III SA/Wa 3472/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-22

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która nie przebywa już w areszcie śledczym, ale nadal deklaruje brak środków do życia i utrzymywanie się z pomocy matki, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca, mimo deklarowanego braku środków, nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej sytuacji materialnej, w tym sytuacji osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Brak udokumentowania twierdzeń o zajęciu majątku, rachunków bankowych, statusie bezrobotnego, sytuacji finansowej matki oraz kosztów utrzymania, czyni oświadczenia wnioskodawcy niepełnymi i niewiarygodnymi, co uniemożliwia wykazanie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący P. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na zajęcie majątku i rachunku bankowego oraz brak zatrudnienia od października 2009 r. z powodu pobytu w areszcie śledczym. Twierdził, że jest na utrzymaniu matki emerytki, nie posiada własnych źródeł utrzymania i jest samotny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób niebudzący wątpliwości, mimo wcześniejszych zwolnień od kosztów w innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący P. F. zwrócił się o zwolnienie od kosztów postępowania, powołując się na fakt zajęcia majątku oraz rachunku bankowego. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym wyjaśnił, że od października 2009 r. nie pracuje. W kontekście pobytu w areszcie śledczym nikt nie chce go zatrudnić. Skarżący jest na utrzymaniu matki emerytki, która zapewnia mu podstawowe potrzeby bytowe. Jednocześnie oświadczył, że jest samotny i nie pozostaje z kimkolwiek we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie korzysta z pomocy społecznej. Nie posiada żadnych źródeł utrzymania. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jakkolwiek referendarzowi sądowemu znany jest fakt udzielenia Skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 626-628/11 i 659/11, niemniej brak jest podstaw, by powielić w niniejszej sprawie zapadłe wówczas rozstrzygnięcia. Zmieniła się bowiem sytuacja Skarżącego, gdyż aktualnie nie przebywa on już w areszcie śledczym. W tej sytuacji negatywnie należy ocenić takie zachowanie Skarżącego, w którym swoich twierdzeń o braku środków nie poparł stosownymi dokumentami. O ile bowiem dostęp Skarżącego do dokumentów mógł być utrudniony w czasie, gdy pozostawał on w izolacji, o tyle obecnie dostarczenie odpowiednich dokumentów nie powinno nastręczać mu trudności. I tak Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił faktu zajęcia majątku oraz rachunków bankowych. Tymczasem na tych m. in. okolicznościach oparł on swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie jest też jasne czy Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wyjaśnienia na temat statusu zawodowego ograniczył bowiem do oświadczenia, że nikt nie chce go zatrudnić. Istotne jest także to, że Skarżący nie ujawnił sytuacji finansowej swojej matki, mimo że to właśnie na jej utrzymaniu pozostaje. Mimo wezwania nie nadesłał zeznań podatkowych matki, wyciągów z jej rachunków bankowych, oświadczenia o korzystaniu (tudzież niekorzystaniu) z pomocy społecznej czy o posiadaniu zobowiązań. Skarżący nie podał także jakie kwoty składają się na koszty miesięcznego utrzymania. Tymczasem rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zobowiązany jest zbadać nie tylko sytuację majątkową samego wnioskodawcy, ale również osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, bowiem całokształt uzyskiwanych przez wszystkich członków takiego gospodarstwa dochodów, jak również wielkość ponoszonych wydatków, pozwala dopiero ustalić czy wnioskodawca jest w stanie ponieść - przynajmniej częściowo - ciężar kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym. Skarżący pomimo tego, że – jak deklaruje - jest osobą samotną i bezdzietną, w rzeczywistości prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, gdyż jako osoba bez źródeł utrzymania pozostaje na jej całkowitym utrzymaniu. Dlatego też żądanie przedstawienia przez Skarżącego wymienionych wyżej dokumentów było uzasadnione. Ich brak czyni składane przez niego oświadczenia niepełnymi i niewiarygodnymi. Wątpliwości referendarza sądowego budzi także to, z jakiego źródła Skarżący sfinansował wpłatę 300 zł, którą to kwotę uiścił tytułem wpisów sądowych w sprawach III SA/Wa 2329 i 2330/11 oraz 2446/11, skoro sam oświadczył, że nie ma żadnych źródeł utrzymania, zaś pomoc matki określił jako zapewnianie "podstawowych potrzeb bytowych". Nie wiadomo także kto – w tych okolicznościach - ponosi koszty wynagrodzenia na rzecz profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego interesy Skarżącego. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło