z dnia [...].03.2005r. Zgodnie z ww. odpisem pełnym z Krajowego Rejestru Sądowego, do dnia wystawienia tego odpisu, pełnił nieprzerwanie funkcję prezesa zarządu. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż została wykazana druga z podstawowych przesłanek odpowiedzialności osób trzecich tj. pełnienie funkcji w zarządzie Spółki w czasie, z którym przepisy prawa wiążą tę odpowiedzialność.
Organ podkreślił, iż Sąd Rejonowy dla m. st. W. Wydziału [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych w W. pismem z dnia [...] stycznia 2013r. poinformował, iż nie wpłynął żaden wniosek o ogłoszenie upadłości, nie otwarto postępowania układowego lub naprawczego, oraz iż obecnie w tamtejszym wydziale nie toczy się postępowanie upadłościowe ani naprawcze wobec G. Sp. z o.o.
Organ odwoławczy zauważył, iż Organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie danych zawartych w bilansie sporządzonym przez G. Sp. z o.o. na dzień [...].12.2008r., [...].12.2009r., [...].12.2010r. dokonał analizy podstawowych wskaźników obrazujących sytuację finansową Spółki, tj. wskaźnika płynności bieżącej, wskaźnika płynności szybkiej, wskaźnika zadłużenia w porównaniu z wartością wzorcową ww. wskaźników. Podniósł, iż pierwsze zaległości podatkowe G. Sp. z o.o. powstały już w marcu 2010 r. kiedy to minął termin płatności zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek dochodowy osób prawnych za luty 2010r. i były generowane w następnych okresach rozliczeniowych. G. Sp. z o.o. poza zaległościami objętymi przedmiotową decyzją nie uregulowała także należności z tytułu zaliczek, czego konsekwencją były odsetki od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od lutego do września 2010r., oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010r.
Organ podatkowy ustalił, iż G. Sp. z o.o. posiadała również zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. z tytułu nieopłacenia należnych składek za 2011r.:
- na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł;
- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości [...] zł.
Organ podatkowy na podstawie danych zawartych w bilansie sporządzonym przez G. Sp. z o.o. stwierdził, że z dniem [...].12.2008r. wartość zobowiązań przedsiębiorstwa (kapitałów obcych) w kwocie [...] zł przekroczyła wartość jej majątku w kwocie [...] zł co stanowi spełnienie jednej z dwóch alternatywnych przesłanek z prawa upadłościowego wskazujących na niewypłacalność ww. Spółki. W ocenie Organu sytuacja ta zobowiązywała zarząd spółki do postawienia ww. Spółki w stan upadłości. Na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach finansowych G. Sp. z o.o. organ podatkowy wskazał, że pomimo pozornej poprawy sytuacji ekonomicznej w 2009r. i 2010r., Spółka w 2010r., począwszy od końca marca 2010r. (termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za luty 2010 r. przypadał na [...].03.2010 r.) zaprzestała regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Spółka nie uregulowała zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od lutego do września 2010r., nieuregulowała zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010r., w 2011r. nieuregulowała zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec 2011r. a także kumulowała zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie organu w zaistniałej sytuacji zaszły zatem przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki na początku stycznia 2009r. kiedy to ziściła przesłanka z art. 11 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe, tj. wartość zobowiązań Spółki przekroczyła wartość jej majątku. Okoliczność tą potwierdzają dane ze sporządzonego w dniu [...].02.2009r. sprawozdania finansowego za 2008r.,
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej za nietrafiony uznał zarzut odwołania dotyczący powoływania się przez organ podatkowy wyłącznie na naukę ekonomii. Organ wyjaśnił, iż oceny, czy w sprawie zachodziły przesłanki do postawienia ww. Spółki w stan upadłości dokonano na podstawie nie mogących podlegać kwestionowaniu faktów wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, takich jak stan zadłużenia ww. Spółki, wielkość jej zobowiązań, wielkość jej majątku - w korelacji z przepisami ustawy prawo upadłościowe i naprawcze.
