III SA/Wa 3482/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-16

Skład orzekający: Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji podatkowej w sytuacji, gdy wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla podatnika?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji podatkowej, jeśli istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które nie mogą być zrekompensowane przez późniejszy zwrot świadczenia ani przywrócenie stanu pierwotnego. W przypadku, gdy egzekucja może doprowadzić do sprzedaży nieruchomości po cenie znacznie niższej niż rynkowa, co powoduje trwałą szkodę dla podatnika, zachodzi przesłanka do wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący D.W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. W toku postępowania egzekucyjnego zajęto wszystkie rachunki bankowe skarżącego, a jedynym majątkiem o wartości szacowanej na 25-30 mln zł są nieruchomości. Skarżący uzyskuje niskie dochody z pracy i najmu, a środki na rachunkach zostały przekazane na pokrycie kosztów egzekucji. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na ryzyko trwałej szkody wynikającej z egzekucji nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia marca 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w dniu 16 Września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Pełnomocnik Skarżącego – D.W. wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2015 r. wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r., wskazując, iż postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie. Na wstępie podniósł, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego jest w toku, zajęto m.in. wszystkie rachunki bankowe Skarżącego, zatem wydłużenie okresu rozpoznania sprawy w związku z zawieszeniem postępowania, istotnie wydłuży okres rozpoznania sprawy, co dodatkowo uzasadnia obawę wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż okoliczności sytuacji majątkowej Skarżącego nie uległy zmianie od czasu wydania postanowienia z dnia [...] styczna 2015 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, jednakże Skarżący przedstawia dokumenty w postaci zeznań i informacji podatkowych za 2013 r. i 2014 r., które zostały uznane przez sąd drugiej instancji za niezbędne w celu rozpoznania ww. wniosku. Następnie wyjaśnił, że środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych są przedmiotem zajęcia i w całości zostały przekazane na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego, na dowód czego załączył wyciągi z rachunków bankowych, tytuł wykonawczy oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. Podał również, iż szacunkowa wartość nieruchomości posiadanych przez Skarżącego wynosi 25-30 mln zł (w załączeniu przedstawił odpisy z ksiąg wieczystych). Wskazał, że Skarżący uzyskuje obecnie dochody z tytułu wynagrodzenia o pracę w wysokości 1.680 zł brutto, z działalności wykonywanej na podstawie umowy zlecenia (w 2014 r. – 1.050 zł) oraz z najmu nieruchomości (w 2014 r. – 4.500 zł). Zdaniem pełnomocnika, powyższe dowodzi, że Skarżący nie posiada poza nieruchomościami żadnych środków, z których organ mógłby skutecznie przeprowadzić egzekucję. W związku z tym dalsze czynności egzekucyjne musiałby się odbywać poprzez egzekucję z nieruchomości. W konsekwencji powstałaby szkoda, która najprawdopodobniej nie mogłaby zostać zrekompensowana wskutek wypłaty oprocentowania nadpłaty, bowiem przepisy o postępowaniu egzekucyjnym dopuszczają zbycie nieruchomości nawet po cenie 65% wynikającej z oszacowania jej wartości. Ponadto sprzedaż nieruchomości Skarżącego będzie się dla niego wiązała ze skutkiem trudnym do odwrócenia, gdyż potencjalne odkupienie nieruchomości od przyszłych właścicieli może być w przyszłości niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W literaturze przedmiotu podkreśla się również, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają znaczenie niejako potencjalne. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I GSK 40/10). Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wyżej wymienionych przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy, wprawdzie decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Rozpatrując pod tym względem argumentację przedstawioną we wniosku uznać należy, że uzasadnia ona twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla Skarżącego. Z dokumentów przedstawionych przez Skarżącego wynika, że nie dysponuje on kwotą umożliwiającą dokonanie zapłaty należności i jedyną możliwością wyegzekwowania zobowiązania podatkowego będzie sprzedaż egzekucyjna posiadanych przez niego nieruchomości. Zaznaczenia wymaga przy tym, że - jak wynika z doświadczenia życiowego - ceny uzyskiwane na drodze licytacji komorniczej nieruchomości są zazwyczaj niższe, niż cena, jaką można uzyskać za taką nieruchomość w drodze zwykłej sprzedaży. Zatem podzielić należy pogląd Skarżącego, że ewentualne czynności egzekucyjne musiałyby być skierowane do nieruchomości, zaś ewentualny późniejszy zwrot wyegzekwowanej w tym trybie kwoty zobowiązania podatkowego, nie przywróciłby rzeczy do stanu poprzedniego, co wypełnia wskazaną w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłankę trudnego do odwrócenia skutku. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło