III SA/Wa 3472/11

Dnia 31 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł Skarżący – P. F. , działając poprzez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. Pełnomocnik Skarżącego wniósł ponadto o zwolnienie Skarżącego od kosztów postępowania, z uwagi na braku dostępu Skarżącego do jego majątku. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 22 lutego 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że w okresie od października 2009 r. do czerwca 2011 r. przebywał w Areszcie Śledczym W. . Podkreślił, że fakt ten oraz zajęcie jego majątku tytułem zabezpieczenia postępowania, a potem egzekucji zrujnował go materialnie. Wyjaśnił, że NUS w O. orzekł o zabezpieczeniu na jego majątku ruchomym i nieruchomym oraz na środkach pieniężnych na kontach bankowych, a następnie ponownie zajął majątek w toku egzekucji licznych decyzji wymierzających podatki dochodowe i od towarów i usług za kolejne lata. Wskazał, że nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, bowiem prowadzi działalność gospodarczą, jednakże nie osiąga z niej żadnych dochodów, gdyż potencjalni zainteresowani współpracą z nim wstrzymują się z ofertami do czasu zakończenia postępowania karnego. Skarżący wyjaśnił także, iż nie korzysta z pomocy społecznej, jednakże, w jego ocenie, kwestia ta nie ma znaczenia, bowiem ewentualne świadczenia wypłacone z tego tytułu nie pokryłyby wpisu w sprawie. Zauważył ponadto, że pełnomocnik prowadzący jego sprawę w chwili obecnej nie pobiera wynagrodzenia. Skarżący, w piśmie z 27 marca 2012 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, wyjaśnił, że jest bezdzietnym kawalerem i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wskazał, że zamieszkuje w mieszkaniu należącym do matki i nie partycypuję w kosztach utrzymania mieszkania. Podkreslił, że w chwili obecnej utrzymuje się z drobnych pożyczek i pomocy rzeczowej otrzymywanych od swej matki. Podniósł, że nie składał zeznań podatkowych w przeciągu ostatnich dwóch lat, bowiem został tymczasowo aresztowany i w okresie od października 2009 r. do czerwca 2011 r. przebywał w Areszcie Śledczym W. , nie uzyskując żadnych dochodów. Skarżacy wyjaśnił, że nie znajduje zatrudnia z powodu stygmatu społecznego związanego z niesłusznym aresztowaniem, zaś potencjalni zainteresowani współpracą ze Skarżącym wstrzymują się z ofertami do czasu zakończenia postępowania karnego. Poinformował ponadto, iż nie posiada innych rachunków bankowych krajowych ani zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż pełnomocnik Skarżącego wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.759 zł. Pełnomocnik Skarżącego oraz Skarżący powołali argumenty (Skarżący nie posiada majątku, jest na utrzymaniu matki emerytki, która zapewnia mu jedynie podstawowe potrzeby bytowe. Skarżący nie może znaleźć pracy, a prowadzenie działalności gospodarczej jest utrudnione z powodu stygmatu społecznego związanego z pobytem w areszcie śledczym. Skarżącemu ponadto zajęto rachunki bankowe oraz majątek w toku postępowania podatkowego i toczących się egzekucji), z których wynika, że sytuacja finansowa Skarżącego jest trudna, aczkolwiek Skarżący prowadząc działalność gospodarczą może spodziewać się zysków. Sąd, oceniając nadesłane przez Skarżącego dokumenty źródłowe i złożone oświadczenia, stwierdza, że jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad 200 zł, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym. Zauważyć także trzeba, że 200 zł to około 1/13 wyznaczonego wpisu od skargi. Sumę taką można pożyczyć a konto zysków z prowadzonej działalności. Podkreślić należy, że jej wpłacenie spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku, rozstrzygającego spór, co do istoty. Zrealizowane zostanie również prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd, zważywszy na całość przedstawionej wyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 259 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.