W ocenie organu odwoławczego w stosunku do ww. Spółki zachodziła również przesłanka z art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego przejawiająca się nie regulowaniem wymagalnych zobowiązań. Organ zauważył, iż Spółka począwszy od końca marca 2010r. (termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za luty 2010 r. przypadał na [...].03.2010 r.) zaprzestała regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Spółka nie uregulowała zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od lutego do września 2010r., nieuregulowała zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010r., w 2011r. nieuregulowała zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec 2011r. Powyższe zdaniem organu odwoławczego oznacza, iż G. Sp. z o.o. od marca 2010r. zaprzestała wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wobec organu podatkowego zaliczanego do drugiej kategorii zaspokojenia, zgodnie z art. 342 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. W związku z powyższym przewidziana przepisami prawa zwiększona ochrona ww. wierzyciela wskutek braku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie była realizowana, a w kolejnych miesiącach 2010r., w następstwie utrwalonego zaprzestania regulowania długów w sposób trwały, kumulowały się zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010r. i w podatku od towarów i usług za maj, czerwie i lipiec 2011r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej pojawienie się zaległości publicznoprawnych w 2010r. i w 2011r., w wyniku zaprzestania ich regulowania przez ww. Spółkę, powinno być dla Skarżącego dodatkowym sygnałem wskazującym na konieczność postawienia ww. Spółki w stan upadłości i złożenia wniosku o upadłość spółki. Organ podniósł, iż Skarżący ani w 2009r. ani w latach następnych pełniąc funkcję jedynego członka zarządu nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Organ zaznaczył, iż w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu G. Sp. z o.o. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości ww. Spółki, a obowiązek złożenia wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nie został wypełniony we właściwym terminie, zatem w niniejszej sprawie nie zaszła przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Organ odwoławczy uznał, iż w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego, Skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub w niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego), stąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zaszła również przesłanka egzoneracyjna. o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.
W skardze na powyższą decyzję kurator Skarżącego wniosła o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2015r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 116 § 1 w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187, art. 191 O.p. oraz art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niepodjęcie w toku postępowania egzekucyjnego wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia aktualnego stanu majątkowego Spółki, niedopuszczenie jako dowodów wszystkiego, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem, niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie oceny na podstawie niepełnego materiału dowodowego, co prowadziło do niezasadnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku zobowiązanej spółki, a w konsekwencji niezasadnego wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka jej zarządu,
- art. 166 § 1 pkt 1 b w związku z art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 197, art. 191 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego celem zbadania kiedy nastąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, a w konsekwencji brak ustalenia, czy zaistniały przesłanki wyłączające możliwość wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że zarówno organ podatkowy pierwszej instancji jak i organ odwoławczy przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przeprowadził kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nic uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W opinii Strony skarżącej w wyniku zajęcia ruchomości będących własnością Spółki, które zostały sprzedane w trybie art. 105 oraz art. 108 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwym było uzyskanie w pierwszej kolejności kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne, umorzenie postępowania egzekucyjnego było niezasadne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. , zważył co nastepuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Na wstępie wskazac należy, że oba zarzuty zawarte w skardze, są dość ogólne i nie wskazują, jakie konkretnie czynności, dowodowe powinien podjąć organ w zakresie ustalenia stanu majątkowego spółki.
Na wstępie podkreślić zdaniem Sądu należy, że organ wskazał szczegółowo w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji, zastosowane przepisy dotyczące powstania zobowiązań, zaległości podatkowych oraz terminów ich płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przytoczono przepisy dotyczące sprawowania funkcji członka zarządu spółki kapitałowej, bezskuteczności egzekucji, a także przesłanek egzoneracyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej, dokonał subsumcji tych przepisów do stanu faktycznego sprawy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w celu potwierdzenia słuszności wydanego rozstrzygnięcia.
