III SA/Wa 3464/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/02/2018 r po rozpoznaniu wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od kwietnia 2010 r. do grudnia 2011 r. p o s t a n a w i a 1. Odmówić Skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych 2. Ustanowić Skarżącej radcę prawnego (rpr M. M.) 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – o który wnioskuje strona - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) M. T. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wskazała, iż nie stać jej na opłacenie pełnomocnika (który wypowiedział jej pełnomocnictwo). US zajął jej wynagrodzenie za pracę. Cierpi na depresję, rodzina zaczyna odmawiać jej pomocy. Mieszka u córki, mąż płaci Skarżącej alimenty na rzecz drugiej córki (400 zł). Osiąga miesięczne wynagrodzenie w wysokości ok 1000 zł brutto. W 2007 r. miała wypadek samochodowy podczas, którego doznała poważnego urazu kręgosłupa. Skarżąca korzysta z rehabilitacji, ale nie stać jej na prywatne zajęcia. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 26/1/2018 r. przedstawiła wykaz dochodów, umowę o małżeńskiej rozdzielności majątkowej, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenia lekarskie, wykaz wynagrodzeń pełnomocnika 3) Referendarz sądowy wskazuje, ze sytuacja życiowa Skarżącej była badana przez Sąd w nieodległym horyzoncie czasowym. Również obecnie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., czyli powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z obecnie nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca pozostaje w zbliżonej sytuacji życiowej, do tej ocenionej już przez Sąd: nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, korzysta z pomocy brata i męża, ma na utrzymaniu córkę. Nie zadeklarowała jednakże ponoszenia – jak uprzednio - kosztów na rzecz córki (250 zł) oraz wskazała, że jej córka osiąga ok 3 tys/m-c. Z orzecznictwa sądowego wynika natomiast obowiązek zstępnych i małżonka do wzajemnej pomocy. Obowiązku tego nie znosi fakt zawarcia majątkowej umowy małżeńskiej. Z uwagi na to, że jedyny wymagalny koszt sądowy to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł, należało uznać, że Skarżąca nie utraciła zdolności zgromadzenia środków na ten cel, ponieważ zarówno z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych (w tym córki), jak i oświadczeń Strony wynika fakt osiągania dochodów i dysponowania środkami, którymi może gospodarować. Wysokość tych środków, nawet przy uwzględnieniu pomocy najbliższych – do czego są zobowiązani – uniemożliwia jednak pokrycie kosztów działania pełnomocnika. Dlatego, zdaniem urzędnika sądowego, zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych było niedopuszczalne, zaś ustanowienie rzecz radcy prawnego – konieczne: jako konsekwencją uprzednio podjętej wobec Skarżącej oceny. Z tego względu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.