Nie jest zdaniem Sądu zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 116 § 1 w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187, art. 191 O.p. polegającego na bezpodstawnym przyjęciu przez organy, iż w zaistniałym stanie faktycznym została spełniona przesłanka w postaci bezskuteczności egzekucji w stosunku do G. Sp. z o.o., potwierdzona postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, co skutkowało solidarną odpowiedzialnością członka zarządu i Spółki, w sytuacji gdy w wyniku sprzedaży ruchomości należących do Spółki możliwym było uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Podkreślenia wymaga, że bezsuteczność egzekucji, zachodzi wówczas, gdy skierowanie jej do całego majątku spółki i zastosowanie różnych sposobów egzekucji, nie dało wyniku w postaci zaspokojenia roszczenia podatkowego.
Z akt sprawy wynika zdaniem Sądu, że organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych dokonał szeregu czynności zmierzających do ustalenia majątku zobowiązanego niezbędnego do skutecznego prowadzenia egzekucji. Nie można także zgodzić się z argumentacją, że czynności te nie były wystarczające dla ustalenia przesłanek ogłoszenia upadłości.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku G. Sp. z o.o. dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki, m. in. w R. SA. W odpowiedzi na przesłane przez organ egzekucyjny zawiadomienia Bank [...] SA pismami z dnia [...].09.2011 r"[...].09.2011 r., [...].09.2011 r., [...].10.2011 r., poinformował, że rachunki Spółki nie wykazują salda pozwalającego na zaspokojenie należności wykazanej w zawiadomieniach, jak również, że zajęta wierzytelność z rachunku bankowego jest przedmiotem zajęcia egzekucyjnego realizowanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W ramach poszukiwania majątku ww. Spółki wystąpiono pismem z dnia [...].04.2012 r. do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w celu ustalenia, czy na Spółkę zarejestrowane są pojazdy oraz pismem z dnia [...].04.2012 r. do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych z zapytaniem, czy Spółka jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości.
Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów, a także nie została znaleziona w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.
W dniu [...].09.2011 r. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego przydzielono następnie tytuły wykonawcze obejmujące m.in. zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. do służby. W trakcie służby poborca skarbowy sporządził protokół zajęcia ruchomości będących własnością Spółki (szczegółowo opisanych na stronie 7-8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), które zostały sprzedane w trybie art. 105 oraz art. 108 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W wyniku przeprowadzenia egzekucji administracyjnej wobec G. Sp. z o.o. na należność główną z tytułu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. zaliczono kwotę [...] zł, z tytułu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2011 r. zaliczono kwotę [...] zł, z tytułu odsetek od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za [...]/2010 r. zaliczono kwotę [...]zł. Pobrane kwoty nie zaspokoiły w całości powstałych zaległości podatkowych G. Sp. z o.o. Ponownie w dniu [...].10.2011 r. tytuły wykonawcze zostały przydzielone do służby. Z treści sporządzonego raportu wynika, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od grudnia 2010 r.
Biorąc powyższe pod uwage, trudno zgodzić się z zarzutem nie wykonania wszystkich czynności, prowadzących do wniosku, że wystąpiła przesłanka w postaci bezsuteczności egzekucji.
Zostały wyczerpane wszystkie dostępne środki prawne, których celem była realizacja roszczenia podatkowego w stosunku do dłużnika podatkowego, a podejmowane czynności egzekucyjne nie doprowadziły do efektywnego zaspokojenia dochodzonych należności. Ze skargi nie wynika natomiast, jakie jeszcze czynności można było podjąć celem zaspokojenia roszczeń podatkowych.
Efektem wyczerpania przez organ, wszystkich prawnych możliwości zaspokojenia należności podatkowych, było wydanie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. = postanowienia z dnia [...].03.2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji z majątku G. Sp. z o.o. na podstawie art. 59 § 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydanie takiego postanowienia, jest w ocenie Sądu wystarczającą podstawą do stwierdzenia przesłanki w postaci bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p.
Biorac pod uwagę wskazane wyżej czynności podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego oraz brak innnych środków prawnych zmierzających do wyegzekwowania należności podatkowych, nie można zgodzić się z zarzutem, że organ egzekucyjny nie wykazał, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Trudno zdaniem Sądu w przedstawionych wyżej realiach sprawy zgodzić się z zarzutem skargi co do konieczności przeprowadzania uprzedniej kalkulacji odnośnie dotyczącej uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, w zestawieniu z efektami postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku prowadzonych czynności egzekucyjnych, w tym także sprzedaży ruchomości, zostały zaspokojone jedynie częściowo zaległości w podatku od towarów i usług, a od grudnia 2010 r. G. Sp. z o.o. nie prowadzi już działalności gospodarczej pod adresem: [...] nr [...]
Mimo podjęcia przez organ egzekucyjny wszelkich możliwych środków przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja z majątku G. Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, gdyż całkowite zaspokojenia wierzyciela (odnośnie zaległości podatkowych i kosztów egzekucyjnych) było niemożliwe.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 116 § 1 w zw. z art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 197, art. 191 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego celem zbadania kiedy nastąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki.
Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji, zebrał materiał dowodowy, wystarczający do stwierdzenia przesłanek przesłanek odpowiedzialności M.J.V. jako osoby trzeciej. Organ pierwszej instancji, szczegółowo wskazał również, dlaczego w jego ocenie ziściły się obiektywne przesłanki wynikające z art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Zostały one szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji oragnu pierwszej instancji.
Celem ustalenia, czy w przypadku G. Sp. z o.o. został złożony we włsciwym terminie wniosek o upadłość, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] .01.2013 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla m. st. W. Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych w W. o informację, czy w przypadku ww. Spółki był złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Jak wynika z pisma Sądu z dnia [...].01.2013 r., nigdy nie wpłynął żaden wniosek o ogłoszenie upadłości, nie otwarto postępowania układowego lub naprawczego, zaś obecnie w nie toczy się postępowanie upadłościowe ani naprawcze wobec ww. Spółki.
Zostały także w sposób wyczerpujący uzasadnione i wykazane przesłanki wniosku o upadłości w postaci przekroczenia wartości zobowiązań nad wartością majątku Spółki (analiza danych zawartych w bilansie sporządzonym na dzień [...].12.2008 r. I [...].12.2009 r.) oraz trwałego nieregulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych wobec wierzyciela podatkowego a także publicznoprawnego szczegółowo wskazane ww decyzji organu pierwszej instancji.
Sam Skarżacy także nie wykazał, iż nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub w niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).
W toku postępowania ustalono także że to w czasie w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu G. Sp. z o.o. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości ww. Spółki, a obowiązek złożenia wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nie został wypełniony we właściwym terminie. Nie wykazano zatem, że zaszła w niniejszej sprawie przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit b) O.p.
Zgodzić się także nalezy z Dyrektorem Izby Skarbowej, że jeżeli w ocenie Skarżacej, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to niec nie stało na przeszkodzie, by Skarżąca mogła na każdym etapie postępowania podać do wiadomości organu informację o znanych jej okolicznościach przedmiotowej sprawy. Słusznie zatem uznano za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art.
Zdaniem Sądu, nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, które miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 O.p.
Jak już wcześniej wskazano, a wynika to także ze szczegółowego uyzasadnienia decyzji, stosownie do treści art. 122 O.p. organy podatkowe w toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy kiierując sie zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 O.p., zebrały i ropatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Wzięły równiez pod uwagę wszystkich okoliczności istotne z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego.
W niniejszej sprawie zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały zgromadzony materiał dowodowy i na tej podstawie dokonano jego oceny, stwierdzając, że jest on wystarczający dla ustalenia warunków koniecznych dla orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej, zarówno w zakresie przesłanek pozytywnych, jak i negatywnych, określonych w art. 116 O.p.
Z tych względów, Sad na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło